|
|
| Вiтаю, дружа! |  |
|
| увайсьцi | зарэгiстравацца |
|
|
| | Главное преступление в искусстве — отсутствие таланта створаны: 24.02.2007, абноўлены: 26.03.2007 16:15, камэнтароў: 43 Парфюмер звонит дважды, или Злодейство гениев РУБЛЕВСКАЯ Людмила, СБ Вообще–то на эту тему мы говорить не хотели. Да оно даже как–то неприлично: творческие дамы — и о преступлениях… В общем–то, вина лежит на мне — вспомнила фильм «Парфюмер» по Зюскинду… Ну там еще юный гений обоняния убивал прекрасных девушек, дабы переработать их тела в аромат любви. Без преступления нет шедевра! А как же — гений и злодейство вещи несовместные? Конечно, любой талант — отклонение от нормы. Любое выдающееся произведение — также нарушение неких норм, то есть создание новых. И вообще, что такое преступление? И тем более в искусстве? Мои собеседницы — поэтесса Галина Булыка и искусствовед, заместитель директора Национального художественного музея Надежда Усова, поневоле поддались на мои провокационные вопросы… Хорошо, что за соседними столиками в кафе не было слабонервных. Потому как разговор завязался следующий. Н.Усова: Я не могу представить себе преступления в искусстве. Разве что порча чужого произведения. Г.Булыка: Первое, что приходит на ум, — плагиат. Но опять же — где грань между переосмыслением и присвоением? Кто–то из великих сказал, что заимствовать можно только свое. Канва краденая, но произведение оригинально. В конце концов, в литературе чуть больше тридцати сюжетов. Л.Рублевская: А если сосед Пастернака по даче Федин доносит, что тот написал антисоветский роман, годный только на то, чтобы разжигать «холодную войну», а сам накануне слушал читку автора и рассыпался в похвалах — это не преступление? Вообще, в представлении масс талантливому человеку изначально присуща некая порочность. Н.Усова: А разве в представлении этих масс гений должен быть ангелоподобным? Сверхчеловеком, пророком? Л.Рублевская: «Состояние сверхчеловека» — уже грех. Гордыня. Г.Булыка: Не гордыня отличает творческих людей, а состояние измененного сознания, в которое впадает творец в тот момент, когда «идет на шедевр». Вопрос, каким образом он добивается этого измененного состояния? Бывает — аскеза, молчание. Бывает — алкоголь, наркотики… В лучшем случае — черное кофейное море. А иногда и вампиризм, унижение близких. Некоторые черпают энергию из несчастной любви к себе… Из поклонения почитателей, скандалов, которые сами вокруг себя организуют. Л.Рублевская: Или, наоборот, из собственной несчастности. Г.Булыка: Один мой хороший знакомый повторял, как молитву: «Трагический поэт должен потерять все». В конце концов ему это удалось. Н.Усова: Можно привести сюжет из биографии известного художника Клода Моне. Умирает его жена Камилла. Лежит бездыханная. Он берет краски и, вдохновленный рефлексами на ее коже, пишет этюд, забывая совершенно о смерти любимого человека. Свидетели были в шоке. Г.Булыка: Золя тоже описал, как отец начинает рисовать только что умершего сына. У Акутагавы есть рассказ о художнике, написавшем сцену в аду, которая у него никак не получалась, только когда натурщицей стала его дочь, гибнущая в горящей карете. Н.Усова: Возможно, это не преступление. Это реакция человека, который пытается отвлечься от горя. Вытеснение несчастья. Г.Булыка: По этому поводу Александр Сергеевич сказал: «Ты царь. Живи один». Л.Рублевская: Но жить один гений не может. Нужно, чтобы кто–то его обслуживал, поддерживал… Я знаю семью, где жена зарабатывает на нескольких работах, чтобы муж, творящий сутки напролет за обитыми поролоном дверями, мог издавать свои шедевры. Она счастлива, ее жизнь полна смысла. Но, не дай Бог, когда–нибудь она поймет, что ее муж — заурядный графоман… Н.Усова: А существуют ли святые художники? Г.Булыка: Разве что иконописцы в монастырях. Л.Рублевская: А помните фильм Тарковского об Андрее Рублеве? И свят художник, и аскетичен, но в глазах окружающих все равно подозрителен. Все равно приписывают ему неведомые преступления. Н.Усова: Чего люди ждут от художника? Чтобы он был святой или злодей? Они ждут от него необычности. Что среди художников большой процент шизофреников — это всем известно. Л.Рублевская: Сегодня некоторые ученые легкую шизофрению считают нормой. А для белорусской культуры самая типичная схема — художник–жертва. Обнаруживаются творения расстрелянного поэта — уже не важна их подлинная ценность. Это событие. Н.Усова: А художник–палач? Вы можете назвать такого? Г.Булыка: Стоит открыть литературный сайт вроде нашей «Лiтары» — и обязательно найдешь там этаких «палачиков». Н.Усова: Был в 80–е годы прошлого века в Минске известный молодой бард. Из–за него покончила самоубийством женщина. Состоявшаяся, имеющая семью, мужа… Он просто вел с ней интригу, не думая о последствиях. А когда случилось несчастье — исчез, спился. Похоже, совесть загрызла. Г.Булыка: Это еще не палач… Сколько таких историй рассказывали о Брюсове! И никуда он не исчезал после них. Л.Рублевская: «Жизнетворцы» того времени здорово поиграли человеческими судьбами. Белый, Брюсов, да и Блок… Н.Усова: Но они же не убивали лично? Л.Рублевская: Похоже, в искусстве главное — убить изящно. Не марая рук. Вот когда Рубцова задушила подушкой его сожительница — тоже поэтесса, небездарная, — ей объявили бойкот. До сих пор не печатают. Только недавно к юбилею Рубцова показали фильм, где и ее упомянули. Но как поэт эта женщина погибла. Н.Усова: Но ведь Бенвенутто Челлини был разбойником? Л.Рублевская: Да. Как и Сальватор Роза или Франсуа Виньон. Г.Булыка: В конце концов, и у нас есть Сергей Песецкий, писатель–контрабандист, живший в Ракове. Романы в тюрьме писал. Н.Усова: Это случай, когда «Божья искра» существует как бы отдельно от судьбы. Преступление внутри искусства — это когда художник уничтожает полотно другого художника, потому что ему завидует. Л.Рублевская: В литературе роман не уничтожишь, но можно его раскритиковать. И надолго. Наверное, самый типичный мотив преступления в искусстве — зависть. Она же — стимул таланта. Есть мнение: если бы не писание романов, стихов и картин, преступлений в мире было бы намного больше. Вместо того чтобы совершить злодейство, его описывают. Скажем, студент убивает топором старушку. Г.Булыка: «Отравлю–ка я мадам Бовари…» — подумал Флобер. Л.Рублевская: С точки зрения христианства замыслить грех — значит, совершить его. А в современном искусстве — там же описывается преступление и не дается ему оценка. Г.Булыка: Не всегда можно такую оценку дать. Вот вам ситуация. Чистые, платонические отношения между поэтом и поэтессой… И вдруг в печати выходят стихи поэта. Весьма откровенные и даже с упоминанием имени поэтессы. Мастерски написанные, но… Она спросила: «Зачем же так было делать? Ведь люди читают, делают разные предположения…» И услышала в ответ: «А пусть потомки разберутся, что было, а чего не было». Это как? Создание иной реальности? Или высокое искусство? Она была очень обижена, но в ее памяти отпечаталась его фраза: «Я тебя обессмертил». Н.Усова: Преступление было бы — если б из–за такого стихотворения развалилась семья. Вообще, художник, поэт должны вдохновляться красивыми женщинами. Это не преступление. А вот недавно по телевизору показывали дочь Людмилы Гурченко, которая выглядит старше мамы, которой мама совершенно не занималась. И видно, что мать ее раздражает. Бросить своих детей во имя искусства — преступление? Л.Рублевская: С моей точки зрения, да. Так же, когда Гумилев отдал дочерей в приют при живой матери — якобы им там будет лучше, на самом деле — чтобы не мешали. Г.Булыка: У меня есть дочь, и это в значительной степени «экранирует» меня от творчества. Мне редко удается входить в то состояние, в котором я творю по–настоящему. И я не знаю, какое преступление больше, — перед своим ребенком или перед «искрой Божьей». Но либо за то, либо за другое ответить придется. Л.Рублевская: Помните фильм Бергмана «Осенняя соната»? Талантливая мать концертирует, меняет любовников, кроткий отец воспитывает двух дочерей. Несчастных, забитых маминым эго. И как формулирует одна из дочерей: «Неужели твой успех обусловлен нашим несчастьем?» Г.Булыка: Ну а поэтесса Сильвия Плат покончила с собой, оставив двоих маленьких детей. Это что, лучше? С другой стороны, когда я читаю произведения женщин, которые, отказываясь от семьи, целиком посвящали себя творчеству, чувствую нехватку у них какого–то опыта. Некое перманентное девичество. Все же семью и творчество нужно пытаться совместить. Н.Усова: Быть хорошей матерью и при этом талантливой поэтессой? Г.Булыка: А что значит быть хорошей матерью? Быть деспотом и вышколить своих детей так, чтобы все говорили, как они хорошо воспитаны? Или любить детей вместе со всеми их ошибками, на которые они тоже имеют право? Что главное здесь — старт или финиш? Сколько вундеркиндов, из которых ничего не вышло, и сколько талантов выросло из обычных детей рядовых семей, где родители скромно выполняли родительский долг, не требуя от ребенка реализоваться там, где не смогли реализоваться сами. Меня воспитывала щель под дверью. Я видела по ночам свет из–под двери, за которой мой папа писал свои научные труды. И это дисциплинировало больше, чем если бы отец заставлял меня делать уроки. Н.Усова: А бывает, что ребенок говорит: «Я не хочу жить, как ты. Я хочу жить легче, веселее и интереснее». Г.Булыка: Мир меняется, наш опыт становится бесполезен. Другие инструменты, другие соблазны. Л.Рублевская: В литературе, творящейся в Интернете, дозволено все. Г.Булыка: Еще недавно все верили, что если посадить за пишущие машинки миллион обезьян, они в конце концов напечатают Британскую энциклопедию. Развитие Интернета со всей достоверностью опровергло эту гипотезу. Уровень текстов там, как вода в сообщающихся сосудах, устанавливается на одной отметке. Л.Рублевская: Кстати, в сети исчезает понятие кражи — там нет авторской собственности. Любой текст доступен всем. Н.Усова: Да, такое известно в постмодернистской практике, когда художник подписывал чужую известную картину своим именем, добавляя какие–то детали, и это считалось актом искусства. Но если произведение искусства совершенно — нас не должно волновать, преступник ли автор. Л.Рублевская: А если преступно само произведение? Г.Булыка: А кто определять будет? Еще недавно сажали в тюрьму за просмотр «Греческой смоковницы», и судьям не приходило в голову, что это шедевр кинематографа. Н.Усова: Может ли шедевр быть преступным? «Герника» Пикассо сначала воспринималась как кощунство. А потом была признана шедевром. «Авиньонские девицы» — тоже… Л.Рублевская: Салмана Рушди приговорили же за произведение искусства к смерти. Маркиза де Сада в психушку посадили. Г.Булыка: Наверное, самое однозначное преступление — это кража самих произведений. Как недавно из Эрмитажа. Н.Усова: Есть такое понятие — «движение произведений искусства». К сожалению, они не могут находиться в одном месте всегда. Войны, революции, кражи… У шедевров есть судьба. Г.Булыка: Иногда преступлением может быть не кража, а реставрация. Л.Рублевская: В литературе — плохой перевод. Н.Усова: На плохие переводы должна существовать честная критика. Л.Рублевская: Как–то мы пригласили на «круглый стол» Петра Васюченка. И он рассказал, что пытался писать честную критику. А потом ему стали говорить: вот из–за тебя тот запил, тот пытался покончить с собой… И теперь Васюченка говорит, что не пишет злых статей. Н.Усова: Если художник хочет быть публичным человеком, он должен быть готов выслушивать и критику. Вы же каждый знаете себе цену в глубине души. Что с вами можно сделать? Л.Рублевская: Каждый художник уязвим. Непробиваема только бездарность. Г.Булыка: Вот это и есть самое главное преступление в искусстве — отсутствие таланта. Н.Усова: Да, непоправимое и непростительное.  напiсаў http://www.sb.by/article.php?articleID=56972 24.02.2007, 10:55
Чытаў гэта. І? напiсаў Сяргей Балахонаў 24.02.2007, 16:20
Геній і злачынства - рэчы неспалучальныя, як Ленін і рэвалюцыя ці Пушкін і адзюльтэр. напiсаў werk 24.02.2007, 18:18
Ага, як Чып і Дэйл, як Гары і Потэр, як Марыя і Мірабэла… бу-га-га напiсаў Сяргей Балахонаў 24.02.2007, 21:06
я скажу просто: фигню вы здесь пишете про гения и преступление. андрей чикатило и его 53 убийства - вот истинный гений и истинное преступление, а не ленин и революция или "герника" пикассо. разве не так? попробуйте сделать то, что сделал он и КАК сделал он, слабо? конечно, такое под силу только гению. вы скажете, он был сумасшедшим, маньяком, но ведь в статье сказано, что среди гениев полно сумасшедших. почему гений должен рисовать черный квадрат? почему он не может нарисовать черный квадрат в такой форме, в какой это сделал андрей? я бы даже сказал, что это не убийство. убийство - это когда несчастный студент убивает старуху и потом сходит с ума и выдает себя сам. а то, что сделано андреем - это ГЕНИАЛЬНЫЕ произведения искусства, такие же, как "герника" пикассо или "черный квадрат" малевича. и все эти свои произведения он творил, так же, как и все остальные гениальные художники. и как вы отблагодарили его? вы его расстреляли. вместо того, чтобы дать ему выговориться, написать книгу или книги, снять фильм и т.п. вы его просто расстреляли. точно так же вы поступили с дж. бруно, тем же де садом и т.д. сумасшедшая толпа…. помните, как у маяковского? "все вы на бабочку поэтиного сердца взгромоздитесь…" тоже, кстати, гений… кто следующий, толпа? напiсаў ас пушкин 25.02.2007, 02:54
Хіба дэ Сада ці Маякоўскага расстралялі? У Чыкацілы было дастаткова часу, каб выкласьці сваю эстэтычную тэорыю, але ён гэтага не зрабіў, ён саромеўся сваіх злачынстваў, не лічыў гэты досьвед карысным для чалавецтва. Нават Вы, услаўляючы гэтага "прамэтэя", пасаромеліся падпісацца сваім імём. Чаму? Таму што насамрэч ня здолелі б давесьці, што Чыкаціла быў геніяльным мастаком. напiсаў werk 25.02.2007, 13:53
2ас пушкин: О, колькі нам адкрыцьцяў дзіўных… напiсаў Сяргей Балахонаў 25.02.2007, 21:37
re: ас пушкин Мы ищем феномены, разве не так? И через талант - как нечто эксклюзивно развитое и вкусное по содержанию и форме, определяем - нашли или не нашли. А иногда хочется всем в общее лицо плюнуть, за то что оболгали этот мир, забрив его под свой узкий лоб. Что там было у Чикотило? Гений!!!??? Абассака!!! Если он и художник-бодиартист, то покажите мне хоть одно его болью или сверпсихом (не важно, чем) рождённое произведение искусства! А мы здесь немного об искусстве, ага. А если нет, то давайте начнём искать гений в преступлении, в расчётливости, в каждой неподавлённой психологической травме… Далеко ли уйдём? Гений же - не в смысле - болен мозгом, а в смысле - созидает. А какая у него причина созидать - импотенция, фригидность, уродливость или дальтонизм - не нашего ламерского ума дело. Способны оценить глазом плод, творение… - вперёд. Не способны - тема закрыта. Ха-ха! Гений перестал творить, когда поклонница, зачесав его старания под свою гребёнку, кинулась в окна! Гуманный какой человек! Я вот как думаю - позиция гения совершенно мёртвая, ибо не сможет он уследить за результатом своего творчества в массах. Как и не сможет посвятить массам это творчество. И нет у него никакой ответственности перед суицидно-настроенными, перед впечатлительными и кроткими. Им только повод дай - реализовать свои комплексы, и они боязательно придумают опорой Моцарта или Дали, оборвав своё существование в темном углу сырого помещения. Гений - гений из-за себя и для себя, потому как не может не создавать. Отблагодарили, расстреляли, признали, отвергли - тоже не вопрос гения. Общество никогда не будет терпимым к "выскочкам". Зависть ли, непонимание, рамочность в мышлении… пусть даже элементарная нетерпимость - всегда будут плодить псевдоискусство - удобоваримое блюдо для нищих на идею. НЕВИНОВНЫХ. И к чему мы с вами тогда в этом вопросе придём? К истокам насилия, сумасшедствия, безолаберности? Из них будем выводить гений? Мастера-классификаторы. Простое правило - прими гения и отвергни бездарность, не копая в биографии - вот то, что спасёт искусство. ________ Тот же Пушкин сделал главной философской идеей пьесы «Моцарт и Сальери» право гения на преступление: «Он же гений, Как ты, да я. А гений и злодейство Две вещи несовместные». Совместные/совместимые - как видим, но стоит ли рассматривать эту совметимость как важность? напiсаў neka 26.02.2007, 12:35
начнем по порядку: 1) уважаемый, werk, изучите хорошенько биографии де сада и маяковского и потом скажете мне, как с ними поступила толпа 2) кто вам сказал, что андрей не изложил свою эстетическую теорию? вы это придумали сами или услышали по телевизору? почему вы так уверенно заявляете о том, чего не знаете? истинный мастер никогда не задумывается о том, полезно ли его творчество для человечества. истинный мастер - космополит в душе, он живет своим духовным миром и творит не для кого-то и не для чего-то, а для СЕБЯ. проблема гения в том, что он живет в обществе. дайте им по отдельной планете и не мешайте жить своими общественными порядками и ценноостями. когда андрея задержали, он начал рассказывать о своем первом, как вы выразились, злачынстве, показал место, где был труп, описал подробно этот труп, рассказал все мелочи. следователь был в шоке. ведь по этому делу уже давно расстреляли человека. и само преступление совершено было около 20 лет назад. та точность, с которой андрей изложил все, поразила следователя и не оставила никаких сомнений в его причастности к этому. оно и понятно - только мастер может воссоздать сгоревшую рукопись спустя десятки лет, оттого они и не горят эти рукописи. почему он рассказывал о своих преступлениях так, ведь о большей их части милиция не знала вообще, и он знал об этом. о, наивный андрей, он верил, что в этом мире есть люди, способные оценить его по заслугам…… а вы мне тут кошики плетете про человечество….. 3) и насчет моего имени. почему я должен кому-то что-то доказывать? произведения андрея вечны и этого достаточно напiсаў ас пушкин 26.02.2007, 12:53
вы призываете восхититься!? напiсаў neka 26.02.2007, 12:55
Ох, ужо гэтыя жанчыны. Завялі рамову пра сур’езнае і адразу збіліся на дзяцей, каханне, сям’ю. Тэма дыскусіі знівелявалася, растварылася ў спадніцах і ложках. Многія сентэнцыі спрэчныя данельга. Як тое: Л.Рублевская: Каждый художник уязвим. Непробиваема только бездарность. Упэўнены на ўсе сто? А як жа быць з Салжаніцыным? Хто яго “уязвил”? Ці ён бяздарнасць па-вашаму? Гэтак жа можна аспрэчыць амаль кожную тыраду. А чаму? Таму што жанчыны не здольныя да абагульненняў, на жаль. Вось вам коратка пра творцаў і іх праблемы. Усё круціцца вакол гіпертрафіраванага эгаізму творчага чалавека. Адсюль – самагубствы, калі жыццё не дало творцу таго, што, як ён памылкова думаў, яно яму даць абавязана. Адсюль – пакуты блізкіх людзей, бо сапраўдны творца некамунікабельны. У яго ёсць два светы – рэальнасць і хваравітая прыдумка, што жыве ў галаве. Гэтыя сусветы канфліктуюць. Ратуе вера ў Бога. Той, хто задушыў у сабе гардыню, — становіцца геніем і непадуладны самагубствам, падзенням, запоям, бамжаванням і г.д. Прыклады: Талстой, Дастаеўскі, Чэхаў, Дзікенс, Ралан, Сервантэс. Сярод беларусаў геніяў няма ані блізка. Усе яны або таўстаскурыя, або баязлівыя, або бязбожнікі, як Караткевіч. І шызафрэнікаў сярод іх няма, усе “правільныя” да ванітаў. напiсаў Дасведчаны 26.02.2007, 13:29
>>>и насчет моего имени. па-мойму тут і так ясна, хто ў нас падобны расейскамоўны брутал можа выдаць… напiсаў Сяргей Балахонаў 26.02.2007, 16:45
2 Дасведчаны У беларускай літаратуры доўгі час лічылася больш каштоўнай не вынаходлівасьць аўтара, а лаяльнасьць той ці іншай ідэалёгіі. Калі хто зазіраў далей звычайнага (дазволенага) - паказаць іншым убачанае не было дзе. напiсаў werk 26.02.2007, 20:04
Нават Багдановіча ў свой час ледзь надрукавалі. 2 ас пушкин Пра любога аўтара з трагічным лёсам можна сказаць, як Арто пра Ван Гога - "самазабіты грамадзтвам". Калі б "андрей" забіваў людзей дзеля высокак мастацтва, мы пра гэта ведалі б: тэлежурналісты такую тэму не прамінулі б. Я бачыў дакумэнтальны фільм пра Чыкацілу і ягоных калегаў - інтэлектуалам ніхто не выглядаў. Даць маньяку асобную плянэту, каб мог разгарнуць сваю геніяльнасьць? Але без грамадзтва - ахвяраў, сведкаў, паліцыі, журналістаў - дэтэктыву не атрымаецца. На самоце злачынствы ня робяцца. Добрая памяць яшчэ ня робіць чалавека геніям. У кампутара памяць лепшая. напiсаў werk 26.02.2007, 20:34
Слушна. Аднак ёсць рэцэпт - пісаць у загашнік, для, так бы мовіць, нашчадкаў. Ці ў нас могуць толькі на сацыяльны заказ? напiсаў Дасведчаны 27.02.2007, 12:04
Гэта я да werk, зразумела, звяртаўся. напiсаў Дасведчаны 27.02.2007, 12:05
Заўсёды, нават у становішчы 1984, ёсьць людзі, якія занатоўваюць цікавыя (а сярод іх часам і геніяльныя) думкі для сябе ці невядомых нашчадкаў. Стварыць буйнафарматны твор без замовы цяжэй. напiсаў werk 27.02.2007, 14:38
werk, можа, я памыляюся, але стварыць буйнафарматны твор (у шырокім сэнсе) цяжэй не без замовы, а без таленту. Ва ўсходніх суседзеяў з гэтым праблем не было. У нас жа трэба, каб цябе "блаславіла" чалавек сто Барадуліных… напiсаў Дасведчаны 27.02.2007, 18:48
Магу ўпэўнена сказаць, што маральныя якасьці чалавека і яго творчы патэнцыял ніяк між сабой не суадносяцца. Гэта значыць, што, сапраўды, геній можа быць злачынцам, а які-небудзь няздара самым сумленным у сьвеце. Але даваць таленавітаму творцу права на заганныя паводзіны ў жыцьці — значыць беспадстаўна яго апраўдваць. Творы — асобна, аўтар — асобна. Творы — аб'ект мастацкага дасьледаваньня, асоба аўтара — прадмет гутаркі для сацыёлягаў. напiсаў Гануся 27.02.2007, 19:28
Гануся, згодны. Дасведчаны (Бывалый?), з падтрымкаю кожны натхніўся б. Зьняць фільм ці зладзіць фэстываль можна толькі разам з камандаю. Давядзецца ўлічваць больш чужыя густы, чым свае. У вялікай краіне паплечнікаў знайсьці лягчэй. напiсаў werk 27.02.2007, 22:46
для werk причем здесь тележурналисты, полиция?….. находясь в заключении, андрей требовал, чтобы его мозг изучили в каком-нибудь нии, когда пришел отказ он очень обиделся, в итоге его просто убили, даже не захотели посмотреть ЧТО там, смешно, просто смешно!!!… недостаток андрея был в том, что он "убивал" женщин, а не мужчин-лицемеров, правящих беспредел в этом мире… жаль, что вы не понимаете по-русски, я бы вам еще о многом рассказал… напiсаў ас пушкин 28.02.2007, 00:04
Ня думаю, што мэдыкі маюць апаратуру, здольную прачытаць талент у мозгу. У Леніна не прачыталі. А Вы выпадкова не дзяўчына? напiсаў werk 28.02.2007, 00:52
werk, гаворка ішла якраз пра тое, калі не было ніякай падтрымкі ("Майстар і Маргарыта", напрыклад), калі пісалі, ведаючы, што надрукаваць немагчыма. Астанія прыклады не прыводжу, Вы іх самі ведаеце. А калі ўлічваюць густ грамадства - гэта ўжо бізнес ці сацыяльны заказ (пенталогіі пра вайну), але не мастацтва, не мастацкі твор. напiсаў Дасведчаны 28.02.2007, 00:55
Як толькі мастак пачынае думаць пра грошы, творчасьць засынае ў вытворчасьці. І наадварот, калі наёмны работнік настолькі захапляецца працай, што забывае пра грошы, у ім прачынаецца мастак: вытворчасьць пераўвасабляецца ў творчасьць. Пра гэта марылі ня толькі камуністы. “Калі прыбраць з чалавечых справаў усё, што датычыць атрыманьня прыбытку, — казаў Андрэй Таркоўскі, — застанецца толькі мастацтва”. Галоўная перашкода на шляху да сталага заробку — гэта натхненьне. Клопат пра заробак вымагае паўтараць уласныя знаходкі альбо, яшчэ лепш, капіяваць чужыя. Аднак гульня цытатамі паступова ператварае аўтара ў аўтамат: зь цягам часу гульня зьнікае, застаецца мэханічнае цытаваньне. Каб мець камэрцыйны посьпех, пажадана пісаць не з уласнага, а з больш шаноўнага пункту гледжаньня. У часы дыктатуры прафэсійным мастакам даводзіцца глядзець на сьвет вачыма высокага чынавенства, у часы дэмакратыі — вачыма чалавека з натоўпу. Модны аўтар піша пра тое, што яго, па сутнасьці, ужо мала цікавіць (дый наогул мастаку лепш ставіцца да працы без энтузіязму: інакш яе немагчыма скончыць). Толькі так можна не губляць час на бясконцыя пошукі, а браць звыклае, гатовае, зразумелае калі ня ўсім людзям, дык патэнцыйным пакупнікам. Хто хоча посьпеху — павінен дагаджаць аўдыторыі, задавальняць густы кліентаў, а не настаўнікаў. напiсаў werk 28.02.2007, 13:07
Усё слушна, у адрозненне ад трох дам, і аспрэчыць няма чаго. Аднак ці не лепей расейскі кніжны рынак, які нараджае Пелевіных, Сарокіных і нават Уліцкіх, чым наша непадмацаваная чытачамі і грашыма літаратурная прастрацыя (прастора)? Без аглядкі на натоўп, на шырокага чытача нельга вызначыць якасць твора. За твор павінен гаварыць тыраж, а ўжо потым крытыкі мусяць пачынаць шум і тлум. У нас жа абвяшчаюць класічнымі яшчэ неапублікаваныя творы, на іх ужо гатовыя людзі, што напішуць патрэбную рэцэнзію і г.д. У нас закрытае асяроддзе, закрытае ад чытача. А ў цёмным віры вядома хто водзіцца… У нас, як у войску, творыцца "беспредел", дзедаўшчына. Бо і там і тут прасторы закрытыя, абмежаваныя, гнілыя, багністыя… Чалавек займае крэсла рэдактара і пачынае ціснуць сябе і сабе подобных (патрэбных). Злятае ён з крэсла, і пра яго ўадначас забываюцца. Рынак жа аздараўляе сітуацыю. Перш чым надрукаваць "патрэбнага", рэдактар падумае, а ці прынясе гэты графаман належны прыбытак. Калі не прынясе, то сяброўства сяброўствам, а тытунь паасобку… Не сцвярджаю, што рынак - гэта абсалютнае дабро. Але ж гэта вакцына ад балотнага стану. Наша літаратура з яго, на жаль, яшчэ не выходзіла. Усе нашы класікі, акрамя Караткевіча і часткова Быкава, - пусты гук. Нічога новага яны ў сусветную літаратуру не ўснеслі. Ніхто іх шчыра не чытае і тым больш не зачытваецца. Гэта як іконы на сценцы, якімі палохаюць дзетак, каб не пракудзілі. Зноў жа не сцвярджаю, што класікі дрэнна пісалі. Проста яны не напісалі нічога, апроч сцвярджэння, што мы беларусы - ЁСЦЬ. Можа, раней гэта было многа. Цяпер - гэтага крытычна мала. Стан нашай літаратуры – на такім узроўні, які быў у дапушкінскай і дагогалеўскай Расеі. Гэта бачна па артыкулах Бялінскага. Ён першы асудзіў і высмеяў тадышняе захапленне літаратурнай героікай, гісторыяй, за якой хаваецца боязь перад сучаснасцю. Хто пачынаў пісаць простай мовай пра звычайных людзей – таго не разумелі, асвіствалі. Бяздарнасць, якая пісала гістарычныя опусы, прымалася на ура. Не нагадвае гэта нашу сучаснаць на мяжы тысячагоддзяў? Гэтыя бясконцыя перамыванні-ператрасанні вобразаў Еўфрасінні і К, гэтыя безаблічныя аповесці-раманы пра “Сівую даўніну” (во дзе агідны штамп)… Дыягназ наш адназначны – нядаўна падняліся з гаршка, пачалі хадзіць самастойна, праўда, заходзім з галавою пад стол… Баімся, страшэнна баімся сучаснасці. І, як дзеці ў матулін падол, хаваемся ў гістарычныя творы. Што мы хаваем у гсторыі? Ды проста сваю літаратурную нямогласць. Бо на сучаснаці слабасць творцы выяўляецца імгненна і беспамылкова. Гісторыя ж – гэта род фантастыкі ці нават фэнтэзі, там усё даруецца, бо невысокія меркі. напiсаў Абазнаны(дасведчаны) 01.03.2007, 22:36
Дамы разважалі цікава, таму мы і працягваем іхную размову. "За твор павінен гаварыць тыраж, а ўжо потым крытыкі мусяць пачынаць шум і тлум." Тыраж - катэгорыя з галіны маркетынгу, а не эстэтыкі. "Рынак жа аздараўляе сітуацыю." Апрч рынкаў, павінны быць і буцікі. Наконт пустых класікаў мне цяжка меркаваць. Мажліва, яны панапісвалі геніяльных твораў, а нам падсоўваюць іншыя, больш зручныя для ўладаў. "Бяздарнасць, якая пісала гістарычныя опусы, прымалася на ура." У рэйтынгу лепшых кніг стагоддзя паводле НН гістарычных твораў рознай якасьці больш за палову. На іх выхоўваюць патрыятызм. Пра сучаснасьць сапраўды мала хто піша - баяцца страціць працу. Дый прыдумка лічыцца больш каштоўнай за праўду. напiсаў werk 03.03.2007, 11:27
"Тыраж - катэгорыя з галіны маркетынгу, а не эстэтыкі". Мажліва, але без тыражу кожны сядзіць у сваім кутку і сам жа чытае, што напісаў. Самая тыражная кніга - Біблія, бо яна самая змястоўная і карысная. Яна цікавая мільёнам людзей і таму мае вялікі наклад. "У рэйтынгу лепшых кніг стагоддзя паводле НН гістарычных твораў рознай якасьці больш за палову. На іх выхоўваюць патрыятызм." Тут, як я зразумеў, маецца на ўвазе сусветная літаратура (ці толькі айчынная)? Да таго ж гэта - "паводле НН", якая вядомая сваёй прадузятасцю і катэгарычнасцю меркаванняў. У беларускай літаратуры самастойны гістарычны твор, які не сорамна паказаць замежнікам, толькі раман Караткевіча "Чорны замак…". Дарэчы, не лічу, што высокамастацкі твор павінен выхоўваць патрыятызм. Патрыятызм выхоўвалі камуністычныя лозунгі. “Пра сучаснасьць сапраўды мала хто піша - баяцца страціць працу.” “Нёман” тры гады таму надрукаваў раман Праханава. Ніхто з супрацоўнікаў не быў звольнены. Тут справа не ў тым, што баяцца, а ў тым, што не ўмеюць. Асноўнае наша злачынства – не адсутнасць талентаў, а адсутнасць постаці вялікага крытыка сучаснаці. Неяк у “ЛіМе” ішоў круглы стол, і Васючэнка слушна аб гэтым сказаў. Я яго толькі паўтараю. Творы ёсць, а вось сабраць іх і расставіць па справядлівым ранжыры ніхто не ў стане. Для гэтага патрэбная падзвіжніцкая геніяльная постаць кшталту Бялінскага. Усе яго вызначэнні (геній, талент, бяздарнасць) апраўданы цягам стагоддзяў. Ні ў кім ён не памыліўся, Гогаль перад роўна такі, як яго паказаў Бялінскі. І гэтак далей. Крытыка, якому баліць за лёс літаратуры, у нас па вялікім рахунку няма. А каму баліць, у таго талент не той. Такі крытык мусіць аднолькава разбірацца ва ўсіх жанрах, бачыць наскрозь сутнасць кожнага твора, глядзець наперад і даводзіць гэтую ісціну да чытача. Я нездарма сказаў – “ісціну”, а ёй валодаюць толькі прарокі. Такога крытыка-прарока ў нас не выявілася. Таму і літаратура не жывая, а мёртвая. Задача крытыкаў працаваць на будучае літаратуры, а значыць, шукаць новыя імёны, смела супрацьпастаўляць іх старым “геніям” і “народным”. А ў нас абслугоўваюць ужо гатовае, розных лаурэатаў, стыпендыятаў, літаратурных генералаў, якім за шэсцьдзесят год. Пішуць рэцэнзіі на сяброў, паплечнікаў, калегаў, але толькі не на ЛІТАРАТУРНЫЯ ТВОРЫ. Другое наша злачынства – слабасць філасофскай думкі. Філасофія наша ў немаўлячым узросце. Як у кожнай малой і ўшчэмленай нацыі, яна скрозь прасякнута нацыяналістычным ухілам. Тады як сапраўдная філасофія павінна стаяць вышэй за такое невысокае пачуццё як нацыяналізм. Акудовіч піша цікава, аднак у рамках свайго местачковага кругагляду. Толькі і чуваць ад яго, што “мова”, “незалежнасць”, “саўдэпаўцы” і “лук…ты”. Алесь жа Разанаў, наадварот, занадта захапіўся адарванай ад жыцця “іншай рэальнасцю”. Ён больш паэт, чым філосаф, і падчас займаецца не сваёй справай. Наша філасофія не мае свайго твару, таму што павернута да сусвету не тварам, а непраглядна заглыблена ў нацыянальнае, яна нагадвае чалавека, які, захварэўшы, узвёў сваю хваробу ў культ і забыўся, для чаго яму патрэбна тое здароўе. Ён ужо не жыве, а днём і ноччу думае пра лякарствы і дактароў. напiсаў абазнаны 04.03.2007, 19:18
"Без тыражу кожны сядзіць у сваім кутку і сам жа чытае, што напісаў. Самая тыражная кніга - Біблія, бо яна самая змястоўная і карысная." А хто на другім месцы - Мао, Сталін ці Фантамас? Растыражаваць можна што заўгодна, калі ёсць зацікаўленыя асобы. Папулярнасць кнігі залежыць ад аўтара толькі часткова, над гэтым павінны таксама працаваць маркетолагі, выдаўцы, гандляры, урэшце - Міністэрства інфармацыі (ці як там яно цяпер называецца). напiсаў werk 05.03.2007, 01:10
"Не лічу, што высокамастацкі твор павінен выхоўваць патрыятызм." Палітыкі лічаць наадварот. А яны і займаюцца селекцыяй выдавецкіх праектаў. "“Нёман” тры гады таму надрукаваў раман Праханава. Ніхто з супрацоўнікаў не быў звольнены." Дык гэта ж сябра адміністрацыі краіны. "Крытыка, якому баліць за лёс літаратуры, у нас па вялікім рахунку няма." Усім баліць, а словаў не хапае. Калі сур'ёзна, то таленавітыя энтузіясты ёсць, але ім падабаецца не тая літаратура, якая можа разлічваць на вялікія тыражы. Пра філасофію згодны. І не толькі пра яе. Каб пісаць на добрым узроўні, трэба мець шырокія гуманітарныя веды, цікавіцца лінгвістыкай, псіхалогіяй, выяўленчым мастацтвам, тэатрам, музыкай, тэхнікай, навуковымі адкрыццямі… Амаль усе аўтары абазнаныя толькі ў палітыцы і сваім жанры літаратуры. напiсаў werk 05.03.2007, 13:26
Паважаны werk, не дзеля аспрэчвання, а дзеля дыскусіі, у якой, як вядома, нешта ды нараджаецца: “Усім баліць, а словаў не хапае. Калі сур'ёзна, то таленавітыя энтузіясты ёсць, але ім падабаецца не тая літаратура, якая можа разлічваць на вялікія тыражы”. Таленавітых энтузіястаў будзе недастаткова. Руская літаратура стала вялікай не з-за вялікай колькасці талентаў, а перш-наперш з-за нараджэння двух геніяў – Пушкіна і Гогаля. Гэтых геніяў выявіў, распісаў і тым самым даў далейшы штуршок усёй літаратуры зноў жа геніяльны крытык – Бялінскі. Не было б гэтых трох - магчыма, свет бы не ўбачыў Дастаеўскага і Талстога ва ўсёй іхняй закончанай велічы. У чым заслуга Бялінскага? Ён, будучы апантаны ідэяй, безагаворчана верыў у тое, што валодае ісцінай. А таму, абсалютна нікога і нічога не баючыся (у тым ліку і суда гісторыі), выстаўляў суровыя і справядлівыя ацэнкі творам і творцам. Зрынаў з п’едэсталаў пасрэднасці і ставіў туды геніяў. Не баяўся даваць прыжыццёвыя надзённыя высокія ацэнкі. Не зважаў на “аўтарытэты”. Быў канструктыўны і дэструктыўны ў роўнай ступені. Але проста даваць ацэнкі – мала. Ён зрабіў літаратуразнаўства навукай, а крытыку – сістэмай, дзе ўсё ўзаемазвязана, дзе няма нічога разрозненага і бяздоказнага. Ён пабудаваў свае “соты”, дзе ў кожную ячэйку ўладкаваў таго, каго варта. Ён не пабаяўся выявіць заганы пататкоўскага ўзросту тадышняй рускай літаратуры, разглядаючы яе ў эўрапейскім кантэксце. Аднак і гэтага было б мала, каб Бялінскі не валодаў талентам пераконваць у сваёй рацыі. Артыкулы яго раздражнялі, але былі нарасхват. Без працы ён не сядзеў. Яго выкладкі лаялі, але да іх прыслухоўваліся. У выніку на 99 працэнтаў ён меў рацыю. Усе ягоныя ацэнкі вытрымалі выпрабаванне часам, не аспрэчыліся гісторыяй. Усе нікчэмнасці, каго ён зрынаў з п’едэсталаў, цяпер забытыя. Цяпер пытанне: ёсць у нас падобны крытык? Хай кожны адкажа сабе самому. І тут не важна, які час, якая эпоха, якая стадыя развіцця. Стадыя развіцця нашай літаратуры – на ўзроўні часоў Бялінскага. Ён прыйшоў, калі крытычная і літаратуразнаўчая думка была на нулях. І не трэба казаць, што цяпер не даюць пісаць тое, што думаеш. Пры цары цэнзуры хапала. Але Чэхаў умудрыўся сказаць тое, што хацеў, і абышоўся без прамалінейнага палітыканства. Літаратура і палітыка – рэчы маласкрыжаваныя, мала адно аднаму замінаюць. Пішыце – і будзеце пачутымі. Было б што сказаць. Рэзюме: беларуская літаратура стане жывой літаратурай, калі з’явіцца крытык, здольны прадставіць яе сістэмна і калі гэты крытык будзе валодаць магутным талентам пераконваць у сваё “праваце”. Многія “харошыя” крытыкі нічога не зробяць, як бы ні намагаліся. Патрэбны тытан, геній, а гэта магчыма толькі з міласці Божай. Гэта і адказ і пытанне на Караткевічава сцвярджэнне “На Беларусі Бог жыве!” Пакуль што ў нас ёсць асобныя адзнікі крытыкаў, што спецыялізуюцца па жанрах, па тэмах, па людзях, па негатыве і пазітыве. 1) адзін няблага разбіраецца ў нацыянальнай паэзіі; 2) другі піша вялыя артыкулы па прозе класікаў і “народных”; 3) трэцяя абслугоўвае сучасныя культавыя імёны; 4) чацвёрты грае ролю літаратурнага тэрмінатара, знішчальніка; 5) для пятай – дрэнна ўсё тое, што пішацца непремнымі людзьмі, і добра тое, што пішацца людзьмі прыемнымі (сярэдзіны няма); 6) шосты “захапляецца” выключна літаратурнай наменклатурай, піша толькі пра тых, хто ў дадзены момант “наверсе”; 7) сёмы багата ведае, але лянуецца пісаць, ды і талентам пераконваць надта абдзелены; 8) восьмая заблыталася ў навале прачытанага і займаецца нейкімі рэбусамі і пустаслоўнымі выкрутасамі; 9) дзевяты на ўсе сто ўпэўнены, што ён усё спазнаў і піша выключна “ў яблычак”, а таму даверу да яго няма; 10) большаць нашых крытыкаў абсалютна пазбаўленыя прыроднага чуцця і аналітычнага розуму, вельмі цьмяна ведаюць, што такое логіка, і не ў стане адроўзніць яе ад дэмагогіі. І гэтак далей, яшчэ некалькі пунктаў можна прывесці (ды шкада часу). “Пра філасофію згодны. І не толькі пра яе. Каб пісаць на добрым узроўні, трэба мець шырокія гуманітарныя веды, цікавіцца лінгвістыкай, псіхалогіяй, выяўленчым мастацтвам, тэатрам, музыкай, тэхнікай, навуковымі адкрыццямі…” Можа, і так. Але каб мысліць на высокім узроўні, дастаткова і Дыягенавай бочкі. Неяк жа абыходзіўся ён без сучасных сродкаў камунікацыі? напiсаў абазнаны 06.03.2007, 13:14
У эпоху Дыягена не было газетаў, у эпоху Бялінскага - тэлебачання. Іх цяпер, падазраю, слухалі б менш уважліва - калі б гаварылі на тыя самыя тэмы і той самаю мовай. Было б цікава пабачыць агульнапрызнаны аўтарытэт, але мала ў тое веру. Хіба што калі пра ХІХ стагоддзе будзе пісаць. А яшчэ маглі б аб'яднацца пад адным псеўдонімам штатныя крытыкі з асноўных газет і радыёстанцый. Тады ягонае меркаванне цяжка было б пераспрэчыць. Зрэшты, яны і цяпер паміж сабой не спрачаюцца, знайшлі кансенсус. Аспрэчваюць, як мне падаецца, хіба пазаштатных. напiсаў werk 07.03.2007, 00:23
Цяпер усе настолькі перанасычаны інфармацыяй, што нічога толкам не ведаюць. Мозг не ў стане ахапіць інтэрнет і сорак тэлевізійных каналаў. Бялінскі спазнаваў свет па кнігах - і дайшоў да сутнасці рэчаў. У Дыягена і таго не было. Мудры не той, хто шмат чаго нахапаўся, а той, хто ўмеее аддзяляць вартае ад нявартага, істотнае ад пошлага. Зважаючы на літаратуру дзевятнаццатага стагоддзя і параўноўваючы яе з сучаснай, можна адназначна сказаць - чалавек разумнейшым не стаў, хутчэй наадварот. Іншым разам нашы жывыя класікі, знаныя, славутыя і г.д. вярзуць па радыё і ТВ такую дзіцячую лухту, што сорамна нават не за іх, а за нацыю (бо яны падаюцца як лепшыя яе прадстаўнікі). Наконт крытыкаў. Важны момант. У нашых умовах цяжка рэалізавацца геніяльнаму крытыку, калі ён нават народзіцца. У холдынгаўскіх выданнях ён выжыць не зможа - папруць усялякія скаржнікі ды пакрыўджаныя, каго ён абразіць сваёй горкаю праўдай. Холдынгаўская крытыка абслугоўвае пэўных людзей, а не творы. У апазіцыйных жа выданнях таксама не можа быць аб'ектыўнасці, таму што яны амаль ігнаруюць творы, апублікаваныя ў холдынгу. Гэта эфект двухпалярнасці. Мы вас не знаем, а мы - вас. У нас свая "вялікая" літаратура, у вас - свая. Абодвум полюсам няма адно да аднаго ніякай справы. Гэта своеасаблівая гардыня, грэх, які тармозіць агульнае развіццё. Па-добраму, павінна быць не два полюсы, а некалькі канкурэнтных (не дзяржаўных і не грантавых) выданняў, дзе кожнае ваюе з кожным, жвава адгукаецца на надрукаванае ў суседа, крытыкуе, лае, палемізуе. Склока на склоку. Крыўда на крыўду. І тады літаратура жыве. У нас жа яна мёртвая. Ніякія "кулуары" і старонка ў "СБ" тут не памогуць. Бо яны не прадугледжваюць адказу, пратэсту. Паможа жывая палеміка, накшталт форумскай, толькі прычасаная і ўпрыстойненая. Цяпер, калі беларускіх кніг амаль не чытаюць і тым больш не купляюць, фукцыя крытыкаў набывае ўсё больш анекдатычны характар. Часцяком аўтар для таго толькі выдае сваю кніжку, каб аднесці яе да аўтарытэтнага крытыка і каб той ціскануў на яе рэцэнзію ў вядомым выданні. Мэта гэтай рэцэнзіі - не звярнуць увагу на кнігу (бо не хто купляць яе не пабяжыць, а нават пабяжаўшы – не знойдзе ў продажы), а проста засведчыць у гісторыі факт: быў такі літаратар N і выдаў кнігу пад назвай “ХХХ”. Усё. То бок не паўплываць на грамадства і чытыча сваімі творамі, а проста ўпісаць сваё імя ў энный нумар аўтарытэтнага выдання, як на магільным помніку. Затым аўтар будзе сам распаўсюджваць свой невялікі наклад. Сам дарыць, падпісваць, сам хваліць, сам дэкламаваць свае вершы ў бібліятэках перад аўдыторыяй, якая нярэдка чуе беларускае слова ўпершыню і таму ўспрымае выступленне паэта як цырк. За цыркавое выступленне прынята плаціць. Таму ў паэта купяць некалькі кніжак. Ці будуць іх чытаць так, як трэба, і тыя, хто трэба? Адказ зразумелы. напiсаў абазнаны 07.03.2007, 12:18
Калі не ўсе адносна цікавыя кнігі заўважаюць - значыцца, агулам іх выходзіць нямала, і літаратура амаль што квітнее. "Па-добраму, павінна быць не два полюсы, а некалькі канкурэнтных (не дзяржаўных і не грантавых) выданняў, дзе кожнае ваюе з кожным, жвава адгукаецца на надрукаванае ў суседа, крытыкуе, лае, палемізуе." У форумах і блогах так і здараецца, хоць і бессістэмна. Дый рэдка хто з старэйшых калегаў адважыцца тут выступіць. А папяровыя выданні менш аператыўныя і нашмат даражэйшыя, без дзяржавы ці фундатараў наўрад ці выжывуць. Можна прыдумаць іншыя спосабы фінансавання, але ў сённяшняй сітуацыі яны маларэальныя. напiсаў werk 07.03.2007, 16:42
Зараз не вельмі спрыяльны час для папяровай літаратуры, але можна спадзявацца на лепшае. Калі-небудзь стаўленне да кнігі будзе, як у Еўропе. напiсаў werk 07.03.2007, 17:48
Давайце аперыраваць фактамі. Вось наўскідку адкрыў у сеціве восем апошніх нумароў “Дзеяслова”, часопіса, які прэтэндуе на вядучую ролю ў беллітпрацэсе. І што вы думаеце? З васьмі нумароў знайшоў толькі адзін артыкул, які можна назваць крытычным. Гэта артыкул Вішнёва, дзе ён шальмуе кнігу Балахонава. Яшчэ, з нацяжкай, можна назваць крытычным артыкул Кісліцынай, дзе яна непрыхавана піярыць сУчаснікаў. Усё. І гэта амаль за паўтара года жыцця! Нягуста. І гэта пры агрэсіўным патоку выдаваных беларускіх кніг. Ці не сведчыць тое аб убостве нашай крытычнай думкі? Не? Ды нават Вішнёў, які адзін напісаў востра, усё-ткі аднабаковы данельга. Толькі і бачыць адмоўнае ў спадара Балахонава. Часам, заўважна, хоча і пахваліць, але зацятая злосць замінае. Ды хай хоць так будзе, чым ніяк. Паясняю, што такое ніяк: гэта калі пішацца вялы артыкул-канстатацыя факту выхаду кнігі; або калі пішуцца артыкулы тыпу “Тэма кахання ў творах Караткевіча”. Гэта ўсё не ёсць крытыка. Крытыка павінна крытыкаваць, выяўляць новае, прагназаваць, абагульняць, аглядаць за квартал, за год усё ў цэлым, падводзіць вынікі, то бок прыводзіць у сістэму. І, найгалоўнешае, у ёй мусіць прысутнічаць скандальны аспект. Парадокс: усе рэдактары гэта выдатна ведаюць, ведаюць, што сапраўдная крытыка, а не ўспаміны “славутых”, прывабліваюць чытача. І тым не менш усяляк яе пазбягаюць. Чаму? Мяркую, па-першае, з-за малой залежнасці накладу перыядычных выданняў ад цікавасці, жывасці матэрыялаў. Наклады, як правіла, фіксаваныя, залежаць ад выдаткаваных грошай. Па-другое, ёсць кола “сталых” аўтараў, якіх трэба друкаваць (сяброўства, роднасць, важкасць), але якія ў прынцыпе не здатныя напісаць крытычны артыкул. Па-трэцяе, праславутая беларуская талерпантнасць, калі баяцца кагосьці пакрыўдзіць. Як ні дзіўна, у холдынгаўскіх выданнях крытыка на парадак жывейшая, цікавейшая, чым у незалежніцкіх. Там хоць спрабуюць нешта рабіць. Аднак зноў жа месца для крытычных артыкулаў (якія самыя чытэльныя) адведзена недаравальна мала. Да таго ж яе плошчу часцяком займаюць пустапарожнія артыкулы вядомых людзей, якіх нельга не друкаваць, ці рэцэнзіі “на вядомых людзей” (заказныя), якія таксама нельга не друкаваць. У выніку на жывое і вострае месца часам не застаецца. Пераважна ж плошча выданняў, якая можа быць выкарыстана талкова і выгадна, запаўняецца ўсялякай чухной і баластам: угодкі, юбілеі, успаміны, гістарычныя звесткі, абсалютна далёкія ад літаратуры рэчы, махрова-палітычныя артыкулы, занудлівыя гутаркі з заслужанымі людзьмі рэспублікі і - асабліва – дзённікі, успаміны, нататкі (карацей, не цікавы для шырокага кола суб’ектыў). Палемікі ў нас баяцца нібы агню. Бо адна справа казаць безапеляцыйна, так бы мовіць, я вяшчаю, а вы слухайце і дрыжыце. А другая, калі на тваё вяшчанне табе нехта адкажа, ды так, што язык у роце захрасне. Палеміка важная, каб крытык не зарываўся, каб распякаў кагосьці з аглядкай на тое, што нехта, калі будзеш дужа несправядлівы, распячэ і цябе. Каб крытык быў самакрытычны. Даруйце за каламбур. Аднак наша літаратурнае жыццё – гэта суцэльныя каламбуры, карнавалы і анекдоты. Кепскія анектоды, як правіла. напiсаў абазнаны 08.03.2007, 13:06
Цікавай крытыкі ў часопісах сапраўды мала. Рэдка пішуцца прадмовы да кніг. І пішуць іх не тыя людзі, што прафесійна займаюцца крытыкай (атрымліваюць заробак за яе). Прычынаў такога стану шмат, не толькі тыя тры, што Вы пералічылі. Галоўная - адсутнасць канцэптуальнага мыслення ў пісьменнікаў, намеру ўпісаць сваю кнігу ў сусветны літаратурны працэс. Дзяржава (а з іншага боку, і апазіцыя) абыякавыя да беларускай літаратуры. Не чуў, каб перакладчыкам з беларускай ці выкладчыкам беларускай мовы для замежнікаў хто-небудзь плаціў грошы з Беларусі. "Дзеяслоў" мне падабаецца. Але насцярожыла, што адмовіўся друкаваць новую прозу Вішнёва - на мой погляд, лепшае, што ён пакуль напісаў. напiсаў werk 08.03.2007, 15:29
«Критика была бы, конечно, ужасным оружием для всякого, если бы, к счастью, она сама не подлежала - критике же…» (В.Г.Белинский, из статьи «Ответ "Москвитянину"») напiсаў дасведчаны 19.03.2007, 10:36
Ці можна сёньня напалохаць пісьменьніка крытыкай? напiсаў werk 19.03.2007, 22:34
Не, бо пісьменьнікі крытыку не чытаюць… напiсаў Раман Кардонскі 23.03.2007, 17:02
Каторую пра сябе, тую чытаюць. Зрэдку і пра іншых. Чыталі б усю, калі б крытыка сапраўды была "жахлівай зброяй", як у сталінскія часы. напiсаў werk 23.03.2007, 17:55
Не згодны. Крытыку і чытаюць (а што яшчэ чытаць у часопісах?), і, як ні дзіўна, баяцца. Вось у "ЛіМе" разнеслі зборнік аднаго дзядзькі за пошленькія вершы пра жаночыя ягадзіцы, дык ён, небарака, так раз'юшыўся, што ціснуў там жа свой артыкул, дзе хваліў сам свае вершы і лаяў крытыка, пагражаючы судом "за абразы". Нейкі маньяк. напiсаў дасведчаны 24.03.2007, 22:55
ЯКАЯ ХУЙНЯ!!! напiсаў Картонски 24.03.2007, 23:28
Агрэсіўнасьць дапамагае людзям адчуваць сябе "абранымі", таленавітымі. напiсаў werk 26.03.2007, 16:15
Вы павiнны ўвайсьцi ў сыстэму або зарэгiстравацца (калi шчэ не зрабiлi гэтага), каб мець магчымасьць пiсаць камэнтары або навiны. | |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
