|
|
| Вiтаю, дружа! |  |
|
| увайсьцi | зарэгiстравацца |
|
|
| | Главное преступление в искусстве — отсутствие таланта створаны: 24.02.2007, абноўлены: 26.03.2007 16:15, камэнтароў: 43 Магу ўпэўнена сказаць, што маральныя якасьці чалавека і яго творчы патэнцыял ніяк між сабой не суадносяцца. Гэта значыць, што, сапраўды, геній можа быць злачынцам, а які-небудзь няздара самым сумленным у сьвеце. Але даваць таленавітаму творцу права на заганныя паводзіны ў жыцьці — значыць беспадстаўна яго апраўдваць. Творы — асобна, аўтар — асобна. Творы — аб'ект мастацкага дасьледаваньня, асоба аўтара — прадмет гутаркі для сацыёлягаў.  напiсаў Гануся 27.02.2007, 19:28
Гануся, згодны. Дасведчаны (Бывалый?), з падтрымкаю кожны натхніўся б. Зьняць фільм ці зладзіць фэстываль можна толькі разам з камандаю. Давядзецца ўлічваць больш чужыя густы, чым свае. У вялікай краіне паплечнікаў знайсьці лягчэй. напiсаў werk 27.02.2007, 22:46
для werk причем здесь тележурналисты, полиция?….. находясь в заключении, андрей требовал, чтобы его мозг изучили в каком-нибудь нии, когда пришел отказ он очень обиделся, в итоге его просто убили, даже не захотели посмотреть ЧТО там, смешно, просто смешно!!!… недостаток андрея был в том, что он "убивал" женщин, а не мужчин-лицемеров, правящих беспредел в этом мире… жаль, что вы не понимаете по-русски, я бы вам еще о многом рассказал… напiсаў ас пушкин 28.02.2007, 00:04
Ня думаю, што мэдыкі маюць апаратуру, здольную прачытаць талент у мозгу. У Леніна не прачыталі. А Вы выпадкова не дзяўчына? напiсаў werk 28.02.2007, 00:52
werk, гаворка ішла якраз пра тое, калі не было ніякай падтрымкі ("Майстар і Маргарыта", напрыклад), калі пісалі, ведаючы, што надрукаваць немагчыма. Астанія прыклады не прыводжу, Вы іх самі ведаеце. А калі ўлічваюць густ грамадства - гэта ўжо бізнес ці сацыяльны заказ (пенталогіі пра вайну), але не мастацтва, не мастацкі твор. напiсаў Дасведчаны 28.02.2007, 00:55
Як толькі мастак пачынае думаць пра грошы, творчасьць засынае ў вытворчасьці. І наадварот, калі наёмны работнік настолькі захапляецца працай, што забывае пра грошы, у ім прачынаецца мастак: вытворчасьць пераўвасабляецца ў творчасьць. Пра гэта марылі ня толькі камуністы. “Калі прыбраць з чалавечых справаў усё, што датычыць атрыманьня прыбытку, — казаў Андрэй Таркоўскі, — застанецца толькі мастацтва”. Галоўная перашкода на шляху да сталага заробку — гэта натхненьне. Клопат пра заробак вымагае паўтараць уласныя знаходкі альбо, яшчэ лепш, капіяваць чужыя. Аднак гульня цытатамі паступова ператварае аўтара ў аўтамат: зь цягам часу гульня зьнікае, застаецца мэханічнае цытаваньне. Каб мець камэрцыйны посьпех, пажадана пісаць не з уласнага, а з больш шаноўнага пункту гледжаньня. У часы дыктатуры прафэсійным мастакам даводзіцца глядзець на сьвет вачыма высокага чынавенства, у часы дэмакратыі — вачыма чалавека з натоўпу. Модны аўтар піша пра тое, што яго, па сутнасьці, ужо мала цікавіць (дый наогул мастаку лепш ставіцца да працы без энтузіязму: інакш яе немагчыма скончыць). Толькі так можна не губляць час на бясконцыя пошукі, а браць звыклае, гатовае, зразумелае калі ня ўсім людзям, дык патэнцыйным пакупнікам. Хто хоча посьпеху — павінен дагаджаць аўдыторыі, задавальняць густы кліентаў, а не настаўнікаў. напiсаў werk 28.02.2007, 13:07
Усё слушна, у адрозненне ад трох дам, і аспрэчыць няма чаго. Аднак ці не лепей расейскі кніжны рынак, які нараджае Пелевіных, Сарокіных і нават Уліцкіх, чым наша непадмацаваная чытачамі і грашыма літаратурная прастрацыя (прастора)? Без аглядкі на натоўп, на шырокага чытача нельга вызначыць якасць твора. За твор павінен гаварыць тыраж, а ўжо потым крытыкі мусяць пачынаць шум і тлум. У нас жа абвяшчаюць класічнымі яшчэ неапублікаваныя творы, на іх ужо гатовыя людзі, што напішуць патрэбную рэцэнзію і г.д. У нас закрытае асяроддзе, закрытае ад чытача. А ў цёмным віры вядома хто водзіцца… У нас, як у войску, творыцца "беспредел", дзедаўшчына. Бо і там і тут прасторы закрытыя, абмежаваныя, гнілыя, багністыя… Чалавек займае крэсла рэдактара і пачынае ціснуць сябе і сабе подобных (патрэбных). Злятае ён з крэсла, і пра яго ўадначас забываюцца. Рынак жа аздараўляе сітуацыю. Перш чым надрукаваць "патрэбнага", рэдактар падумае, а ці прынясе гэты графаман належны прыбытак. Калі не прынясе, то сяброўства сяброўствам, а тытунь паасобку… Не сцвярджаю, што рынак - гэта абсалютнае дабро. Але ж гэта вакцына ад балотнага стану. Наша літаратура з яго, на жаль, яшчэ не выходзіла. Усе нашы класікі, акрамя Караткевіча і часткова Быкава, - пусты гук. Нічога новага яны ў сусветную літаратуру не ўснеслі. Ніхто іх шчыра не чытае і тым больш не зачытваецца. Гэта як іконы на сценцы, якімі палохаюць дзетак, каб не пракудзілі. Зноў жа не сцвярджаю, што класікі дрэнна пісалі. Проста яны не напісалі нічога, апроч сцвярджэння, што мы беларусы - ЁСЦЬ. Можа, раней гэта было многа. Цяпер - гэтага крытычна мала. Стан нашай літаратуры – на такім узроўні, які быў у дапушкінскай і дагогалеўскай Расеі. Гэта бачна па артыкулах Бялінскага. Ён першы асудзіў і высмеяў тадышняе захапленне літаратурнай героікай, гісторыяй, за якой хаваецца боязь перад сучаснасцю. Хто пачынаў пісаць простай мовай пра звычайных людзей – таго не разумелі, асвіствалі. Бяздарнасць, якая пісала гістарычныя опусы, прымалася на ура. Не нагадвае гэта нашу сучаснаць на мяжы тысячагоддзяў? Гэтыя бясконцыя перамыванні-ператрасанні вобразаў Еўфрасінні і К, гэтыя безаблічныя аповесці-раманы пра “Сівую даўніну” (во дзе агідны штамп)… Дыягназ наш адназначны – нядаўна падняліся з гаршка, пачалі хадзіць самастойна, праўда, заходзім з галавою пад стол… Баімся, страшэнна баімся сучаснасці. І, як дзеці ў матулін падол, хаваемся ў гістарычныя творы. Што мы хаваем у гсторыі? Ды проста сваю літаратурную нямогласць. Бо на сучаснаці слабасць творцы выяўляецца імгненна і беспамылкова. Гісторыя ж – гэта род фантастыкі ці нават фэнтэзі, там усё даруецца, бо невысокія меркі. напiсаў Абазнаны(дасведчаны) 01.03.2007, 22:36
Дамы разважалі цікава, таму мы і працягваем іхную размову. "За твор павінен гаварыць тыраж, а ўжо потым крытыкі мусяць пачынаць шум і тлум." Тыраж - катэгорыя з галіны маркетынгу, а не эстэтыкі. "Рынак жа аздараўляе сітуацыю." Апрч рынкаў, павінны быць і буцікі. Наконт пустых класікаў мне цяжка меркаваць. Мажліва, яны панапісвалі геніяльных твораў, а нам падсоўваюць іншыя, больш зручныя для ўладаў. "Бяздарнасць, якая пісала гістарычныя опусы, прымалася на ура." У рэйтынгу лепшых кніг стагоддзя паводле НН гістарычных твораў рознай якасьці больш за палову. На іх выхоўваюць патрыятызм. Пра сучаснасьць сапраўды мала хто піша - баяцца страціць працу. Дый прыдумка лічыцца больш каштоўнай за праўду. напiсаў werk 03.03.2007, 11:27
"Тыраж - катэгорыя з галіны маркетынгу, а не эстэтыкі". Мажліва, але без тыражу кожны сядзіць у сваім кутку і сам жа чытае, што напісаў. Самая тыражная кніга - Біблія, бо яна самая змястоўная і карысная. Яна цікавая мільёнам людзей і таму мае вялікі наклад. "У рэйтынгу лепшых кніг стагоддзя паводле НН гістарычных твораў рознай якасьці больш за палову. На іх выхоўваюць патрыятызм." Тут, як я зразумеў, маецца на ўвазе сусветная літаратура (ці толькі айчынная)? Да таго ж гэта - "паводле НН", якая вядомая сваёй прадузятасцю і катэгарычнасцю меркаванняў. У беларускай літаратуры самастойны гістарычны твор, які не сорамна паказаць замежнікам, толькі раман Караткевіча "Чорны замак…". Дарэчы, не лічу, што высокамастацкі твор павінен выхоўваць патрыятызм. Патрыятызм выхоўвалі камуністычныя лозунгі. “Пра сучаснасьць сапраўды мала хто піша - баяцца страціць працу.” “Нёман” тры гады таму надрукаваў раман Праханава. Ніхто з супрацоўнікаў не быў звольнены. Тут справа не ў тым, што баяцца, а ў тым, што не ўмеюць. Асноўнае наша злачынства – не адсутнасць талентаў, а адсутнасць постаці вялікага крытыка сучаснаці. Неяк у “ЛіМе” ішоў круглы стол, і Васючэнка слушна аб гэтым сказаў. Я яго толькі паўтараю. Творы ёсць, а вось сабраць іх і расставіць па справядлівым ранжыры ніхто не ў стане. Для гэтага патрэбная падзвіжніцкая геніяльная постаць кшталту Бялінскага. Усе яго вызначэнні (геній, талент, бяздарнасць) апраўданы цягам стагоддзяў. Ні ў кім ён не памыліўся, Гогаль перад роўна такі, як яго паказаў Бялінскі. І гэтак далей. Крытыка, якому баліць за лёс літаратуры, у нас па вялікім рахунку няма. А каму баліць, у таго талент не той. Такі крытык мусіць аднолькава разбірацца ва ўсіх жанрах, бачыць наскрозь сутнасць кожнага твора, глядзець наперад і даводзіць гэтую ісціну да чытача. Я нездарма сказаў – “ісціну”, а ёй валодаюць толькі прарокі. Такога крытыка-прарока ў нас не выявілася. Таму і літаратура не жывая, а мёртвая. Задача крытыкаў працаваць на будучае літаратуры, а значыць, шукаць новыя імёны, смела супрацьпастаўляць іх старым “геніям” і “народным”. А ў нас абслугоўваюць ужо гатовае, розных лаурэатаў, стыпендыятаў, літаратурных генералаў, якім за шэсцьдзесят год. Пішуць рэцэнзіі на сяброў, паплечнікаў, калегаў, але толькі не на ЛІТАРАТУРНЫЯ ТВОРЫ. Другое наша злачынства – слабасць філасофскай думкі. Філасофія наша ў немаўлячым узросце. Як у кожнай малой і ўшчэмленай нацыі, яна скрозь прасякнута нацыяналістычным ухілам. Тады як сапраўдная філасофія павінна стаяць вышэй за такое невысокае пачуццё як нацыяналізм. Акудовіч піша цікава, аднак у рамках свайго местачковага кругагляду. Толькі і чуваць ад яго, што “мова”, “незалежнасць”, “саўдэпаўцы” і “лук…ты”. Алесь жа Разанаў, наадварот, занадта захапіўся адарванай ад жыцця “іншай рэальнасцю”. Ён больш паэт, чым філосаф, і падчас займаецца не сваёй справай. Наша філасофія не мае свайго твару, таму што павернута да сусвету не тварам, а непраглядна заглыблена ў нацыянальнае, яна нагадвае чалавека, які, захварэўшы, узвёў сваю хваробу ў культ і забыўся, для чаго яму патрэбна тое здароўе. Ён ужо не жыве, а днём і ноччу думае пра лякарствы і дактароў. напiсаў абазнаны 04.03.2007, 19:18
"Без тыражу кожны сядзіць у сваім кутку і сам жа чытае, што напісаў. Самая тыражная кніга - Біблія, бо яна самая змястоўная і карысная." А хто на другім месцы - Мао, Сталін ці Фантамас? Растыражаваць можна што заўгодна, калі ёсць зацікаўленыя асобы. Папулярнасць кнігі залежыць ад аўтара толькі часткова, над гэтым павінны таксама працаваць маркетолагі, выдаўцы, гандляры, урэшце - Міністэрства інфармацыі (ці як там яно цяпер называецца). напiсаў werk 05.03.2007, 01:10
"Не лічу, што высокамастацкі твор павінен выхоўваць патрыятызм." Палітыкі лічаць наадварот. А яны і займаюцца селекцыяй выдавецкіх праектаў. "“Нёман” тры гады таму надрукаваў раман Праханава. Ніхто з супрацоўнікаў не быў звольнены." Дык гэта ж сябра адміністрацыі краіны. "Крытыка, якому баліць за лёс літаратуры, у нас па вялікім рахунку няма." Усім баліць, а словаў не хапае. Калі сур'ёзна, то таленавітыя энтузіясты ёсць, але ім падабаецца не тая літаратура, якая можа разлічваць на вялікія тыражы. Пра філасофію згодны. І не толькі пра яе. Каб пісаць на добрым узроўні, трэба мець шырокія гуманітарныя веды, цікавіцца лінгвістыкай, псіхалогіяй, выяўленчым мастацтвам, тэатрам, музыкай, тэхнікай, навуковымі адкрыццямі… Амаль усе аўтары абазнаныя толькі ў палітыцы і сваім жанры літаратуры. напiсаў werk 05.03.2007, 13:26
Паважаны werk, не дзеля аспрэчвання, а дзеля дыскусіі, у якой, як вядома, нешта ды нараджаецца: “Усім баліць, а словаў не хапае. Калі сур'ёзна, то таленавітыя энтузіясты ёсць, але ім падабаецца не тая літаратура, якая можа разлічваць на вялікія тыражы”. Таленавітых энтузіястаў будзе недастаткова. Руская літаратура стала вялікай не з-за вялікай колькасці талентаў, а перш-наперш з-за нараджэння двух геніяў – Пушкіна і Гогаля. Гэтых геніяў выявіў, распісаў і тым самым даў далейшы штуршок усёй літаратуры зноў жа геніяльны крытык – Бялінскі. Не было б гэтых трох - магчыма, свет бы не ўбачыў Дастаеўскага і Талстога ва ўсёй іхняй закончанай велічы. У чым заслуга Бялінскага? Ён, будучы апантаны ідэяй, безагаворчана верыў у тое, што валодае ісцінай. А таму, абсалютна нікога і нічога не баючыся (у тым ліку і суда гісторыі), выстаўляў суровыя і справядлівыя ацэнкі творам і творцам. Зрынаў з п’едэсталаў пасрэднасці і ставіў туды геніяў. Не баяўся даваць прыжыццёвыя надзённыя высокія ацэнкі. Не зважаў на “аўтарытэты”. Быў канструктыўны і дэструктыўны ў роўнай ступені. Але проста даваць ацэнкі – мала. Ён зрабіў літаратуразнаўства навукай, а крытыку – сістэмай, дзе ўсё ўзаемазвязана, дзе няма нічога разрозненага і бяздоказнага. Ён пабудаваў свае “соты”, дзе ў кожную ячэйку ўладкаваў таго, каго варта. Ён не пабаяўся выявіць заганы пататкоўскага ўзросту тадышняй рускай літаратуры, разглядаючы яе ў эўрапейскім кантэксце. Аднак і гэтага было б мала, каб Бялінскі не валодаў талентам пераконваць у сваёй рацыі. Артыкулы яго раздражнялі, але былі нарасхват. Без працы ён не сядзеў. Яго выкладкі лаялі, але да іх прыслухоўваліся. У выніку на 99 працэнтаў ён меў рацыю. Усе ягоныя ацэнкі вытрымалі выпрабаванне часам, не аспрэчыліся гісторыяй. Усе нікчэмнасці, каго ён зрынаў з п’едэсталаў, цяпер забытыя. Цяпер пытанне: ёсць у нас падобны крытык? Хай кожны адкажа сабе самому. І тут не важна, які час, якая эпоха, якая стадыя развіцця. Стадыя развіцця нашай літаратуры – на ўзроўні часоў Бялінскага. Ён прыйшоў, калі крытычная і літаратуразнаўчая думка была на нулях. І не трэба казаць, што цяпер не даюць пісаць тое, што думаеш. Пры цары цэнзуры хапала. Але Чэхаў умудрыўся сказаць тое, што хацеў, і абышоўся без прамалінейнага палітыканства. Літаратура і палітыка – рэчы маласкрыжаваныя, мала адно аднаму замінаюць. Пішыце – і будзеце пачутымі. Было б што сказаць. Рэзюме: беларуская літаратура стане жывой літаратурай, калі з’явіцца крытык, здольны прадставіць яе сістэмна і калі гэты крытык будзе валодаць магутным талентам пераконваць у сваё “праваце”. Многія “харошыя” крытыкі нічога не зробяць, як бы ні намагаліся. Патрэбны тытан, геній, а гэта магчыма толькі з міласці Божай. Гэта і адказ і пытанне на Караткевічава сцвярджэнне “На Беларусі Бог жыве!” Пакуль што ў нас ёсць асобныя адзнікі крытыкаў, што спецыялізуюцца па жанрах, па тэмах, па людзях, па негатыве і пазітыве. 1) адзін няблага разбіраецца ў нацыянальнай паэзіі; 2) другі піша вялыя артыкулы па прозе класікаў і “народных”; 3) трэцяя абслугоўвае сучасныя культавыя імёны; 4) чацвёрты грае ролю літаратурнага тэрмінатара, знішчальніка; 5) для пятай – дрэнна ўсё тое, што пішацца непремнымі людзьмі, і добра тое, што пішацца людзьмі прыемнымі (сярэдзіны няма); 6) шосты “захапляецца” выключна літаратурнай наменклатурай, піша толькі пра тых, хто ў дадзены момант “наверсе”; 7) сёмы багата ведае, але лянуецца пісаць, ды і талентам пераконваць надта абдзелены; 8) восьмая заблыталася ў навале прачытанага і займаецца нейкімі рэбусамі і пустаслоўнымі выкрутасамі; 9) дзевяты на ўсе сто ўпэўнены, што ён усё спазнаў і піша выключна “ў яблычак”, а таму даверу да яго няма; 10) большаць нашых крытыкаў абсалютна пазбаўленыя прыроднага чуцця і аналітычнага розуму, вельмі цьмяна ведаюць, што такое логіка, і не ў стане адроўзніць яе ад дэмагогіі. І гэтак далей, яшчэ некалькі пунктаў можна прывесці (ды шкада часу). “Пра філасофію згодны. І не толькі пра яе. Каб пісаць на добрым узроўні, трэба мець шырокія гуманітарныя веды, цікавіцца лінгвістыкай, псіхалогіяй, выяўленчым мастацтвам, тэатрам, музыкай, тэхнікай, навуковымі адкрыццямі…” Можа, і так. Але каб мысліць на высокім узроўні, дастаткова і Дыягенавай бочкі. Неяк жа абыходзіўся ён без сучасных сродкаў камунікацыі? напiсаў абазнаны 06.03.2007, 13:14
У эпоху Дыягена не было газетаў, у эпоху Бялінскага - тэлебачання. Іх цяпер, падазраю, слухалі б менш уважліва - калі б гаварылі на тыя самыя тэмы і той самаю мовай. Было б цікава пабачыць агульнапрызнаны аўтарытэт, але мала ў тое веру. Хіба што калі пра ХІХ стагоддзе будзе пісаць. А яшчэ маглі б аб'яднацца пад адным псеўдонімам штатныя крытыкі з асноўных газет і радыёстанцый. Тады ягонае меркаванне цяжка было б пераспрэчыць. Зрэшты, яны і цяпер паміж сабой не спрачаюцца, знайшлі кансенсус. Аспрэчваюць, як мне падаецца, хіба пазаштатных. напiсаў werk 07.03.2007, 00:23
Цяпер усе настолькі перанасычаны інфармацыяй, што нічога толкам не ведаюць. Мозг не ў стане ахапіць інтэрнет і сорак тэлевізійных каналаў. Бялінскі спазнаваў свет па кнігах - і дайшоў да сутнасці рэчаў. У Дыягена і таго не было. Мудры не той, хто шмат чаго нахапаўся, а той, хто ўмеее аддзяляць вартае ад нявартага, істотнае ад пошлага. Зважаючы на літаратуру дзевятнаццатага стагоддзя і параўноўваючы яе з сучаснай, можна адназначна сказаць - чалавек разумнейшым не стаў, хутчэй наадварот. Іншым разам нашы жывыя класікі, знаныя, славутыя і г.д. вярзуць па радыё і ТВ такую дзіцячую лухту, што сорамна нават не за іх, а за нацыю (бо яны падаюцца як лепшыя яе прадстаўнікі). Наконт крытыкаў. Важны момант. У нашых умовах цяжка рэалізавацца геніяльнаму крытыку, калі ён нават народзіцца. У холдынгаўскіх выданнях ён выжыць не зможа - папруць усялякія скаржнікі ды пакрыўджаныя, каго ён абразіць сваёй горкаю праўдай. Холдынгаўская крытыка абслугоўвае пэўных людзей, а не творы. У апазіцыйных жа выданнях таксама не можа быць аб'ектыўнасці, таму што яны амаль ігнаруюць творы, апублікаваныя ў холдынгу. Гэта эфект двухпалярнасці. Мы вас не знаем, а мы - вас. У нас свая "вялікая" літаратура, у вас - свая. Абодвум полюсам няма адно да аднаго ніякай справы. Гэта своеасаблівая гардыня, грэх, які тармозіць агульнае развіццё. Па-добраму, павінна быць не два полюсы, а некалькі канкурэнтных (не дзяржаўных і не грантавых) выданняў, дзе кожнае ваюе з кожным, жвава адгукаецца на надрукаванае ў суседа, крытыкуе, лае, палемізуе. Склока на склоку. Крыўда на крыўду. І тады літаратура жыве. У нас жа яна мёртвая. Ніякія "кулуары" і старонка ў "СБ" тут не памогуць. Бо яны не прадугледжваюць адказу, пратэсту. Паможа жывая палеміка, накшталт форумскай, толькі прычасаная і ўпрыстойненая. Цяпер, калі беларускіх кніг амаль не чытаюць і тым больш не купляюць, фукцыя крытыкаў набывае ўсё больш анекдатычны характар. Часцяком аўтар для таго толькі выдае сваю кніжку, каб аднесці яе да аўтарытэтнага крытыка і каб той ціскануў на яе рэцэнзію ў вядомым выданні. Мэта гэтай рэцэнзіі - не звярнуць увагу на кнігу (бо не хто купляць яе не пабяжыць, а нават пабяжаўшы – не знойдзе ў продажы), а проста засведчыць у гісторыі факт: быў такі літаратар N і выдаў кнігу пад назвай “ХХХ”. Усё. То бок не паўплываць на грамадства і чытыча сваімі творамі, а проста ўпісаць сваё імя ў энный нумар аўтарытэтнага выдання, як на магільным помніку. Затым аўтар будзе сам распаўсюджваць свой невялікі наклад. Сам дарыць, падпісваць, сам хваліць, сам дэкламаваць свае вершы ў бібліятэках перад аўдыторыяй, якая нярэдка чуе беларускае слова ўпершыню і таму ўспрымае выступленне паэта як цырк. За цыркавое выступленне прынята плаціць. Таму ў паэта купяць некалькі кніжак. Ці будуць іх чытаць так, як трэба, і тыя, хто трэба? Адказ зразумелы. напiсаў абазнаны 07.03.2007, 12:18
Калі не ўсе адносна цікавыя кнігі заўважаюць - значыцца, агулам іх выходзіць нямала, і літаратура амаль што квітнее. "Па-добраму, павінна быць не два полюсы, а некалькі канкурэнтных (не дзяржаўных і не грантавых) выданняў, дзе кожнае ваюе з кожным, жвава адгукаецца на надрукаванае ў суседа, крытыкуе, лае, палемізуе." У форумах і блогах так і здараецца, хоць і бессістэмна. Дый рэдка хто з старэйшых калегаў адважыцца тут выступіць. А папяровыя выданні менш аператыўныя і нашмат даражэйшыя, без дзяржавы ці фундатараў наўрад ці выжывуць. Можна прыдумаць іншыя спосабы фінансавання, але ў сённяшняй сітуацыі яны маларэальныя. напiсаў werk 07.03.2007, 16:42
Зараз не вельмі спрыяльны час для папяровай літаратуры, але можна спадзявацца на лепшае. Калі-небудзь стаўленне да кнігі будзе, як у Еўропе. напiсаў werk 07.03.2007, 17:48
Давайце аперыраваць фактамі. Вось наўскідку адкрыў у сеціве восем апошніх нумароў “Дзеяслова”, часопіса, які прэтэндуе на вядучую ролю ў беллітпрацэсе. І што вы думаеце? З васьмі нумароў знайшоў толькі адзін артыкул, які можна назваць крытычным. Гэта артыкул Вішнёва, дзе ён шальмуе кнігу Балахонава. Яшчэ, з нацяжкай, можна назваць крытычным артыкул Кісліцынай, дзе яна непрыхавана піярыць сУчаснікаў. Усё. І гэта амаль за паўтара года жыцця! Нягуста. І гэта пры агрэсіўным патоку выдаваных беларускіх кніг. Ці не сведчыць тое аб убостве нашай крытычнай думкі? Не? Ды нават Вішнёў, які адзін напісаў востра, усё-ткі аднабаковы данельга. Толькі і бачыць адмоўнае ў спадара Балахонава. Часам, заўважна, хоча і пахваліць, але зацятая злосць замінае. Ды хай хоць так будзе, чым ніяк. Паясняю, што такое ніяк: гэта калі пішацца вялы артыкул-канстатацыя факту выхаду кнігі; або калі пішуцца артыкулы тыпу “Тэма кахання ў творах Караткевіча”. Гэта ўсё не ёсць крытыка. Крытыка павінна крытыкаваць, выяўляць новае, прагназаваць, абагульняць, аглядаць за квартал, за год усё ў цэлым, падводзіць вынікі, то бок прыводзіць у сістэму. І, найгалоўнешае, у ёй мусіць прысутнічаць скандальны аспект. Парадокс: усе рэдактары гэта выдатна ведаюць, ведаюць, што сапраўдная крытыка, а не ўспаміны “славутых”, прывабліваюць чытача. І тым не менш усяляк яе пазбягаюць. Чаму? Мяркую, па-першае, з-за малой залежнасці накладу перыядычных выданняў ад цікавасці, жывасці матэрыялаў. Наклады, як правіла, фіксаваныя, залежаць ад выдаткаваных грошай. Па-другое, ёсць кола “сталых” аўтараў, якіх трэба друкаваць (сяброўства, роднасць, важкасць), але якія ў прынцыпе не здатныя напісаць крытычны артыкул. Па-трэцяе, праславутая беларуская талерпантнасць, калі баяцца кагосьці пакрыўдзіць. Як ні дзіўна, у холдынгаўскіх выданнях крытыка на парадак жывейшая, цікавейшая, чым у незалежніцкіх. Там хоць спрабуюць нешта рабіць. Аднак зноў жа месца для крытычных артыкулаў (якія самыя чытэльныя) адведзена недаравальна мала. Да таго ж яе плошчу часцяком займаюць пустапарожнія артыкулы вядомых людзей, якіх нельга не друкаваць, ці рэцэнзіі “на вядомых людзей” (заказныя), якія таксама нельга не друкаваць. У выніку на жывое і вострае месца часам не застаецца. Пераважна ж плошча выданняў, якая можа быць выкарыстана талкова і выгадна, запаўняецца ўсялякай чухной і баластам: угодкі, юбілеі, успаміны, гістарычныя звесткі, абсалютна далёкія ад літаратуры рэчы, махрова-палітычныя артыкулы, занудлівыя гутаркі з заслужанымі людзьмі рэспублікі і - асабліва – дзённікі, успаміны, нататкі (карацей, не цікавы для шырокага кола суб’ектыў). Палемікі ў нас баяцца нібы агню. Бо адна справа казаць безапеляцыйна, так бы мовіць, я вяшчаю, а вы слухайце і дрыжыце. А другая, калі на тваё вяшчанне табе нехта адкажа, ды так, што язык у роце захрасне. Палеміка важная, каб крытык не зарываўся, каб распякаў кагосьці з аглядкай на тое, што нехта, калі будзеш дужа несправядлівы, распячэ і цябе. Каб крытык быў самакрытычны. Даруйце за каламбур. Аднак наша літаратурнае жыццё – гэта суцэльныя каламбуры, карнавалы і анекдоты. Кепскія анектоды, як правіла. напiсаў абазнаны 08.03.2007, 13:06
Цікавай крытыкі ў часопісах сапраўды мала. Рэдка пішуцца прадмовы да кніг. І пішуць іх не тыя людзі, што прафесійна займаюцца крытыкай (атрымліваюць заробак за яе). Прычынаў такога стану шмат, не толькі тыя тры, што Вы пералічылі. Галоўная - адсутнасць канцэптуальнага мыслення ў пісьменнікаў, намеру ўпісаць сваю кнігу ў сусветны літаратурны працэс. Дзяржава (а з іншага боку, і апазіцыя) абыякавыя да беларускай літаратуры. Не чуў, каб перакладчыкам з беларускай ці выкладчыкам беларускай мовы для замежнікаў хто-небудзь плаціў грошы з Беларусі. "Дзеяслоў" мне падабаецца. Але насцярожыла, што адмовіўся друкаваць новую прозу Вішнёва - на мой погляд, лепшае, што ён пакуль напісаў. напiсаў werk 08.03.2007, 15:29
«Критика была бы, конечно, ужасным оружием для всякого, если бы, к счастью, она сама не подлежала - критике же…» (В.Г.Белинский, из статьи «Ответ "Москвитянину"») напiсаў дасведчаны 19.03.2007, 10:36
Ці можна сёньня напалохаць пісьменьніка крытыкай? напiсаў werk 19.03.2007, 22:34
Не, бо пісьменьнікі крытыку не чытаюць… напiсаў Раман Кардонскі 23.03.2007, 17:02
Каторую пра сябе, тую чытаюць. Зрэдку і пра іншых. Чыталі б усю, калі б крытыка сапраўды была "жахлівай зброяй", як у сталінскія часы. напiсаў werk 23.03.2007, 17:55
Не згодны. Крытыку і чытаюць (а што яшчэ чытаць у часопісах?), і, як ні дзіўна, баяцца. Вось у "ЛіМе" разнеслі зборнік аднаго дзядзькі за пошленькія вершы пра жаночыя ягадзіцы, дык ён, небарака, так раз'юшыўся, што ціснуў там жа свой артыкул, дзе хваліў сам свае вершы і лаяў крытыка, пагражаючы судом "за абразы". Нейкі маньяк. напiсаў дасведчаны 24.03.2007, 22:55
ЯКАЯ ХУЙНЯ!!! напiсаў Картонски 24.03.2007, 23:28
Агрэсіўнасьць дапамагае людзям адчуваць сябе "абранымі", таленавітымі. напiсаў werk 26.03.2007, 16:15
усе 43 паведамленьняў Вы павiнны ўвайсьцi ў сыстэму або зарэгiстравацца (калi шчэ не зрабiлi гэтага), каб мець магчымасьць пiсаць камэнтары або навiны. | |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
