| Вiтаю, дружа! |
| увайсьцi | зарэгiстравацца |
| Інтэртэкст створаны: 17.02.2003, абноўлены: 20.03.2003 19:12, камэнтароў: 177 Разьмешчаны ў сеціве твор не становіцца ад гэтага фактам літаратуры Сеціва гэта бібліятэка. У бібліятэцы становяцца фактам слоўнікі, даведнікі і падручнікі, а таксама зборнікі, гадавікі газэтаў і часопісаў, кніжныя выданьні. Але ня творы Слоўніку ці падручніку ня трэба ставаць фактам літаратуры, а трэба стаць фактам бібліятэкі. Навэле, эсэ, вершу немагчыма наўпрост стаць фактам бібліятэкі, трэба перш стаць фактам літаратуры Гюго або Сэлінджэр у сеціве чытаюцца з тым самым адчуваньнем тэкставай вартасьці-нявартасьці, што і форумныя гавэнды Кардонскага. У сеціве творы не для чытаньня, а для пошуку цытат Сеціва выціскае з кніжнае прасторы слоўнікі, энцыкляпэдыі і падручнікі. Але на творы гэта не распаўсюджваецца. Бо калі з інтэрнэту перадрукаваць у часопісе верш, эсэ ці апавяданьне, гэта будзе першапублікацыя Тут няма праблемы аўтарскага права або адэкватнага ўспрыманьня. Ёсьць праблема прасторы. Адна рэч прастора кнігі, часопіса, газэты; і зусім іншая прастора бібліятэкі Пра свой апублікаваны ў кнізе твор пісьменьнік кажа: ён больш не належыць мне. Але ў вачох чытача твор асацыюецца зь пісьменьнікам. Пры публікацыі ў сеціве прападае і гэтая апошняя залежнасьць. Твор, зьмешчаны ў інтэрнэце, які датуль не друкаванаўся на паперы, НЕ НАЛЕЖЫЦЬ НІКОМУ Гэта тычыцца і твораў, выказваньняў, словаў, якія ПІШУЦЦА ў сеціве Таму можна браць тэксты Мармона, і публікаваць пад якім заўгодна імём. Альбо ўзяць "выбранае" з лкпшых базараў Літары, і надрукаваць вялікі раман, кшталту "Людзі ў інтэрнэце". Альбо ўзяць "выбранае" з лепшых базараў Літары, і надрукаваць вялікі раман, кшталту "Людзі ў інтэрнэце". Вы кажаце, што я бяз вашага ведама перадрукаваў у часопісе вашыя словы, напісаныя ў сеціве і падпісаныя вашым імем? Але вашае абурэньне беспадстаўнае. Бо вы адпусьцілі свае словы ад сябе на цэлыя два лягічныя крокі, вы самі дазволілі ім быць нічыімі. А я на цэлыя два крокі адкруціў лёгіку ў адваротным накірунку. Калі раней было: аўтар кніга бібліятэка, дык ціпер стала: бібліятэка пэрсанаж кніга. Вы можаце ўсё, што заўгодна. Плата за гэта ваша аўтарства. І маё таксама Але вы можаце значна меней менавіта як пэўная асоба, якой "ёсьць што сказаць" іншым. Бо вы ужо ня вы. І вашыя ан-лайнавыя творы ніколі ня стануць фактам літаратуры. Калі, натуральна, вы не паспрабуеце зрабіць іх такімі на паперы. Раман "Людзі ў інтэрнэце" (выбранае з базараў) будзе не пра людзей, таму ня будзе і раманам. Гэта, у найлепшым выпадку, будзе скопішча чыстых думак, чым мы з вамі ўсе тут і ёсьць. Як асобы, мы ўсе тут ніхто. Адсюль такая спакуса сказаць адно адному тое, чаго ў газэтнай палеміцы, а тым больш, у вочы не сказаў бы ніколі. І што? Якая генэральная выснова? Давай он-лайн пісаць дзюдзік які-небудзь. Ці пра Дон-Жуана. лепей вершы пра Бабкова. krambam Давай пра Дон-Жуана. Але донжуанаў шмат: легендзе сем стагодзьдзяў. Якога абярэм? Можна пра аднаго віленскага. Ну, давай, пачынай, бо нешта мне ён цьмяна ўяўляецца. Але, каб не "здаваць" рэальнага чалавека (мы ж не сУчасьнікі), перанясем дзею, напрыклад у Маладзечна. Зрэшты, буля не мармон. Будзем маляваць комікс у стылістыцы "мурзілка". Бо "Вайну і мір" он-лайн закалябесься пісаць фармат ня той. Ага! Жыў-быў у Маладэчне Дон-Жуан Выкладчык музычнай школы нумар 158 Ёсіп Сымонавіч Картапельскі ад ранку быў не ў гуморы У яго не стаяў! Не, Ёсіпа мучыла эрэкцыя: трывалая й працяглая, якой не замінала нават бязьмежная колькасьць гарэлкі, прынятай напярэдадні. Ёсіп закрахцеў, трэ рыхтавацца да лекцыі. Што ж зь ім здарылася? Няўжо чарговая каханка заявіла, што 20 см. - гэта мала для поўнага шчасьця? Не, з рэаліямі зусім кепска. У Маладэчне столькі музычных школ не набярэцца. І потым у школах лекцыі не чытаюць. Дарэчы, а што ён выкладае ў музычнай школе? Ёсіп зірнуў на партрэт трэцяй улюбёнай жонкі. Сугляданьне для настаўніка ператварылася ў свайго кшталту мацыён, як і цыгарэта з кавай замест ранішняй гімнастыкі. Што ранак Ёсіп тры хвіліны ўзгадваў лепшыя эпізоды жыцьця з трэцяй жонкай, цяпер грамадзянкац ПАР. Бам гэта ж комікс! Дык што ён выкладае ў музычнай школе? Тады я пас. Ня ўмею маляваць. Перачытай зацемкі мармона й далучайся да пісАньня. А не, дык я пайшоў на піва. крамбаму Добра табе! А лепш баявік: Труп міргаў невідушчымі вачыма. Сэрца ўжо спынілася, а мышцы працягвалі рухацца. Чалавек па мянушцы Таксафон ужо ня чуў, як сьвісталі кулі над ягонай голенай галавой А сапагі над яго галавой ня сьвясьцелі? Пісьменьніца адвярнулася ад кампутара. Яна цудоўна ўявіла сабе гэтую, калісьці любую, галаву. "Цешся, цешся сваім ня вартым мяне жыцьцём", падумала пісьменьніца. Праз хвіліну зьявіўся радок: "Разрыўная куля зьнесла палову чэрапа Таксафону, усё цалкам ніжэй носа". Ці яшчэ трылер: І тут Яніна заўважыла, што ў пакоі ёсьць нехта яшчэ. Сэрца застыла ў прадчуваньні нечага жахлівага. Зь цёмнага кутка да Яніны выйшаў Лесавік-Пачварнік і працягнуў да дзяўчыны свае страшныя лапы Ты яшчэ напішы, што ў папярэднім жыцьці лысая галава належыла опэрнаму дырыжору. Яніна закрэчыла, але яе ніхто не пачуў Ну і што Лесавік-Пачварнік павінен зь ёй зрабіць, бо мне фантазіі нестае? І тут Яніна ўзгадала словы мармона: "Твор, зьмешчаны ў інтэрнэце, які датуль не друкаванаўся на паперы, НЕ НАЛЕЖЫЦЬ НІКОМУ…" І спыніла баяцца. Далей будзе казка. І працягнула Яніна да Лесавіка рукі, і абняла яго, бо адчула, што ў душы ён белы і пухнаты. І ператварыўся ён у казачнага прынца. А на ранак Яніна прачнулася, і зразумела, што яна выкладчык музыкі, і яму трэба зьбірацца ў школу. Узяў выкладчык музыкі сваю віялянчэль і пашоў на працу, дзе яго чакалі вучні зусім без музычнага слыху. "На што я трачу сваё жыцьцё!" - думаў настаўнік, ідучы па вуліцы. Выкладчык захацеў павесіцца, але сустрэў Таксафона Таксафон ішоў па вуліцы, матляючы решткамі галавы, якую яму адстрэлілі ў часе начной бойкі. Мармону: Вашае выказываньне: "Разьмешчаны ў сеціве твор не становіцца ад гэтага фактам літаратуры…" здаецца мне дзіўным. Як і Вашае разуменьне бібліяртэкі. У бібліятэку людзі заходзяць ня толькі каб узяць сабе кнігу. Што гэта за кніга, факт-слоўнік, ці нефакт-твор нікога, акрамя Вас, не абыходзіць. Нават слова вымаўленае зыходзіць ад кагосьці. Гэты хтосьці мае на гэтае слова "аўтарскае" права, калі слова, вядома, арыгінальнае. А спалучэньне слоў ужо твор. Як і кожны будынак мае свайго архітэктара, гэтак і моўны, сецевы твор мае свайго АЎТАРА. І яму належаць аўтарскія правы. А тое, што Вы пішаце гэта нейкі сецевы анарха-бандытызм. Раптам Таксафон знайшоў сябе дзесьці на Бостаншчыне. "Ты зь якой бібліятэкі?" злавіла адзінае ацалелае вуха голас, падобны да голаса Кардонскага. Не пасьпеўшы адказаць ён адчуў прафэсыйны ўдар па нырках. А Таксафон зьдзіўлена прамовіў: "Які ж ты Кардонскі, калі ты негар?!" - Ты, б , адказываць будзеш, ці не? - зноў прагучаў знаёмы сіпаты голас і ён адчуў як яйцы прышчаміў кірзавы сапог 44-га разьмеру. Кардонскі зароў: "А-ёй, а-ёй!" А віртуальны жмурык рушыў у бліжэйшы бар. "Не, не Кардонскі, - падумаў Таксафон, - ён нават у Сеціве такія словы ня выкарыстоўвае. Мабыць гэта сам Мармон, па маю душу." "Ага, пэўна беларускі літаратар завітаў", падумалі бостанскія мурыны, калі заўважылі ў бары Таксафона. Які Кардонскі ў нас выхаваны! "А дзе гэты бліжэйшы бар? - спытаў сам сябе Таксафон. - Трэба спытацца Кардонскага, той ведае, а Муху, - гадам буду!, - прышыбу, каб ня зудзеў." А Кардонскі тым часам ціхенька заплакаў, і моўчкі паехаў у Нью-Ёрк. - Жыве Беларусь! - раптам зараўлі мурыны ў бару. "Глядзі ты, як тут папрацаваў Кардонскі" - падумаў Таксафон. І толькі адчыніў рот каб штосьці сказаць Як адчуў на плячы чыюсьці руку. Рэзка крутануўшыся каб вызбваліцца Таксафон стаяў перад таўстым і няпрыгожым чалавекам. Як зьявілася Яніна. "Яшчэ адзін беларускі ўпырхлік", адразу ж напісала Літара. "Што за пачвара?" - падумаў Таксафон. Во, бляха, тут Кардонскага трэніруюць на пісьменьніка! Бон шанс! - Кардонскі, - ветліва сказала пачвара. - А Вы, братка, мабыць, з тых хто спрабаваў незалежную сетку кнігагандлю арганізаваць, а зараз тут за азылем? - Ды не, - разгублена адказаў Таксафон. - Пасланы літаранцамі каб на пісьменьніка цябе вышкаліць. А то ў нас дэтэктывы няма каму пісаць. - Дык за гэтую справу трэба выпіць, - сказаў Кардонскі й пацягнуў яго да стойкі бара. Пакуль нашы гэроі выпівалі й закусывалі жыцьцё на Літары йшло сваім чынам Давай, Кардонскі, тужся! Яшчэ крыху! Малойца! Давай-давай! Спадарства! Мы прысутнічаем пры народзінах новага пісьменьніка - Рамана Кардонскага. То дапаможам яму, каб пупавіна раптоўна не заблыталася ці яшчэ якое гора ня здарылася. - Дзякуй, шчырае беларускае дзякуй, - са сьлязамі на вачах, казаў узрушаны Кардонскі. Такі клопат, такія высокія пачуцьці. Пра пупавіну нават успомнілі. Галоўнае, каб кішку ўпільнаваў. А гэтым часам літаранцы наматвалі пупавіну нованароджанага пісьменьніка на ягонае-ж горла. Я Кардонскаму псэўданім прыдумаў Каменны Цьвяточак. - Здохні гад, як ты нас дастаў! - літаранцы пачалі сьціскаць пупавіну на горле Кардонскага. - Здохні, кляты канкурэнт! - Вы, што гады робіце?! - выйшаў з алькагольнага трансу Таксафон і, нядоўга думаючы, даў па вуху Глёбусу. Кардонскі, дык як, не выходзіць каменны цьвяточак? -Ну што, Даніла-майстар, не выходзіць Каменны Цьвяточак? - спытала Хазяйка Меднай гары. - Нне-е-е! - адказаў Даніла-майстар.:-) Той замест таго каб адказаць сеў да камутара каб даць здачы віруальна праз сваіх "сУчасьнікаў". Кардонскі міма двойчы. Даніла майстар сядзеў у прыбіральні. Якая прыбіральня на Ўрале?:) Горы. Толькі горы навокал А ты, Кардонскі, па-мойму сядзіш у Данілы ўнутры. прынамсі, цяперака. - Хлопцы, вы што? - разгублена пытаўся Кардонскі, бачачы вакол сябе бойку, якая суправаджалася такімі характэрыстыкамі літаранцаў адзін аднаго, што вушы ў яго чырванелі ад сораму за белліт. Ладна, Палівач, можа, пазабаўляй публіку, пакуль Кардонскі ня ўцёк? На піва трэба йсьці. Наўперад удзячны. - Эх, якая дзеўка, - падумаў моцна падпіты Кардонскі, адчуваючы як сьведамасьць пачынае драбіцца, на яго ў Бостане, Данілу на Ўрале. Адчуваючы як душа й цела пацягнулася да Хазяйкі меднакй гары. А бойка кацілася сваім шляхам, хаця п'яных у дупель нашых гэрояў даўно ўжо ня было ў бары. Фіг вам усім.:) - адказаў хітры Палівач і выйшаў з бойкі. - Куды ты? - рашчаравана спытаўся Мармон. - Абрыдлі Вы мне ўсе, - адказаў Палівач і выйшаў за дзьверы. Разьмешчаны ў сеціве твор не становіцца ад гэтага фактам літаратуры… Слоўніку ці падручніку ня трэба ставаць фактам літаратуры, а трэба стаць фактам бібліятэкі. Навэле, эсэ, вершу немагчыма наўпрост стаць фактам бібліятэкі, трэба перш стаць фактам літаратуры… А цяперака так: Разьмешчаны ў кнізе, часопісе ці газэце твор не становіцца ад гэтага фактам літаратуры… Ну і Ты сябе тут апраўдаць паспрабаваў. Ня выйшла. Бо форма паплыла, касьцяк хруснуў, хрыбетнік пераламіўся. Ты думаеш, можна ўзяць чужое і прадаць за сваё? Сьмяротны грэх! Бяры. Твой вабар. Фактам літаратуры становіцца твор. А слоўная дрысня, абракадабрычны тэкст, пустабрэхнае рыфмаплётства фактам літаратуры не становіцца, хоць ты яго на пергаменьце залатымі літарамі напішы. Кніга знаходзіць свае творы, як і творы знаходзяць сваю кнігу. Твор, літаратурны ў тым ліку, можа жыць у нэце, можа ў кнізе, можа ў рамцы на сьцяне вісець. Гэта прапаганда патрабуе рэгляментаванасьці і адэкватнасьці, гостаў і нарматываў, а твору і творцу патрэбны свабода і воля. Вакол сядзелі дзяўчаты: Ода, Анна, Алеся Ж., Ужо ня дзевачка і Чытачка АРХЭ. Усе яны пачырванелі і паглядзелі на Рамана, ці здолее даць належны адказ. Раман маўчаў. Ужо ня дзевачка падцягнула гольф на левай назе. Раман глянуў на гольф, і думка заіскрылася ў галаве, закруцілася на языку Яна гатовая была выйсці з Кардонскай галавы, але нешта перашкаджала /Працяг будзе/ Устаўная сківіца!!! У беларускай літаратуры трэба адрозьніваць ФАКТ і ЗЬЯВУ. Калі зьява пазнаецца праз эстэтычныя якасьці, дык факт праз факт публікацыі твора ў кнізе, часопісе, газэце. Гэта праблізна тое самае, што кваліфікацыя пісьменьніка празь ягонае членства ў СП. Калі літаратар, хой сабе ён стаў зьявай літаратуры, не зьяўляецца членам СП, ён ня можа быць прызнаны пісьменьнікам. Калі ён прынцыпова не ўступіў у СП, але пры тым дасягнуў пэўных эстэтычных посьпехаў, яго прымуць у пісьменьнікі пасьля ягонае сьмерці, калі ня будзе каму пярэчыць, а эспэшная грамада зь лёгкасьцю праігнаруе ягоную волю (як "дурасьць" ці нешта падобнае). Але я не пра тое. Сьцьвердзіўшы, што твор у сеціве гэта яшчэ ня факт літаратуры, я хацеў гаварыць пра зьяву, пра эстэтыку. Калі інтэрнэт не стварае фактаў, дык ён яшчэ й нівэлюе зьявы. Пытаньне ў тым, ці гэта спэцыфіка нашага ўспрыняцьця вершаў і прозы з манітору, ці гэткая нівэліроўка закладзеная ў самой прыродзе электроннага сеціва? Мае назіраньні дазваляюць сьцьвярджаць, што калі перанесены на "Палічку" твор-зьява прыдатны толькі для цытаваньня або для якіх даведачных патрэбаў, дык твор, перанесены зь сеціва, дзе пісаўся ў анлайнавым рэжыме, на паперу, нясе ў сабе выразныя прыкметы эстэтычных мутацыяў. Адчуўшы гэта, я падумаў, што анлайнавы фармат або ў прынцыпе непрыдатны для паўставаньня ў ім літаратурных зьяваў, або гэта толькі пытаньне часу і эстэтычныя мутацыі, пра якія я казаў, стануцца ў будучыні ня рысамі гэтых анлайнавых практыкаваньняў, але рысамі нашага з вамі ўспрыманьня літаратуры, у тым ліку і старое клясыкі. Такая пэрспэктыва ня можа цешыць з гледзішча лінейнага разьвіцьця літаратуразнаўчае думкі шляхам пакаленных пераацэнак. Дапускаю, што мы маем справу з чарговым "інфраструктурным" захапленьнем, якімі ў свой час былі радыё або тэлевізія. Праўда, сеціва мае татальны характар Пра ПЭН і СП ты проста фігню сказаў. Пра ПЭН не сказаў? Бо сам уступіў. З кім не бывае. Вось яны сапраўды існуюць паралельна з літаратураю, што не скажаш пра НЭТ. Слухаць музыку па тэлефоне незручна, як глядзець кіно нафаршыраванае рэкламаю гадка глядзець па ТБ. Хто спрачаецца Чытаць романы ў НЭЦЕ ніхто не будзе, а вершык і верш, жарцік і аповяд, показку і казку чаму не прачытаць? Аўтарскі варыянт, аўтарскі чарнавік з'яўляецца на тваім працоўным стале, цікава А падгледжаная-падслуханая размова-перапіска цікавых табе закаханых людзей нават захапляе. Пісаць у сеціве, тое ж, што пісаць на плоце. Толькі плоты бываюць без гаспадара, а ў сайтоў гаспадары абавязкова ёсьць. Хоча сьцярэ, хоча пакіне твой тэкст. Здаецца ў футурыстаў пачатку ХХ-га стагодзьдзя была ідэя пісаць вершы, і расклейваць на слупах каб да народу даходзіла. Сеціва гэта й ёсьць тыя слупы. Ці можа стацца верш на слупе-плоце фактам і зьявай літаратуры? Калі міма пройдзе крытык, забалдзее, напіша рэцэнзію, апублікуе ў часопісе, то станецца. А калі пакіне побач на плоце, то, пэўна, не. "слоўная дрысня, абракадабрычны тэкст, пустабрэхнае рыфмаплётства фактам літаратуры не становіцца" Не становіцца ЗЬЯВАЙ, а ФАКТАМ становіцца: "Шматтомная дрысьня". "хоць ты яго на пергаменьце залатымі літарамі напішы". Можа стацца фактам выяўленчага мастацтва. Вунь Вішнёў кніжку выдаў вельмі цікава аформленая. Адзін рэдактар мне сказаў: "Калі будзе апраўданьне, я нават слова Х@Й на першай паласе вялікімі літарамі зьмяшчу". Конкурс "Гліняны Посьцінг" Калі міма пройдзе крытык Ну і ішлі б міма. Не-е, зачапіцца трэба. А інакш, які ты крытык? Толькі на вашую крытынічную думку пісакам хочацца плюнуць, і яны пілююць. Адзін рэдактар мне сказаў Адзін рэдактар, адзін чалавек, адзін гармон, адзін мармон Лабуда. Можа стацца фактам выяўленчага мастацтва Тут зусім не твая тэрыторыя. Рэдактара, крытыкам, журналістам патрэбна мусіць апраўданне, справаздачы розныя, улікі пралікаў, пралікі выгодаў. Пісакам гэта пофіг. Хачу напішу Х@Й ГІТЛЕР, а захачу напішу ГУЙ ГІТЛЕР. Во як. Рэзва! "Рэдактара, крытыкам, журналістам патрэбна мусіць апраўданне" Яны апраўданьне не шукаюь, яны яго ствараюць, прыдумляюць, калі хочаш. "Тут зусім не твая тэрыторыя". Чыя? Пушкіна? Алеся? На плоце й маляваць можна, пісаць-та можна "з рысункамі". Ці можа стацца кампутарны малюнак у інтэрнэце творам фактам-зьявай мастацтва? А мьюзік? Усё мая тэрыторыя. І канчай ты свае наезды на СП, ну неактуальна гэта, не 1987 год у нас. Прыкарытнікі, прыкарытнікі Няма карыта. 15 гадоў пра адно і тое ж. Задзяўбло. Саюз журналюгаў лепшы? Іх там колькі 2? 3? Якое дачынене мае саюз дызайнераў да дызайну? Ніякага. Як і саюз журналістаў да журналістыкі. Як АН РБ да літаратуры. Але ўсе робяць выгляд, што маюць дачыненне, што ад іх залежыць лёс літаратуры і мастацтва, дызайну і свабоды слова. Наіў. Усё — мая тэрыторыя. Запазычана ў мяне, а таму добра. Я не пазычаў. Дзе ёсьць? "І канчай ты свае наезды на СП" Зь кім гаворыш? Яны апраўданьне не шукаюЦь, яны яго ствараюць, прыдумляюць, калі хочаш. Дзеля сябе і прыдумляюць. У тым і соль, што дзеля сябе, і баяцца ў гэтым прызнацца. Пісакі смялейшыя, як мастакі, як музыкі. Яны крочаць паперадзе рэвалюцый. А гэтыя мастацтвазнаі, музыкашведы з літаратурацытавальнікамі паўзуць за імі, і гавораць: " Мы з заду, бо мы разумныя!" А яны проста ў задніцы. Я не пазычаў. Дзе ёсьць? Заўтра знайду, зноску зраблю і каментар. Спрэчка была з Юрэвічам ці Навумам. Ён спрабаваў сказаць "мой форум", нешта такое. Зь кім гаворыш? З сабою, як кожны нармальны карыстальнік нэту. "Запазычана ў мяне, а таму добра". У каго ў цябе? У сеціве няма "ў мяне". А дзеля каго прыдумляць? Дзеля каго пішуць вершы, маршы й песьні з аповесьцямі? У аднаго гаспадара аднаго беларускага бібліятэчнага сайту адзін гаўнюк стырыў тэкст, і паставіў на свой ціпа бібліятэчны сайт. Што значыць стырыў? Ну, той, гаспадар, папрацаваў, а засранец зкапіяваў, і скарыстаў. Я пытаюся, а што рабіць? А гаспадар кажа: "Толькі адзінае знайсьці і ў рыла даць". У аднаго гаспадара аднаго беларускага бібліятэчнага сайту адзін гаўнюк стырыў тэкст Так можна дэтэктыў пачынаць. Адразу два невядомых Хероя. Пытанне 1: дзе гаспадар бярэ тэксты? 2: хто яму дазваляе браць тыя тэксты ў аўтараў? Чаму яму можна браць, а іншым нельга? Хрэновы пачатак атрымаўся. Пачнем інакш Адзін злодзей даў другому злодзею ў рыла. Зноў кепства. Два прапагандыста беларускай літаратуры навыперадкі яе прапагандуюць і нават з-за гэтага сварацца. Цікава У сеціве няма "ў мяне". Ёсць. Быкаў і ў сеціве Быкаў. Дубавец Дубавец. Дубавец можа быць яшчэ кімсці, калі сам захоча, але Быкавым Васілём Уладзіміравічам з творам "Знак бяды" ён быць не можа, ён застаецца Дубаўцом з нататкаю "Вайна гэта бяда". У нэце, як ў свеце, кожны са сваёй бядой. Ledu Ja dau persanalna svoj tekst persanalna Haspadaru. I ja persanalna byu aburany. Ja persanalna xacieu by bachyc spasylku na sajt Haspadara. Paniau? Ну, той, гаспадар, папрацаваў, а засранец зкапіяваў, і скарыстаў. Выходзіць абодва папрацавалі. Ja persanalna xacieu by bachyc spasylku na sajt Haspadara. Хацець нешкодна. Хаці. І разбярыся сам з сабою. Спачатку ты пішаш гаспадар папрацаваў, потым я даў. Спачатку у рыла, потым хачу спасылку. Paniau? Не, такіх я не разумею. З такімі хаценнямі ты паўсюдным ніколі не станеш, бо сам супраць свайго распаўсюджвання і выступаеш. Ну, той, гаспадар, папрацаваў, а засранец зкапіяваў, і скарыстаў. Выходзіць: абодва папрацавалі. Ja persanalna xacieu by bachyc spasylku na sajt Haspadara. Хаці. І разбярыся сам з сабою. Спачатку ты пішаш гаспадар папрацаваў, потым я даў. Спачатку у рыла, потым хачу спасылку. Paniau? Не, такіх я не разумею. З такімі хаценнямі ты паўсюдным ніколі не станеш, бо сам супраць свайго распаўсюджвання і выступаеш. Бывае й так. Хаціш, як лепей і памыляешся. Добрымі памненьнямі збрукаваная дарога ў дарога ў Вільню. З Полацку. Вось два спосабы абыходжаньня з тэкстам: трансьляцыя і фіксацыя. Кніга фіксуе тэкст. Сеціва, якое цяпер адносяць да электронных мэдыяў, трансьлюе яго. Падобна як маглі б трансьляваць радыё або тэлевізія. Чаму б мне ў тэлеэкране не пісаць на дошцы квадратнымі літарамі свае імпрэсіі, а вам не фіксаваць усё гэта на відак? Але ж так ня робіцца. Чаму? Таму што тэлевізія гэта іншы жанр, які мае свае апрычоныя сродкі мастацкага тварэньня, а значыць, ня мае ніякае патрэбы падмяняць сабою друк. Тэлевізія сваімі сродкамі выдатна дапаўняе энцыкляпэдыі, даведнікі і падручнікі. Але тэлевізія ня робіць вершы ці апавяданьні фактам літаратуры. Яна можа толькі інтэрпрэтаваць іх у сваім жанры. Інтэрнэт, як і тэлевізія, таксама мае свае апрычоныя сродкі выяўленчыя, відэа- і аўдыёмагчымасьці, што могуць падтрымліваць літаратурны пэрфоманс, але самі сабою ня робяць твор фактам літаратуры. Дадатковы тэкстуальны сродак, які дае нам сеціва, гэта гіпэртэкст, магчымасьць бясконцае колькасьці спасылак і пераадрасацыяў. Гэта сапраўды рэвалюцыйная функцыя ў жанры энцыкляпэдыяў, падручнікаў і навуковых прац. Можна дапускаць таксама стварэньне гіпэртэкстуальных літаратурных твораў. Але гэта будзе толькі дапаўненьне да прыгожага пісьменства, аснову якога па-ранейшаму складаюць верш і апавяданьне, зафіксаваныя на паперы. Падобным чынам на працягу эпохаў прыгожае пісьменства папаўнялася драматургіяй, радыёп'есамі, кінасцэнарамі. Але гэта заўсёды былі "прамежкавыя" жанры, якія неадступна адсылалі нас да тэатру, радыё і кіно, бо па прыродзе сваёй неаддзельныя ад іх. Тое самае і з творамі, пісанымі ў сеціве. Надрукаваныя на паперы, яны заўсёды будуць адсылаць нас да сеціва, дзе рэалізуюцца ўва ўсёй паўнаце выкананьня з флэш- і гіпэртэкстуальнымі эфэктамі. Што да "проста" вершаў і апавяданьняў, пісаных у сеціве, дык яны такая самая літаратура, як тыя вершы й апавяданьні, якія я пісаў бы квадратнымі літарамі на дошцы ў тэлеэкране, а вы фіксавалі б усё гэта на свой відак. Хто з літаратараў не любіць паперу? Гамэр. Сакрат. Вялікія сляпыя, вялікія аўтары песняў. Для іх відак, і нэт, і ТБ асабліва не перашкаджаюць. Яны складаюць сваю песню без уліку яе далейшай графічнай матэрыялізацыі. Паэт складае верш не для паперы, не для нэту. Мастак піша карціну не для выставы і грошай. Музыка грае на дудачцы не дзеля каровы ці авечкі. Таму варта разглядаць нэт і кнігу, як аднолькава атдаленыя рэчы ад уласна творчасці. Можна адаптаваць тэкст для нэта, а можна аформіць яго ў кнігу. У нэт дзешавей, у кнігу даражэй. У нэце тэксты для бяднейшых, у кнігарнях тэксты для больш заможных. Як і фільмы, па ТБ з рэкламаю для галоты, на касетах для сярэдняга спажыўца і ўжо без памперсаў і пракладак. У нэце выйгралі літаратары-графікі, а прайгралі літаратары-песняры. У свой час, са з'яўленнем радыё, счаслівая карта выпала гукапісцам, а жывапісцы чакалі тэлебачання. А момант рэклямы? Адна справа выставіць фрагмэнт у якасьці анонса. Іншая рэч, скласьці часопіс цалкам з тэкстаў, што ўжо вісяць у інтэрнэце. "У нэце тэксты для бяднейшых, у кнігарнях тэксты для больш заможных". У нас такая сытуацыя будзе ня хутка. Колькі каштуе гадзіна нэту адносна кошту кнігі? Колькі тых кніг, і колькі часопісаў? Вунь Кардонскі й у нэце чытае, і выпісвае сабе ў ЗША тое, што прачытаў. "У Беларусі няма такіх гумарыстаў, артыстаў, палітыкаў ці іншых публічных асобаў, мова якіх гучэла б ярка і запамінальна. Апроч аднога чалавека. Тое, што афарызм прымушае думаць, зрабіла яго самым папулярным літаратурным жанрам, які выкарыстоўваюць палітыкі. І чым больш харызматычны палітык, тым больш у яго афарызмаў. Чэрчыль… Мао… Лукашэнка". Вось прыклад памылкі, якую зрабіў журналіст Дубавец. На места Пісьменніка ён уплішчыў Палітыка. Журналіст, тым і адрозніваецца ад літаратара, што, з лёгкім сэрцам, падмяняе каштоўнасці. Маментальнае ён спрабуе выдаць за манументальнае, таннае спрабуе загнаць як дарагое. Залепы і каламбуры, ён называе афарызмамі. Журналіст ёсць журналіст, сягонне адно скажу, а заўтра другое. Быў Машэраў, быў Слюнкоў, былі Паўлаў і Дземянцей Ну не Сакраты яны, запішаш ты за імі ці не запішаш, літаратурай гэтыя занатоўкі не стануць. За кім запісваць? Ведаю, а не скажу! Бо калі палітыкі з журналістамі даведваюцца пра літаратара, узнікае келіх з цыкутаю. Дзядзя, колькі ты кніжак набыў за апошні год? А колькі ў нэце прачытаў? Я ў нэце кніжкі не чытаю. Апрача адной Алесі Ж. Па-першае, мне шкада вочы (і так ужо мінус пяць). Па другое, я люблю чытаць на канапе. Па-трэцяе, я так гадаваўся з кніжкай. А 200 старонак на пррынтары друкаваць я не зьбіраюся. Для мяне праблемы няма. Як разумею, ты за год не купіў ніводнай кнігі. Я рэгулярна заходжу ў букінст. Я купіў кніжку Бартосіка з аўтографам. А ў асноўным дораць кніжкі. Ведаюць люблю пачытаць. Асабліва ўслых і нарасьпеў. А часам пад акампанімэнт. Ledu, S & C Nous ne tenons en nostre main Le temps futur du lendermain La vie n'a pais Ком тужур ожурд'юі нуз аллон дан ля нюі. Ва ўмовах Нэту ўжо не зьявяцца тамы перапіскі Маркса з Каўцкім, ці дзеячоў БНР. Хіба, самі іх апублікуюць. Цяпер практыка. Натуральна, цікава было б спраўдзіць маю эмпірыку практыкай. Ня ведаю толькі, ці магчыма гэта на Litarы, зрэшты, дастаткова будзе выкласьці прынцып, а скарыстаецца ім хто ці не пакуль што ня так і істотна. Ці можна ў сеціве напісаць літаратурны твор і што гэта магло б быць (што нешта фармальна адрознае ад традыцыйнага пісаньня у гэтым я ўжо паспрабаваў вас пераканаць)? Ідэя такая. Сёньняшнія форумы на Litara.net (ці нейкай падобнай старонцы) структурна (а таму і зьместава) мала адрозьніваюцца ад форумаў Tut.by ды іншых падобных. Гэта гульня бяз правіл. Не згадаю ніводнай "дыскусіі" зь якім-кольвек пазытыўным вынікам. Мабыць, кожны слухае толькі сябе. Між тым, літаратура ва ўсіх сваіх жанрах гэта заўсёды гульня па правілах, няхай сабе для кожнага новага твору новых, але заяўленых аўтарам. Таму і літаратурныя форумы маглі б будавацца ў адпаведнасьці з канонамі літаратуры, а не стыхіі сеціва. Структура форумаў магла б выглядаць наступным чынам. Кожная галінка ствараецца пэўным аўтарам з пэўнымі мэтамі, гэтаксама як распачатае апавяданьне ці артыкул. Гэта значыць, і афармляецца яна, як кніга ці артыкул як пэўны твор: Аўтар. Назва. Скажам, мой форум назваўся б: "Мармон. Інтэртэкст". Гэта першая важная прапанова. Далей, калі аўтар пазначаны, ён мусіць мець і поўную аўтарскую свабоду. Гэта значыць, ён гаспадар галінкі, які адсочвае, ці разьвіваецца пастаўленая ім напачатку задача. Ён мусіць мець магчымасьць вычышчаць сваю галінку ад усяго, што яму здаецца непатрэбным, ня ў тэму і г.д., а таксама рэдагаваць яе так, каб яна фармавалася ва ўяўнае цэлае. У выніку кожны форум гэта і будзе пэўная думка, задача, ідэя ў разьвіцьці. Аўтар поўны гаспадар, чые магчымасьці на галінцы і чыя адказнасьць за яе ні з кім не падзеленыя. У прынцыпе ніхто ня будзе нічым абмежаваны. Кожны можа завесьці сваю аўтарскую галінку. Затое замест пары соцень перабранак мы атрымаем пару дзясяткаў арганізаваных дыскусійных тэкстаў, а то й мастацкіх твораў, змадэраваных аўтарамі. Каб "чыста пабрахацца" адзін з адным, можна выпусьціць пару і на Tut.by ці дзе заўгодна, дзе не стаяць спэцыфічныя задачы. Што да маёй прапановы, дык падобная структура вырашыла б праблему дачыненьняў літаратурнай творчасьці і сеціва нашмат раней, чым эмпірычныя пошукі або аб'ектыўнае стыхійнае разьвіцьцё. Ня маю сумневу, што гадоў праз мы да гэтага дойдзем. Хоць можам і раней. Мармон /Аўтар — поўны гаспадар, чые магчымасьці на галінцы і чыя адказнасьць за яе — ні з кім не падзеленыя/ Не бывае так, Мармон, каб аўтар быў ПОЎНЫМ гаспадаром. Ні ў рэале ні ў віртуале.Ты ж разумны мэн. Мармон /літаратурныя форумы маглі б будавацца ў адпаведнасьці з канонамі літаратуры, а не стыхіі сеціва/ Дык яны і будуюцца. Прыглядзіся. "Сучаснікі","Хронікі Полаччыны" "Абы пра што" Канкрэтная прапанова. Я за. Янук з Алісай, апытаньнем, ці аўтарскай воляй? Хто ўладальнік дыску, на якім зьяўляюцца постынгі. Што гаворыць ціпаагульнапрынятая этыка? Ці не рызыкнуць-праэкспэрэмэнтаваць? Міні-рэвалюцыйнуць? Можна форум пакінуць як ёсьць, а завесьці яшчэ й Новафорум. Мармур /Не бывае так, Мармон, каб аўтар быў ПОЎНЫМ гаспадаром./ Нібыта філязоўстваньне? Завёў бы сваю галінку на тэму што ёсьць ПЛЎНЫМ, а дзядзьку? Гэта ж клясна. Ага і ўсім паролі разаслаць. Вось рэдактура будзе дык рэдактура. Вар'ятня адпачывае. Ня ведаю, што такое ПЛЎНЫМ і клясна. Ведаю ПОЎНЫМ і класна. Але класнага ў гэтым нічога не бачу. І не дзядзьку я, а цётку люблю. Ціпа, разумны Засяраньне словамі галінкі. Пра тое й вядзецца. Ага, ціпа. Каб "чыста пабрахацца" адзін з адным, можна выпусьціць пару і на Tut.by ці дзе заўгодна, дзе не стаяць спэцыфічныя задачы. Мармон, а якія задачы ў Літары? Спецыфічныя. /"Мармон. Інтэртэкст"./ /Аўтар — поўны гаспадар, чые магчымасьці на галінцы і чыя адказнасьць за яе — ні з кім не падзеленыя./ У цяперашняй сытуацыі тэхналёгія наступная. Ты бярэш гэты форум, чысьціш яго як хочаш, і вешаеш пад назвай Інтэртэкст-2. Апрача цябе туды хто-небудзь піша. Ты рэдагуеш, і вешаеш Інтэртэкст-3. І так па меры накапленьня. Мармону: Пры ўсей маерй да Вас павазе, дазволю сабе не пагадзіцца з Вашым меркаваньнем. Форум, на мой погляд, гэта веча народнае. Кожны выказывае, часамі недарюэчна, сваю думку. На мой погляд сачыць за завілінамі дыскусіі цікавей, чымсьці калі зьбярэцца вузкае кола адзнадумцаў, страшна далёкіх ад народу, й пачне разважаць на тэму: "Як нам рэарганізаваць " З майго шматгадовага ўдзелу ў форумах вынес просты выснаў, што ніякага практычнага выніку з дыскусіі ня бывае, за такім рэдкім выключэньнем, што яно толькі пацьверджвае гэта правіла. Калі справа йдзе пра штосьці практычнае то гаворка адразу пераносіцца ў прыват. А задачы спэцыфічныя Літары за год існаваньня, на мой погляд, так і не акрэсьліліся. Але лепш спытаць Алісу наконт таго наколькі вынік адпавядае задумцы Літары Можа будзем без паліваньня адзін аднаго брудам, спардар Кардонскі? Я разумею‚ што кожны аднаго сябе лічыць "геніям"‚ а рэшту літаратараў бездарнасьцямі. Ну магчыма больш-менш талеруе сябраў адной зь ім творчай суполкі. Але ці варта‚ схаваўшыся за псэўдонімы‚ так напінацца‚ каб паліваць адзін аднаго? Ці сталі-б Вы паўтараць гэта не схаваўшыся за нікамі? Я ня пісьменьнік‚ ня літаратар‚ наогул асоба ня творчая‚ як мне здаецца‚ але‚ часамі‚ глядзець на паводзіны вас‚ людзей творчых‚ проста не маю сілаў. Прабачце‚ накіпела… Тэхнічна такі форум можна стварыць. Я думаю, што, калі ёсьць патрэба, то мы так и зробім, як толькі Янук знойдзе час. Дзякуй вам за ідэі. Зараз буду пісаць для яго ТЗ. Слухай Мармонік, а навошта ты зьвяртаешся да мяне МАІМ-ЖА посьцінгам? А зараз прывядзі прыклад дзе я кагосьці брудам паліваў. Я чакаю Які ты сур'ёзны, Раман. Ну ніяк ня хочаш гумар разумець. :_))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))0 Гумар у цябе нейкі спэцыфічны. Ты то сам яго разумееш? Не заўсёды. Дык можа вернемся да тэмы гутаркі? Мармону: Ён мусіць мець магчымасьць вычышчаць сваю галінку ад усяго, што яму здаецца непатрэбным, ня ў тэму і г.д., а таксама рэдагаваць яе так, каб яна фармавалася ва ўяўнае цэлае Ты сказаў. Рукі рэдактарскія свярбяць. Разумею. Дык качні сабе тэксты, адрэдагуй і выстаў. Ты ж ужо так і зрабіў у "Дзеяслове". Аўтар — поўны гаспадар, чые магчымасьці на галінцы і чыя адказнасьць за яе — ні з кім не падзеленыя Ты сказаў. Зрабі свой сайт. Будзь на ім Гаспадаром. Ты ж так і рабіў на "Край.орг". Не атрымалася? Не запрацавала,бо нэт збудаваны і будуецца на дадаванні, а не на адыманні, як прапануеш ты. Ты робіш спробы зачысціць Літару, як зачысціліся НН і АРХЭ. Зачыстка прывядзе да падыхання. Ведаеш, а я шчыра парадаваўся, калі подох АРХЭ-СКАРЫНА. Калі прааналізаваць гэтае крытыканскае выданне, якое паразітавала на целе беларускай культуры, дык стане відовочнай твая памылка з адыманнем. Матэматыка, брат, ляжыць у аснове віртуальнай рэальнасці. + ці - ? Вось пытанне. Толькі не падумайце, што мы зьнішчым існуючыя форумы ў іх сёньняшней форме. Аліса, як прыклад прапаную гэты форум аддаць Мармону. Надзяліць яго мадэратарскімі правамі. А потым мы ўсе паглядзім, што з гэтага атрымаецца. Калі й сапраўды штосьці путане атрымаерцца, дык можна тады практыку пашырыць. У сеціве ўсё сіюмінутнае. Тут няма часу, адлегласьці, аб'ёму. Таму тут хутчэй убачыш уласнае глупства, але ня здолееш ацаніць постаць іншага. У сеціве не ствараюцца постаці. Вось Глёбус рысоўшчык, хуліган і задзірака, з аднаго боку, і яркая постаць свайго часу, а гэта значыць, той, кім узбагачаецца культура і кім яна хораша выглядае навонкі. Добра зроблены тэлефільм пра яго стаў бы рэклямаю Беларусі. Я бачыў такія фільмы пра ягоных раўналеткаў-паэтаў немцаў, палякаў, літоўцаў. І мне празь іх падабаліся іхныя краіны і культуры, а ў выніку падабалася жыцьцё. Тое, што згаданыя немцы, палякі і літоўцы ў жыцьці самыя сапраўдныя гаўнюкі засталося за кадрам. Бо разумная культура пакідае за кадрам усё, што яе не стварае, а разбурае, усё, што не працуе на яе імідж. Сеціва наадварот высьвечвае ўсё сіюмінутнае, лішняе, пустаканфліктнае, а ў выніку разбуральнае для культуры. Беручыся ствараць у сеціве постаці Караткевіча або Разанава, Арлова ці Глёбуса, мы атрымліваем аднамерныя, вартыя жалю праекцыі, а то нават і проста зводзім асобу творцы ў кропку. Бо няма адлегласьці, дыстанцыі паміж табой і Паэтам, таму зьяўляецца адчуваньне, што і розьніцы ніякай няма. Тут Акадэмія Мастацтваў і базар-вакзал два ў адным. І кожны "мінак" спакушаецца заявіць, што Міро бяздарны мазюка, што Паэзія пусты занятак, а Купала ніякі ня геній (ну дакажыце мне ягоную геніяльнасьць, чым ён такі ўжо вялікі і большы, скажам, за Аркуша, га?). У інтэрнэце разбураецца культура. Гэта так, прынамсі, у дачыненьні да беларускага сеціва, якое сёньня прэвалюе ў нас над культурай Кнігі й імкнецца падмяніць яе сабою. Інтэрнэт служка, абслуга, лёкай, які мусіць адчыняць дзьверы Прыгожаму Пісьменству. Ён існуе для Кнігі, а не яна для яго. Калі ж яны мяняюцца ролямі, тады Акадэмія Мастацтваў ператвараецца ў базар-вакзал. Ёсьць адмысловае вызначэньне празаічных жанраў. Апавяданьне пішацца за адзін прысест. Аповесьць за адзін прысест, расьцягнуты ў часе. Гэта значыць, "аўра" застаецца тая самая, калі творца, скажам, на тыдзень ізалюецца ад зьнешняга сьвету і іншых заняткаў. Раман пішацца за шмат прысестаў. У сеціве немагчыма напісаць ні апавяданьне, ні аповесьць, ні раман. Бо on-line ня ведае часу, які можна было б вылічваць адным прысестам ці адным расьцягнутым, ці многімі. Тут усё адбываецца "ў гэты момант". Можа таму сеціва так любіць хайку самы сіюмінутны жанр. Мармону: Глёбус, бязумоўна, яркая постаць, але надта, прабачце, няпрыемны ад яго пах. Згаджаюся я і з Вашым вызначэньнем таго, што ня ўсякі літаратурны твор зьмешчаны ў Сеціве становіцца зьявай у беларускай літаратуры. Але згадзіціся й Вы, што далёка ня кожны твор надрукаваны на паперы становіцца такой зьявай. Мне здаецца, што калі параўнаць колькасьць "хітаў" якога-небудзь твора на "Беларускай Палічцы" і параўнаць з накладамі гэтай-жа кнігі, то параўнаньне будзе не на карысьць папяровай кнігі. А з тым, што трэба прапагандаваць нашых пісьменьнікаў трэба й перадачы пра іх ствараць трэба, дык з гэтым хто, у здаровым розуме, спрачацца будзе? Але, - папраўце мяне калі я памыляюся, - не надта Вы іх, беларускіх пісьменьнікаў рэклямавалі ў бытнасьць рэдактарам НН. Няўжо апрача Глёбуса ня было больш нікога? Няўжо такой няўрадлівай сталася нашая "літаратурная ніва"? І дзе гэта ты, мент насаты, мяне нюхаў? Я ня думаю, што Глёбус ня мыецца ці неяк надзвычайна патнее каб сьмярдзець. Хіба толькі шкарпэткі да вечара могуць скіснуць ці, калі ён паліць, з роту можа несьці вэнджаным лёгкім. Бізнэсовец мусіць быць чыстым, з дарагім парфумам: гэта частка ягонае працы. Іначай хто з шашком будзе працаваць? Глёбус - бізнэсовец. Ад яго пахне, хутчэй за ўсё, нечым кшталту "Йошы" ад Йошы Ямамота, прынамсі я б яму гэтую марку рэкамэндаваў. Дык ты-ж і ня сьвецішся як лямпачка, але-ж піша-ж Мармон: яркая постаць. Дзякуй Богу, што не зьзяючая. Гэтакі й пах, ад цябе, як і сьвятло Вы павiнны ўвайсьцi ў сыстэму або зарэгiстравацца (калi шчэ не зрабiлi гэтага), каб мець магчымасьць пiсаць камэнтары або навiны. |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|