| Вiтаю, дружа! |
| увайсьцi | зарэгiстравацца |
| ФРАШКІ ДА ПЛЯШКІ створаны: 13.01.2003, абноўлены: 14.10.2006 23:05, камэнтароў: 454 АДАМОВІЧ І МЯНТЫ Наўрад ці Славік Адамовіч у бліжэйшы час зможа так “адвязацца” як на радзіме. Далёка да таго часу, калі яго будзе ведаць кожны нарвэскі сабака. А быў во такі выпадак, якi адбыўся ў першую ноч пасьля дню "без прэзыдэнта" – 21 ліпеня 1999 году. Славамiр Адамовiч пакiнуў Кастрычнiцкi пляц у кумпанi прыяцеляў-журналiстаў. Як вядома, тады ж адразу пачаўся хапун, але цi правядзеш бывалых людзей? Кумпанiя адразу ж скiравалася ў краму, набыла пару пляшак гарэлкi, i пачала "распiцiе" проста ў цэнтры, у сквэрыку на вулiцы Ленiна. Ясная рэч, мiлiцыя ў той дзень такiх "парушальнiкаў" не брала. Карацей, замаскiравалiся. Мiнуў вечар, прыйшла ноч, затрыманыя "палiтычныя" сядзелi па пастарунках, колькасьць мiлiцыi, прынамсi, вонкава, нармалiзавалася, а кумпанiя ўсё сядзела на лавах, усё працягвала "маскiравацца". Балазе, было пра што пабяседваць. Праз сквэр праходзiў патруль з двух мiлiцыянтаў узростам гадоў па дваццаць з хвосьцiкам. Мiнаючы кумпанiю, адзiн другому фыркнуў, маўляў, знайшлiся "офигевшие" па-беларуску размаўляюць. На што Адамовiч голасна "адфыркнуў", што "будуць розныя засранцы камантары ўстаўляць". "Засранцы" пакрыўдзiлiся за тое, што iх назвалi "засранцамi", i затрымалi Славамiра за "оскорбление при исполнении". Было гадзiны дзьве начы. Кумпанiя пад канвоем рушыла праз пусты ўжо Кастрычнiцкi пляц. Раптам, Славамiр спынiўся, i завёў гутарку з мiлiцыянтамi. Вядома, Славамiра Адамовiча можна чытаць, можна чуць, але найлепш трэба БАЧЫЦЬ адамовiчавы "экшн". Жэстыкуляцыя "усе дзялы". Прыязная задушэўная iнтанацыя, i жалезная на ўвесь твар усьмешка. "Баец, зь якога году служыш?" "Я вам не боец". "Як? Мужык, i не баец?!" Мiлiцыянты разгубiлiся, а Адамовiч працягваў "пантавацца". Але сяржанты сабралi рэшткi рашучасьцi, i загадалi рушыць далей. I тут, зь цемры выкацiўся маленькi кругленькi капiтан мiлiцыi. Яшчэ крокаў за пятнаццаць ён працягнуў у вiтальным жэсьце рукi i расплыўся ва ўсьмешцы: "О-о, спадар Алесь Прабачце, спадар Славамiр Адамовiч". Рукi затрыманага i афiцэра сыйшлiся ў моцным поцiску. "Як пажываеце, спадар Славамiр?" Як любы артыст, Адамовiч быў прыемна зьдзiўлены тым, што яго "пазналi на вулiцы": "Ды, добра пажываю, вось праблемы невялiкiя, праўда". – "Он меня оскорбил". – "Ня можа быць Товарищь сержант, может, отпустите спадара Адамовiча?". Сяржант катэгарычна адмовiўся, але афiцэр яго адвёў "пад лакаток" у бок. Яны размаўлялi досыць доўга, хвiлiнаў пятнаццаць. Сяржант вярнуўся, i аддаў дакумэнты з словамi "благодарите офицера". "Не, баец, гэта ты дзяч у старэйшых трэба вучыцца", – адказаў Славамiр Адамовiч, i кумпанiя вярнулася працягваць сваю "бяседу". БАРД БАРТОСIК I БЕЛАРУСЫ Неяк у сакавіку 1999 году Кася Камоцкая запрасiла Зьмiтра Бартосiка выступiць разам зь ёю ў Наваградку. Iдзе Бартосiк па Наваградку, а насустрач мясцовая цётка. Наблiжаецца да Бартосiка, i пытаецца "па-тутэйшаму": "Хлопец, якая зараз гадзiна?" Бартосiк ад нечаканасьцi адно выцiскае зь сябе: "Што-о?..". Цётка ў роспачы перакладае: "Сколька ўрэмя?!" МАРШ СВАБОДЫ Ў КАФЭТЭРЫІ 15 сакавiка 2000, Марш Свабоды-II. Недаходзячы да пляцу Бангалор, збочваем зь сябрамi да ўнiвэрсаму "Рыга", каб пагрэцца кавай ды гарбатай. У кафэтэрыi дзьве касы, дзьве прадавачкі. Зьмiцер Бартосiк падыходзiць да першай, i замаўляе: "Калi ласка, бутэрброд з гарбушай, i адну гарбату". Калi Бартосiк уступае ў кантакт з "простым людам" па-беларуску, ён рыхтуецца як менш да сутычкi, таму крыху хвалюецца. Беларускiя словы, прамоўленыя неперадавальнымi нiжагародзкiмi iнтанацыямi, умомант "вырубаюць" супернiка. "Что-что?" перапытвае "вырубленая" прадаўшчыца, чарнявая дзяўчына гадоў дваццацi. "Гарбата" по-русскi значiт "чай", вясёла тлумачыць наш калега Алег Дашкевiч. Сьледам раблю замову я: "Адну каву". "Это кофе? Я по-белорусскi не понiмаю, я россiянка!" дзяўчына адказвае агрэсiўна. "Россiянка?.. Вы беженка?!. Iз какого регiона?" спагадліва перапытваю. Алег Дашкевiч таксама замаўляе "адну каву", i мы ўтрох адыходзiм да стойкi. За намi чарга чалавек у дваццаць, усе з Маршу. На пятым замаўляльніку кавы маладая прадаўшчыца ў iстэрыцы адскоквае ад касы. Праз хвiлiну з кута даносяцца словы, якiмi яна скардзiцца каляжанцы: "А он i спрашывает, вы что беженка?" Тым часам, атмасфэра пануе выдатная: прадавальніца й клiенты ўсьмiхаюцца адно-аднаму. Чарнявая дзяўчына няўцямна лупае вачыма. Цiкава, для яе гэта быў кашмарны сон, цi момант iсьцiны? МЯЖА ДАСКАНАЛАСЬЦІ БЕЛАРУСКІХ ЖУРНАЛІСТАЎ Неяк увосень 1998 году выпадкова сустрэлiся ў Варшаве два прыяцелi-журналiсты, якiя вярталiся з розных эўрапейскiх краiнаў. Кожны меў пры сабе сувэнiры, пераважна сьпiрытусовыя напоi ўсялякiх кшталтаў: ад лёгкага "вiнчыка" i пiва да суворага "Abcent'у". На дваiх лiтраў дваццаць. Калi пад'ехалi да мяжы, дык сярод запасаў не было ўжо медавухi "Krupnik" i паловы пляшкi "Wyborowej" гарэлкi. Настрой у купэ панаваў "эўрапейскi". Тут заходзiць польскi памежнiк, i просiць "paszporty". Журналiсты працягваюць "краснакожыя паспарцiны". Як толькi памежнiк раскрывае першы з дакумэнтаў адзiн з журналiстаў зьнянацку ўсхоплiвае да гары рукi, i пачынае ўпрошваць: "Prosze pana, nie chcem do Bialorusi, chcial by zostac w Polsce, jestem azylantem Azyl! Azyl!" "Азыль" значыць "здаюся". Паляк прамовiў толькi "on moment, please", i зьнiк. Больш нi яго, нi мытнiкаў, пагатоў, штампiкаў ў "paszportach", ня бачылi… Пасьмяялiся, дапiлi "Wybоrowu", а ўжо й беларускi кантроль падасьпеў. Першай зайшла мытнiца, i строга запыталася "Что везём?". Ясна, акрыяныя "польскiм" посьпехап, журналiсты сказалi, што, маўляў, самi глядзiце, а калi што, дык "мы з Польшчы не выяжджалi, можам абратна вярнуцца". Мытнiца разгубiлася, ледзь прабачэньня не папрасiла, i лiтры сувэнiраў спакойна даехалi да Менску. Пакуль ехалi, "палiрнулiся" пiвамi "EB-mocnе" i "EB-porter". На вакзале журналiстаў акалiла таксiстаў зь дзесяць. Кожны "заламываў" цану ў тры-чатыры разы большую за рэальную. Далей пасьледваў дыялёг, якi дазволiў выявiць сярод кіроўцаў калi не марсiянiна, дык ня менш, як ахвяру палтэргейсту. "Гэх, няма на вас падаткавай iнспэкцыi", сказаў адзiн з журналiстаў. Кiроўцы адразу ж разьбеглiся. Застаўся толькi гаспадар машыны, побач зь якой iшла размова. "Ды ня бойся, працягваў журналiст, мы не з падаткавай. Мы з ЦРУ. Прыехалi рабiць рэвалюцыю Дарэчы, як тут, Лукашэнку ў вар'ятню яшчэ не забралi?" Адказ быў хуткi i шчыры-шчыры. У ранiшнiм паветры менскага вакзалу выразна i звонка пратрымцелi словы: "Я НЕ ЗНАЮ ХТО ЭТА ТАКОЙ Я ПАЛIЦIКАЙ НЕ IНЦЕРАСУЮСЬ!" РОКЕР КАСЯ I МIЛIЦЫЯНТ-ПАЭТ Аднойчы ў 1998 годзе Кася Камоцкая прыйшла па справах на БТ, што на вулiцы Макаёнка. Пачала тлумачыць дзяжурнаму мiлiцыянту, што яе чакаюць, але той спытаўся толькi: "Кася, вы вернецеся да 23-й?". "Канешне", упэўнена адказала Кася, зьбянтэжаная тым, што да яе па iмянi зьвяртаецца незнаёмец, да таго ж мент. Ясна, Кася пратэрмінавала дазволены час, але мiлiцыянт не абурыўся, а працягнуў паперчыну: "Я напiсаў для вас тэкст, паглядзiце, калi ласка" Праз паўгадзiны каля начной крамы "Дваццатка" Кася гучна распавядала знаёмцам-тэлевiзiйшчыкам: " Уяўляеце мент!!! Мент верш падарыў!". Раптам пачуўся знаёмы голас: "Кася, я ж не заўжды мянтом быў" Ой, Севярыне, сумна тебе будзе без Адамовіча! Хто яшчэ, апроч яго, стане на 8-га сакавіка інтэрвію пра жанчын даваць? :-))) Самі жэншчыны, і не для эфіру, Юля. Вось-вось, менавіта што жэншчыны. Намёк цьмяны, але па-мойму варты абмеркаваньня альбо на асобнай галінцы, альбо праз прыватны мэйл. Асабліва тэма 8 сакавіка як такога. Але ж, яшчэ паўтары месяцы да таго сьветлага дня. DJ КАСЯ I РАСЕЙСКАЯ МОВА Гэтую гісторыю спрабаваў распавесьці Дынька ў НН, але скамячыў усё. Як на мой погляд, залатая гісторыя. А было так: Калi яшчэ працавала "Радыё 101,2", Кася Камоцкая рабiла ў простым эфiры праграму "ПраРок". Запрашала ў студыю ня толькi музыкаў зь сяброў-"дыназаўраў", але й рокераў-пачаткоўцаў. Напрыклад, рокабiльшчыкi з "Мэтэору" сталi вядомымi ў Менску дзякуючы Касi. Прычым, iхныя расейскамоўныя песьнi Кася не ставiла ў эфiр, адно англамоўныя Што да агульнай моўнай палiтыкi, расейкiя песьнi Радыё не "круцiла" прынцыпова. Але ў нетрах калектыву iшлi на гэты конт дыскусii, маўляў, трэба ахоплiваць больш аўдыторыi. Прапаноўвалi зрабiць "расейскую гадзiну". (Кшталту "Russian Page" у колiшняй "Свабодзе") Урэшце дыскусii скончылiся як пачалiся захаваўся status quo. Кропку ў "расейскiм пытаньнi" паставiла праграма "ПраРок". Кася дэкляравала, што, паколькi беларускага року мала ў прынцыпе, то для выбiтных выканаўцаў трэба рабiць выключэньнi, i запрасiла ў студыю лiдара гурта "Neurodubel" Аляксандра Куллiнковiча. Справа была ў 1996 годзе, калi "дзюбеля" мелi ў сваiм рэпэртуары багата песьняў з ненармаванай лексiкай. Таму Кася папрасiла Куллiнковiча падабраць для эфiру "нармаваныя" песьнi. Размова з госьцем "ПраРоку" прайшла пасьпяхова, запусьцiлi разьвiтальную песеньку Аж раптам Куллiнковiч спахапiўся: "Там жа ж у адным куплеце паўтараецца мацернае слова!" I кiнуўся да гукарэжысэраў, якiх у студыi было цэлых двох: "Хлопцы, сачыце за маёй рукою, калi махну, рабiце "пi-i-п". Тое, што паляцела ў эфiр на хвалi 101,2 FM на паперы можна перадаць прыблiзна так: "Я уёб"щем "пi-i-iп", я уёб"ще "пi-i-i-i-iп" P.S.: Праз пяць хвілінаў Маўзон, тагачаны адміністратар "дзюбялёў" прыехаў на таксоўцы зь кветкамі й шампанскім. Але замалёўкі файныя. Мне чытаць было цікава. КАСЯ, АНГУС, АМОН і зуб БПСМаўца На пачатку зiмы 1999 году Кася Камоцкая i Ангус, салiст гурта "Тornado",стаялi ў чарзе па пiва ў начной краме "Дваццатка". Быў позьнi вечар,таму народу ў краме было нямала. Касiна беларуская гаворка ўзрушыла аднаго з наведнiкаў што гэта тут за нацыяналiсты беларускамоўныя ў чарзе стаяць! За сьпiнамi ў Касi i Ангуса былi тры маладзёны гадоў па дваццаць "з мордамi як у БПСМаўцаў". Кася гучна выказала перадпалажэньне, што хамаватыя тыпкi належаць менавiта да БПСМу. Чарга падтрымала Касiн сарказм. Тады самы "задзiрасты" дастаў з кiшэнi "корку". "Крутыя пацаны" сапраўды былi з вышэйпамянёнай арганiзацыi. Ангус паведамiў, што зьбiраецца iх зьбiць, а таму запрасiў выйсьцi адзiн на адзiн у арку, што за крамай. Мiлiцыянты, якiя ахоўвалi краму, дэманстратыўна паглыбiлiся ў нейкую зышважную размову. У арцы Ангус выбiў першаму бэпэсээмаўцу два зубы. Тады астатнiя кiнулiся па мiлiцыю. Кася i Ангус засталiся "на месцы злачынства". Досыць хутка пад'ехаў "казёл" з АМОНаўцамi. "Ахвяры нацыяналiстаў" кiнулiся да мiлiцыянтаў тыцкаць коркi ў твар АМОНаўцы моўчкi, не выходзячы з машыны, выслухалi зьбiўны i жарсны расповед маладзёнаў. Паглядзелi на Касю з Ангусам, угледзіліся ў "коркi", бяз словаў ляснулi дзьвярыма, i зьехалi. Больш каля "Дваццаткi" БПСМаўцаў ня бачылi. БЕЛАРУСКIЯ ЖУРНАЛIСТЫ Ў ВIЛЬНI "Я фігею з гэтых менскіх!", любіць прыгаворваць адзін віленскі мастацтвазнаўцаў Сяргей Х. Неяк летам 1999 году група беларускiх "нячэсных" журналiстаў прыехала Ў Вiльню на сэмiнар. Хрэстаматыйная ўжо рэч калi доўгi час не вылазiш з РБ, а пасьля вырываесься адразу ў Вiльню "адпачываеш" напоўнiцу. Прынамсi, гэта датычыць "нячэсных" беларусаў. Гэтак сталася з удзельнiкамi сэмiнару, якiя ўвечары пайшлi на лiтоўскае пiва зь сьвiнымi нагамi, а пасьля вырашылi ехаць за горад купацца. Справа была аб адзiнаццатай вечара. Выклiкалi таксоўку-мiкрааўтобус. Адзiн з "журналюгаў" пачаў адкрываць дзьверы, якiя "заела". Кiроўца выйшаў дапамагчы, а адна журналiстка сказала: "Вы ж ня думайце, мы ж не маскалi якiя-небудзь". І ўсе разам наваліліся на дзьверы. У гэты момант дзьверы ня проста адкрылiся,а зьляцелi з шарнiраў зламалiся. Кiроўца прамовiў "чистым русским языком": "Да-а Вижу, что не москали" БЕЛАРУСКIЯ ЖУРНАЛIСТЫ НА МЯЖЫ Калi ў папярэднiм сэмiнары прымалi ўдзел збольшага вольныя журналiсты, дык аднаго разу летам 1999 году ў Вiльню наехалi ажно галоўныя рэдактары пару дзясяткаў чалавек. У Вiльнi яны добра "пасэмiнарылi", а па вяртаньнi ў Менск запазьнiлiся на некалькi гадзiнаў. Справа ня ў чэргах. Рэч у тым, што пераехаўшы лiтоўска-беларускую мяжу, уся гурба палезла фатаграфавацца перад беларускiм шлагбаўмам "у позе Шарамета". Хто калi бачыў такi шоў? Ніколі й не пабачыць. Каб памежнiкi задаволiлiся толькi затрыманьнем, але ж яны фота стужку засьвяцiлi ГАСТРАЛЁР КАСЯ I БЯЗЬМЕЖЖА У верасьнi 1996, праз колькi тыдняў па закрыцьцi "Радыё 101,2" Кася Камоцкая прыйшла ў Лiтоўскую амбасаду, каб зрабiць сабе гадавую журналiсцкую акрэдытацыю пры літоўскім МЗС. Зірнуўшы на прэс-карту "Радыё 101,2", лiтоўскi чыноўнiк сказаў: "Дык гэтае Радыё ўжо не iснуе". Прысутны журналіст па мянушцы Кармась задаў толькi адно пытаньне: "Гэта афiцыйная пазыцыя лiтоўскага ўраду?". Акрэдытацыю зрабiлi вельмi хутка. Падобная гiсторыя адбылася на беларуска-ўкраiнскай мяжы. У чэрвені 1999 году ехалi гурты "Новае Неба" i "Ulis" на гастролi ў Заходнюю Ўкраiну у "файнэ місто Тэрнопіль". Кася ехала з дачкой, а дачка была "ўпiсаная" не ў савецкi замежны пашпарт, а ў пашпарт з "Пагоняй". Памежнiкi сказалi, што не прапусьцяць малую. Пайшлi разьбiрацца. Начальнiк зьмены кажа Касi, што пашпарт ня дзейсны, "адменены". На гэта Кася рэзка адказвае: "Ня дзейсны, кажаце Няўжо вы так Лукашэнку любiце?!" "А за што мне яго любiць, абураецца начальнiк, ён што "красна дзевiца?" Малую прапусьцiлi, а Кася захоплена сказала: "Якiя ўсё-ткi ўкраiнцы малойцы!". "Дык гэта ж нашыя", адказваем У падзяку Кася падаравала памежнiкам сваю касэту. Украiнцы да "Пагонi" ня мелi анiякiх прэтэнзiяў, але як дазналiся, што едуць музыкi, таксама папрасiлi касэту. Гiсторыя яшчэ раз пацьвердзiла дзьве тэзы. Першая жанчыны паводле сваёй прыроды пацыфiсткi, таму для iх не iснуюць вайсковыя знакi адрозьненьня. Другая беларускiя памежнiкi розныя, як усе беларусы, украiнцы i iншыя людзi. Супэр! Нашмат весялей за сУчасьнікаў (без наездаў на Адама)! Файн. СЫС, СІДАРОВІЧ І ДАНЧЫК Галінка пра пісьменьнікаў і бойку нагадала такі выпадак. У часе першага канцэрту данчыка ў Беларусі ў 199… здаецца, трэцім годзе пайшлі й мы з прыяцелямі зірнуць на зорку дыяспары. Імпрэза ладзілася ў Доме літаратара. Заля была забітая цалкам. Хвіліны праз дзьве мы зразумелі, што творчасьць Данчыка (як і любая творчасьць) на аматара, і скіраваліся ў сьветлай памяці кавярню Дома літаратараў. Замовілі напоі, і сядзім разглядаем сапраўдных, жывых пісьменьнікаў: старых і новых клясыкаў. Праз некаторы час зьяўляецца Сыс – кумір! Ясна, ужо ў “амплуа”. Падсеў да шумнага століка, таксама гамоніць, рукамі махае, наўкола – сьвята жыцьця! Раптам з грукатам расчыняюцца дзьверы, і страявым крокам у кавярню ўваходзіць “камэлётавец” Зьміцер Сідаровіч. Твар жалезны, рухі рэзкія, моўчкі вітаецца са знаёмцамі кіўком галавы, і імкліва рушыць да Сыса. Падыходзіць са сьпіны, хапае за карак, уздымае, разварочвае: ба-бах! – піндзюліна ў твар куміра. А мы толькі чаркі ўзьнялі. Не пасьпелі кульнуць, як над нашым столікам праляцеў Зьміцер Сідаровіч – плясь! Ускокнуў, і да Сыса… Абодва здаровыя, як пакаціліся па кавярні, як пачалі столікі з крэсламі валіць, во гэта быў глядыятарскі бой. Сідаровіч моўчкі сапіць, а Сыс раве: “Заб’ю-у-у!..” Ледзь разцягнулі. Сідаровіч гэтак сама моўчкі, страявым крокам пайшоў, кіўкамі разьвітваючыся са знаёмцамі. А Сыс сядзіць, трымаецца за галаву, і хрыпіць: “Што гэта було-о?” Праз колькі хвілін высьветлілі, што было наступнае. Перад візітам у кавярню Сыс зайшоў у залю, пастаяў, паслухаў сьпевы, ды й крыкнуў: “Данчык, а ідзі ты на х@й!” Прыгожа напісана, але бездань недакладнасьцяў. (Для журналіста, Севярыне, недаравальна!) 1.Гэта быў ДРУГІ прыезд Данчыка ў Беларусь. Першы быў у 1989 годзе. 2.Сыс падчас выступу Сідаровіча залез на сцэну і дужа хацеў выпіць з Данчыкам. Данчык чамусьці адмаўляўся і не хацеў піць з п'яным Сысам. Заезны госьць уцякаў хавацца ад тутэйшае славутасьці ў прыбіральню за сцэнай Дома літаратара. Натуралёва, увага ўсяе залі была скіраваная на Сыса і Данчыка, а не Зьмітра Сідаровіча зь ягоным "Камэлётам". Мацюкі, верагодна, прагучалі, але тут я ня пэўны: у другой палове залі, дзе я сядзеў, чуваць іх не было. Дзякуй, даўно было, апісаў тое, што бачыў і чуў. Я ж у кавярні сядзеў. ВАНЬКОВІЧ, МЕНТ І КАСЯ У першай палове мiнулага стагодзьдзя мастак Валенты Ваньковiчi быў вядомы ня толькi сваiмi карцiнамi, але й тым, што рэгулярна зьбiраў у сябе тагачасную багемную "тусоўку" Менску. Але сёньня ня ўсе, нават вельмi "культурныя", менчукi ведаюць пра гэта. Таму, калi прапанаваць каму-небудзь "пайсьцi на пiва да Ваньковiча", можна пачуць у адказ: "Мне няёмка, я ж яго ня ведаю". Тым ня менш, праз паўтары стагодзьдзi пасьля таго, як Ваньковiч зьехаў зь Менску, ягоны дом iзноў стаўся славутым праз рэгулярныя тусоўкi менскай "багемы". Да канца 1990-х на "заднiм двары" Дому можна было сустрэць "лепшых людзей гораду", прынамсi, альтэрнатыўна-андэграўнднай часткi менчукоў. Незалежна ад полу, веравызнаньня і сацыяльнага становішча. У 1999-м Верхні Горад яшчэ заставаўся адным з рэдкiх у Менску "жывых" месцаў: не папсаваныя псэўдарэстаўрацыяй старыя камянiцы, адсутнасьць якой-кольвек дзейнасьцi людзей, i фантастычны краявiд на Сьвiслач, Траецкае, Опэрны Завярнуў за рог, зрабіў колькі крокаў, і ты – у паралельнай прасторы. У 1999-м толькі-толькі завезьлі тэхніку, каб ператварыць Верхні Горад у тое, што ёсьць цяпер – Траецкае-2. Ад завозу тэхнікі Дом акупавалi "адмарожаныя" падлеткi, якiя ставіліся да яго, як да звычайнай будпляцоўкі, дзе можна серыць, кiдаць плястыкавыя i шкляныя бутэлькi i г.д. На "Ваньковiчы" зрабiлася тлумна, сумна й няўтульна. Месца сталi часьцяком наведваць мiлiцэйскiя патрулi Аднойчы "да Ваньковiча" завiтала кумпанiя "старажылаў", сябры вырашылi “прыгадаць мiнулыя часы", наладзiць свайго кшталту разьвiтаньне з Домам. "Госьцi" крыху прыбралiся, разьмясьцiлiся на прыступках, але вiно-пiва адразу не пілі любавалiся заходам сонца. Ва ўсiх было колiшняе адчуваньне патрапленьня ў паралельную прастору. Атмасфэра была крыху ўзьнёслая. Не магчыма было ўявiць, што нешта можа парушыць гэты настрой. Кася выйшла наперад, да дарогi, якая вяла да суседняга Дому Масонаў. Раптам, з-за "Масонаў" на вельмi малой хуткасьцi выехала мiлiцэйская машына. Мiлiцыянт, якiя сядзеў побач з кiроўцам, паўвысунуўся з вакенца, прабегся позiркам па прыцiхлых "гасьцёх", i спынiў вочы на Касi. Машына ўсё наблiжалася, Кася i мiлiцыянт не адводзiлi вачэй, завiслая паўза зацягвалася Цi ўплывае месца на людзей? Магчыма. Цi мог мiлiцыянт узарваць элегiю, што панавала месцам? Вядома. Як бы там нi было, параўняўшыся з Касяй, мiлiцыянт ледзь чутна прамовiў: "Здрасьце ". Кася адказала: "Прывiтаньне". I яны ўсьмiхнулiся адзiн аднаму. P.S.: Пра візіты да Ваньковіча можна напісаць цэлую кніжку гісторыяў. Некаторыя літаранцы маглі б прыгадаць проста фантастычныя рэчы. Вось гэта і ёсьць сапраўдная беларуская літаратура: багема сама пра сябе пішшшша. Шшшшшто за мазахісцкая асалода? Шшшшшшш Пэўне, пра пірадавікоў праязводзтва цікавей? А ў нас шшшшшто - грамадзтва на багему і перадавікоў праязводзтва падзяляецца? Шшшшшш Юля, ты па-што шыпіш? Я ня Юля. Шшшшшшш Ну, Галя, якая розьніца, шшшыпець-та навошта? Я не Галя, а звычайная віртуальная Зьмяя. Пасада мая зьмяіная такая, вось і шшшшшыплю. Шшшшшш . Шшшшшш . КАСЯ, БЕЛАРУСКІ БАРМЭН I РАСЕЙЦЫ Кася Камоцкая заўжды падкрэсьлiвае, што ня любiць выконваць песьню "Прэзыдэнт, iдзi дамоў!", бо "колькi ж можна" У 1999 годзе напярэдаднi 25 сакавiка Касю Камоцкую запрасiлi ў Наваградак пасьпяваць у вузкiм коле мясцовых "нацыяналiстаў". Гэта была прыватная вечарына прысьвечаная ня столькi Дню Волi,колькi дню нараджэньня адной з кабетаў, якiя запрашалi Касю. Два дзясяткi чалавек, зь дзецьмi ўсiх узростаў сабралiся ў невялiкай зальцы кавярнi, што ў гатэлi "Наваградак". Глыбей залi месьцiлася стойка бару, перад якой прытулiлася пару столiкаў, акупаваных выпадковымi наведнiкамi. Два зь iх, апранутыя ў камуфляж, шчыравалi "па беленькай", трох пацiху выпiвалi, i ўважлiва слухалi Касю. Удзельнiкi вечарыны далiкатна плёскалi ў далонi пасьля кожнай песьнi, але ў атмасфэры адчувалася напруга. Тады Кася перапынiла адну зь лiрычных песьняў, i грымнула "Прэзыдэнт, iдзi дамоў!". Па заканчэньнi ў залi завiсла татальная цiшыня. Але ўрэшце загучалi адзiнокiя аплядысмэнты, якiя толькi па досыць доўгай паўзе былi падхопленыя цi ня ўсёй заляй. Яшчэ праз колькi часу тройка маўклiвых спадароў, якiя сядзелi за Касiнай сьпiнай ля стойкi бара, пакiнула кавярню. Прычым, усе трох падзяквалi за выступ, а адзiн спадар пацалаваў Касi руку. Гэта былi кiраўнiкi наваградзкага крымiнальнага вышуку. Тым часам, "камуфляжнiкi", насамрэч, расейскiя "дальнабойшчыкi", дапiлi чарговую пляшку, i "падкацiлiся" да бармэна. Маўляў, што гэта ён дазваляе ў сваёй станове: "Ладна, дарослых, але ж дзяцей невiнаватых навошта "растляць" махровым нацыяналiзмам?!" Бармэн не спыняючы выцiраць фужэры прамовiў: "У нас у горадзе ёсьць яшчэ пяць "точак" валi, шукай любую зь iх". P.S.: Адзін з расейцаў, п’яны ўшчэнт пазьней стаў перад Касяй на калені, і, знайшоўшы ў сабе ўкраіныскія карані, апрасіў “прашчэнія”. Нататкі цікавыя. Толькі наша багема там нейкая надта няпрыгожая паўстае. Можа й ня трэба было пра асобныя нэгатыўныя моманты пісаць? Га, Севярыне? Бо й так павага да нашай багемы дзесьці "ніжэй калена" боўтаецца, а так глядзіш і наогул зьнікне. Можа лепш свае веды пры сабе патрымаць? Цікава, каго меў на ўвазе везьдзясушчы Кардонскі, гаворачы "ніжэй калена"? Пра Сыса ўсе й так ведаюць. Мне нататкі падабаюцца. Бяз злосьці напісаны. ПОЎНЫЯ “НАВІНКІ” Ў ЦЭНТРЫ МЕНСКУ Гэтая гісторыя робіць на маіх замежных знаёмых большае ўражаньне за расповеды пра разгоны дэманстрацыяў і зьніклых людзей: “Як?! Затрымалі за чытаньне газэты!” Ліпень 1998 году. Роськвіт тусоўкі на століках перад “Цэнтральным”. А-б-с-а-л-ю-т-н-а выпадкова сустрэлася журналюгаў 10-12. І зусім незалежныя, і з БТ, і паўзалежныя, карацей – тусьня. Міма ідзе хлопец Мікролка. Сам ростам невялікі, а пляцак за плячыма аграмадны. Ідзе, песеньку сьвістае, усунуў кожнаму ў рукі па газэтцы, і далей пашкандабарыў. Журналюгі чытаюць сьвежы (адзін зь першых) нумар “Навінак”, рагочуць… Раптам вусатая морда чырвонага колеру з лычкамі на пагонах зазiрнула праз плячо аднаго з журналiстаў, i вырашыла, што ў таго ў руках "запрашчонная лiтаратура". У чалавекаў сямi-васьмi забралi дакуманты. Убачыўшы спэктар “чэсных” і "нячэсных" прэс-картаў, сяржант разгубiўся толькi на iмгненьне, i прапанаваў прайсьцiся ў "апарняк" на Iнтэрнацыянальнай. Увесь час “высьвятленьня сытуацыі” Кася Камоцкая выходзiла папалiць. Чакаць давялося больш за гадзiну: то "байструк-бэпэсээмавец" (азначэньне міліцыянта), якi на "дабравольных началах" дзяжурыць у "Цантральным", прыцягне малога злодзея, то яшчэ якая трасца здарыцца Калi Кася пайшла палiць сёмы раз, аслупянелы мент, якi стаяў на выхадзе з пакою для затрыманых, схапiў Касю рукою (бо ж нельга затрыманым хадзіць тудой-сюдой). Гэта была ягоная памылка. …Ужо праз пятнадцаць хвілінаў дзяжурны па пастарунку старэйшы Лейтэнат лямантаваў: "У мяне тэмпература трыццаць дзевяць, у мяне малы заробак, у мяне цэлая купа справаў малалетнiх злачынцаў, у мяне не бывае адпачынку, а вы прывязалiся з сваiмi глупствамi!". – "МЫ прывязалiся?.." . Лейтэнант папрасiў прабачэньня. Але ад яго “адвязаліся” толькi пасьля таго, як ён у роспачы ледзь не пракрычаў "Ну, харашо, харашо -– у мяне працуюць бязмозглыя сяржанты!" P.S.: Лейтэнант спазьніўся – у пастарунак ужо ўлятала “Тарнадо” Вера Страмкоўская. А "бязмозглыя сяржанты" тым часам пакралi ў затрыманых асобнiкi "Навiнак”. Квята ляўры Глёбуса турбуюць. Шшшшшш Шшшшш Шшшшш Гэта добра, што бяз злосьці, бо яе й так хапае. А меў на ўвазе зусім ня выпадак з Сысам. Проста няма жаданьня каб чарговы цэбар бруду перад табой выплёхвалі. Стаміўся Бедны Кардонскі! Прымушаюць лезьці на Літару бруд сёрбаць! Стомлены, але лезе. Ліні чаго сьветлага, а то зудзіш толькі. Табе абы зрэагавалі на твой допіс, ня важна якім чынам. Цьфу! Ferry Шшшшшш . Шшшшшш . Шшшшшш . БЕЛАРУСКА-РАСЕЙСКІ “AFRIKAN LANGUAGE” Аднойчы вядомая менская журналістка Любачка Л. Наведала Лёндан. Едзе сабе ў мэтро, нікога не чапае. Народу ня надта шмат, але хапае. Побач чытае газэту тыпова брытанец – як з кіно пра Шэрлака Холмса, толькі люлькі ў роце не хапае. Але ўвагу прысутных прываблівае маленькі мурынчык гадоў чатырох-пяці. Хлопчык едзе зь вялічэзных памераў ўсьмешлівай (як з амэрыканскага кіно) маман. Чорнаму хлопчыку сумна, і ён забаўляецца. Забава палягае ў тым, каб падбегчы да пасажыра, і з усяго размаху пацэліць па каленнай чашаццы. Любачка аслупянела назірае, як мама ня робіць ані заўвагі, а замілавана глядзіць на сыночка. Ахвяры-пасажыры ў сваю чаргу праз сьціснутыя зубы малююць на твары падабенства ўсьмешкі. (Ці пэдагогіка такая ў Брытаніі, ці расавага пытаньня баяцца, ці што іншае Любачка, ясна, ня ведае). Сусед “Шэрлак Холмс” войкнуў і зморшчыўся : зачытаўся, і прагледзеў дывэрсанта. Надыйшла чарга Любачкі. Радасны мурынчык занёс ножку над цёцінай каленкай. Любачка скурчыла такую ж усьмешку, як у суседзяў, і прамовіла літаральна наступнае: “Милый мальчик, если ты сейчас же не успокоишся, и не сядеш на место, я в@ебу тебе так, что ты полетишь дальше, чем видишь”. Хлопчык не зразумеў ані слова, але сьцішана прысунуўся бліжэй да маці, і больш зь месца не ўздымаўся. Калі Любачка выйшла на сваёй станцы, то заўважыла побач з сабою на эскалятары “Шэрлака Холмса”. Ён захоплена глядзеў на Любачку, і нарэшце вымавіў: “You save an afrikan language?” – “No. It’s a russian language”. – “It’s a beautyful language!”* ________________ * пардон за мой інгліш. гыгыгыгыгы Аднойчы менскаму журналісту Севярыну К. далі заданьне схадзіць на прэс-канфэрэнцыю да Мечыслава Грыба. Севярын ведаў пра гэтую падзею амаль за суткі і нават напярэдадні ў прысутнасьці калегаў са скурпулёзнасьцю зубра радыёжурналістыкі правяраў свой дыктафон. "Я абавязкова схаджу туды!" - прысягаў Севярын. І ні ў кога не ўзьнікла сумневаў у тым, што ён выканае ўскладзеную на яго місію. Аднак на наступны дзень Севярын К. некуды зьнік. Яго зь нецярпеньнем чакалі ў рэдакцыі і пачалі нават хвалявацца: ці ня здарылася чаго страшнага зь вядомым "нячэсным" журналістам? (Адбывалася гэта ўвесну 2001 году, перад выбарамі ) Гадзіны праз тры-чатыры пасьля заканчэньня прэсавай канфэрэнцыі Севярын патэлефанаваў на працу і паведаміў дзяжурнаму рэдактару наступнае: "Ведаеш, тут да мяне нечакана прыехалі мае францускія сябры Мы тут ходзім зь імі па вуліцах Менску, то я вырашыў, што мне ня трэба ісьці на гэтую прэсоўку. Зрабіце матэрыял самі, добра?" Якім абаяльным ён быў у гэтую хвілю! Не гыгыгы Кармась-пісьменьнік Гыгыгыгы Кармася ён гэтак абаяць ня здольны. Аднойчы журналіст Севярын К. прамовіў у жывым этэры: "У хуткім часе ў Берасьцейскай вобласьці будуць караць жывёлаў-садыстаў ой, прабачце, жывёлаводаў-садыстаў". А пасьля было гыгыгыгы Усё-роўна гыгыгыгы стылістыка падобная: " далі заданьне схадзіць на " Такі праект завалілі, яшчэ скажыце Севярын К. заваліў. (Гэта было 9 верасьня 2001?). r101 Але ж не паслалі на Гы RR Гэта ж слухаць трэба, гэта ж радыё Альбо ўвесь дыск публікаваць. А ў той дзень, між іншага, не Кармась дзяжурыў Па-мойму, адной дзяўчынцы стала сумна балбатаць з Раманам К., і яна завітала сюды, дзякуй. Дзякуй за што? За тое, што пакінула форум Рамана К., альбо за тое, што завітала на форум да Севярына К.? ;-) ОДА За ўсё дзякуй! Дарэчы, пра грыба ў мяне ёсьць цікавейшая гісторыйка. Распавяду спэцыяльна для цябе, толькі нікому не кажы! У 1996 годзе галоўны рэдактар НН даў мне вельмі важнае заданьне: зрабіць інтэрвію з Грыбом, які тады яшчэ сядзеў у ВС. Я прыйшоў у салідны кабінэт (тады ўжо пару месяцаўяк не старшыні ВС)саліднага чалавека. Я дастаў дыктафон, Грыб дастаў дыктафон. Пагаварылі аддушы. Я вярнуўся ў рэдакцыю, і высьветлілася, што кітайскі батарэйкі падвялі нічога не запісалася. Я сеў за кампутар, і па-памяці напісаў інтэрвію (якое цягнулася гадзіны паўтары) памерам амаль на паласу. Інтэрвію ацанілі досыць высока, асабліва радаваўся Грыб. Справа ў тым, што на месца сваіх пытаньняў я паставіў адказы Грыба, а на месца адказаў Грыба свае пытаньні. "Нават лепей атрымалася", задаволена зазначыў Мечыслаў Іванавіч. Вядомы журналіст Віктар М.(К.)неяк вырашыў "прагнуцца перад начальствам" пасьля чарговага ляпу. Поўны, як заўсёды, найлепшых і найчысьцейшых памкненьняў і гатовы казаць толькі аб'ектыўна пра рэальнае, ён накіраваўся асьвятляць візыт прадстаўнікоў БАЖ у Жодзінскае СІЗА, дзе ўлетку 2001 году пакутваў у няволі Валер Шчукін. На чале групы "нячэсных" журналістаў была сама Жанна Мікалаеўна Літвіна. Пры сустрэчы са слынным праваабаронцай яна настолькі расчулілася, што загаварыла на малазразумелай мове: "Как жа мы рады вас бачыць! Вы не прэдстаўляече, сколькі жалаюшчых была вас увідзечь, мяне аж на клочча разьдзіралі " (Жанна Мікалаеўна, у дужках заўважым, чалавек эмацыйны!) А вядомы журналіст Віктар М.(К.) старанна ўсё гэта запісваў на дыктафон. Па вяртаньні ў Менск ён сачыніў пранікнёны рэпартаж пра візыт у Жодзінскае СІЗА ды ўставіў туды стужку, дзе прэзыдэнт БАЖ кідала вышэй памянёныя рэплікі. Усё пайшло ў этэр, прычым мадэратарка Юлія Ш., якая ў той дзень вяла праграму і не пасьпела адслухаць чарговы шэдэўр юнай зоркі беларускага радыё, ледзьве не павалілася з крэсла ў студыі, калі пачула ў навушніках " мяне на клочча разьдзіралі " Пасьля этэру спадарыня Літвіна патэлефанавала ў Варшаву і сказала гукарэжысэру наступнае: "Там у сюжэце М. ёсьць я Зрабі так, каб мяне там больш ніколі не было". RR Так можна далёка зайсьці Кардонскі ня любіць Чаму не? Тут -жа няма ніякай абразы і выплёхваньня бруду. Ну то дзякуй. :-))) Дарэчы зірнуў я на здымак Севярына пад ягоным аповядам у каляднай НН і проста аслупянеў ад зьдзіўлёньня. Гэта-ж трэба такі "сьцябелёк", а такі харобры. А ну, хлопцы, не дамо крыўдзіць нашага адважнага "васілька" "Сьцябелёк" - гэта, відаць, ад "сьцёб". Бо камплекцыя ж у Севярынчыка зусім ня кволая. Няўжо? А на здымку ён такі кволенькі, што мой кот Уінстан мажней за яго выглядае Właśnie tak! Паверце, пляшак у адной кампаніі віпіта нямала. "Сьцябёлку" 30 гадоў, а здымак стары. МУТАНТЫ Ў МЕНСКУ На зьезьдзе інтэлегенцыі ў мінулую нядзелю Анатоль Белы бяз словаў узяў, і ўрэзаў па твары Станіслава Шушкевіча. Ім абодвум варта ўрэзаць. Кожнаму за сваё. Цікава было б зірнуць на сход бел-інтэлегенцыі, калі б кожны з удзельнікаў вырашыў бы ўрэзаць таму, каму лічыць вартым. МУТАНТЫ Ў МЕНСКУ-2 Аднойчы некаторыя харошыя людзі зь беларускае дыяспары ў Злучаных Штатах сабралі колькі грошай, і перадалі на падтрымку адной (адзінай?) культуралягічнай газэты ў Беларусі. Не тое, каб шмат грошай, але на выданьне аднаго нумару хапіла б. А паколькі ў той момант на Бацькаўшчыну вяртаўся хтосьці па імяні Анатоль Белы, дык грошы перадалі зь ім. А Белы прыйшоў у рэдакцыю той газэты, і кажа, маўляў, грошы маю, але не аддам, пакуль не напішаце пра мяне добры артыкул. Што было рабіць? Людзі ўсе інтэлегентныя. Крызіс быў фінансавы… Цяпер ужо ясна – біць у рыла. Дзядзя, дзякуй табе за ўсё! :-))) ШУШКЕВІЧ, ВЯРОЎКІН І АНДРЫЕЎСКІ Чаму Шушкевіч выпусьціў уладу ў рукі хамаў, і прапусьціў “пілюлю” ад рукі хама? Таму, што ён сапраўдны клясычны інтэлегентны чалавек. За тое, што “інцялягент найшоўся”, яго ня любяць пралетары. За тое, што “інтэлегент мяккацелы” ня любяць тыя, хто ня любіць пралетараў. Усё правільна, але ж у жыцьці Шушкевіча было месца подзьвігу. Адзін зь іх здарыўся ў часе сустрэчы кіраўніка дзяржавы Шушкевіча з студэнтамі й выкладчыкамі БДУ ў 1992(3)-м годзе. Сустрэча ладзілася ў актавай залі галоўнага корпусу й яблыку ўпасьці не было дзе. Але напачатку трэба акрэсьліць фігуру студэнта гістфаку Вяроўкіна (ды не пакрыўдзіцца аніводны з прысутных тут рознага кшталту зуброў!). Вяроўкін уразіў нас – першакурсьнікаў – расповедам пра тое, як у савецкім войску дзесьці на Поўначы ён вывесіў у казарме беларускамоўную насьцен- газэту, прысьвечаную Дню Волі. А яшчэ нас уражвала: як чалавек з такім экзатычным прозьвішчам можа быць беларускім шляхціцам?! З новага корпусу гістфаку (колішняга філфаку) зьнялі шыльду з БССРаўскай “капустай”, а з “Пагоняй” не павесілі. Засталося драўлянае “ложа”. Я намаляваў крэйдай на дрэве: “У гэтым будынку з такога вучыўся … Уладзіслаў Вяроўкін”. Два месяцы літары сустракалі студэнтаў і выкладчыкаў ажно пакуль дэкан заўвжыў. І ўрэшце, пра папулярнасьць асобы Вяроўкіна сьведчыць той факт, што у адным са студэнцкіх спэктакляў мае аднакурсьнікі выкарысталі імя Вяроўкіна як пэрсанажа (у нас быў зьнешне падобны аднакурсьнік). Пэрсанажа абсурднага, бо ўся роля заключалася ў тым, каб у самы непадыходзячы момант голас за кулісамі абвяшчаў: “І тут зьявіўся Вяроўкін”. Пэрсанаж казаў кшталту “а што вы тут робіце?”, і сыходзіў. Што да Андруся Андрыеўскага, ён быў цэнны калярытным выглядам. Вялікі правільнай формы лысы чэрап з даўгой касічкай, бледны твар, чорныя вочы, і густыя чорныя бровы, якія сыходзяцца на пераносьсі. Калі Андрыеўскі прасіў на вуліцы цыгарэту, давалі дзьве, а то й тры. Але ўласна да сустрэчы. Яна транслявалася ў простым этэры 1-га каналу радыё. Цыдулкі з пытаньнямі прымаў асабіста рэктар Капуцкі. Пытаньні былі ў асноўным пра заробкі настаўнікам, пра закупку казахтанскага збожжа, пра пастаўкі нафты і д.п. І вось, мой прыяцель паслаў сваю цыдулку: “Станіслаў Станіслававіч, гавораць, што вы паляк, ці праўда гэта?” Шушкевіч пачаў адказваць, і расперажываўся. Казаў пра маці-каталічку, пра адно шаснаццатую польскай крыві, урэшце, раззлаваўся на аўтара пытаньня, і на сябе – за тое, што пачаў так доўга і сур’ёзна тлумачыць. Ледзь скончыў. Шушкевіч адказваў на мове пытаньня, тобок працэнтаў на восемдзясят па-расейску. Наступная цыдулка была такая, маўляў, тут ёсьць замежныя студэнты з этнічных бел-земляў, дык адкзвайце на зразумелай усім прысутным мове – беларускай”. Але Капуцкі пачаў цэнзураваць цыдулкі, і нашую паперку не прапусьціў. Зь цягам часу пытаньні й адказы пра заробкі, збожжа й нафту рабіліся ўсё больш зануднымі. І вось мы напісалі наступную – трэцьцю – цыдулку. А каб яна напэўна патрапіла да выступоўца, мы адправілі ў экспэдыцыю Андрыеўскга. Андрусь узьняўся з прыступак, дзе сядзелі тыя, каму не хапіла крэслаў, і годна й ўпэўнена прасьледваў праз усю актавую залю. Лёгка ўскокнуў на сцэну, уразвалачку падыйшоў да гербавай катэдры, ляснуў цыдулку перад носам Шушкевіча, і спакойна вярнуўся на месца. Заля аслупянела. “У яго былі квадратныя вочы”, – распавядаў пасьля Андрусь. Неўзабаве інцыдэнт забыўся – настолькі захапляльныя рэчы абмяркоўваліся: заробкі, збожжа, нафта… І раптам у цішы залі і ў этэры Беларусі з вуснаў Шушкевіча прагучалі словы: “Станіслаў Станіслававіч, а вось Вяроўкін кажа, што ўсё гэта лухта й няпраўда. А вы як лічыце?”. Паўза. Істэрычныя сьмяшкі з розных месцаў залі. Паўза зацягнулася. Шушкевіч зморшчыўся, раскрыў рот для адказу, і… Адклаў цыдулку! Пераадолеў сваё інтэлегенцтва, зрабіў няветлівы ўчынак – не адказаў на пытаньне. P.S.: Дэкан Шупляк сьвідраваў вачыма разгубленага Вяроўкіна. Бацька майго прыяцеля сказаў ўвечары на кухні: “Слухаў сустрэчу майго сябра Шушкевіча з вашым БДУ. Добрая была сустрэча, праўда нейкія ідыёты сапсавалі ўражаньне”. ЯНОЎСКІ, АЛЕГ ІВАНАВІЧ Аднойчы ў 1992-м годзе я не пайшоў на апошнююю "пару". Ясна, было сачкаваньне не аднойчы. Але той дзень быў знамянальны, бо быў адным зь першых, калі гістфак БДУ з галоўнага корпуса перасялілі ў колішні філфак. Я зайшоў у буфэт, і ўзяў пляшку піва. У тыя часы ў буфэтах некаторых ВНУ прадавалі піва. А ў колішняй партшколе, цяпер філфаку, ад камуністаў засталіся таксама: каньняк, шампанскае, сухачы розныя, мадэра, херэс Вось туды, на філфак нам і давялося хадзіць. А справа ў тым, што я ўзяў яшчэ пляшку піва. Зайшоў аднакурсьнік, далучыўся зь півам. Праз паўгадзіны нас было пяцёх Калі зайшоў тагачасны намесьнік дэкана Яноўскі, усе пяць круглых сталоў былі ссунутыя разам, і чалавек зь пятнаццаць-дваццаць у абдымку гайдаліся й сьпявалі: "Дробна драбніца, дробна драбніца" Ад наступнага дня й дагэтуль піва не прадаюць на гістфаку БДУ. Праз некаторы час я прынес на гістфак гульню "покер". Ад восьмай ранку да адзінаццатай вечара старыя парты ў холе перад уваходам у актавую залю на другім паверсе "засядалі" гульцы. Палілі, пілі піва, праігрывалі й выігрывалі па дзьве-тры стыпэндыі запар. Калі зьяўляўся Яноўскі, адно спынялі лаяцца матам. Яноўскі казаў: "Гуляеце? Ну-ну. Сустрэнемся на іспытах". Яноўскі прымаў іспыт на трэцім курсе па старажытнай расейскай гісторыі. Перад іспытам я апрануўся наступным чынам. Сьветлы пінжак, сьветлая кашуля, гальштук-"селядзец" каапэратыўнае вытворчасьці 1987 году, начышчаныя пантофлі, і драныя-перадраныя джынсы 1985 году выпуску. 38 латак, 157 дзірак проста шык! Маці стала перад дзьвярыма й сказала штосьці накшталт "толькі праз мой труп". Давялося пераапранацца на лесьвічнай пляцоўцы. І вось, у драных джынссах я здаю іспыт па расейскай гісторыі. Пытаньне патрапілася сумнае, пра 1634 год, пра канчатковы захоп Смаленску маскалямі. Я распавёў. А Яноўскі пытаецца: "Назавіце імя расейскага афіцэра, які найбольш вызначыўся ў бітве". Я, блін, буду яшчэ іхных "матросавых" вучыць! А цяпер, уласна дзеля чаго гэта ўсё распавядаю. Яноўскі ўзяў залікоўку, і сказаў: "Квяткоўскі, ты ж разумны хлопец! Навошта я буду цягнуць цябе на "чацьверку"?" І паставіў трайбан. Напрыканцы першага курса размаўляем з прыецелем. "Ведаеш, кажа, а вось такі й такі на цябе крыўдуе". "За што?! дзіўлюся, я ж зь ім ні разу не размаўляў!" "Вось, за гэта і крыўдуе". СОТНІКАЎ І КУЛЬТАВЫЯ КНІГІ “Рускі пісацель” — Воўка Сотнікаў сам прыдумаў сабе гэткі тытул. Як цяпне гарэліцы, так і пачынаецца — ходзіць па інтэрнацкім калідоры і ўсім, каго сустрэне: “Я — рускі пісацель!” Інтэрнат, па якім соўгаўся Воўка, стаяў у Маскве, на вуліцы Руставэлі, і належыў Літаратурнаму інстытуту. Таму пісьменьнікі асабліва не дзівіліся п’яным заявам. Хочаш быць рускім? Будзь! Хочаш пра тое сказаць кожнаму сустрэчнаму? Кажы! Гомельскі Воўка казаў. Яшчэ ён казаў, што мала атрымлівае за раманы. Тут — мала, а дзе — многа? Муамар Каддафі! О-о-о! Колькі табе заплаціў Каддафі? 700 баксаў! За раман ты атрымліваеш больш. Дык раман трэба самому пісаць, а тут Муамар напісаў, а я толькі на белмову пераклаў. Хіба ты можаш на мове пісаць? За 700 баксаў магу і на мове. Пра тую размову я згадаў, калі ў “Нашай Ніве” пабачыў артыкулы пра пераклад кнігі Ніязава “Рухнама”(духоўнасьць). Сільчанка, Кудравец, Бутэвіч і Дранько-Майсюк пераклалі опус правадыра Туркменіі на тутэйшую мову. Падзарабілі, мусіць. Не асуджаю. Разумею. Не вітаю. Дзівіць мяне “НН”, якая пляжыць і пляжыць белпісьменьнікаў. “НН” параўноўвае “Рухнама” з “Майн кампф”. Ну і параўнаньне?! Далей, яшчэ цікавей… “Ці можа хто-небудзь назваць імя хоць аднаго вядомага пісьменьніка, які ў свой час пераклаў на сваю родную мову “Майн кампф”…?” Бяда ў тым, што шмат вядомых людзей падтрымлівала фашызм. Гэта бяда ўсяго чалавецтва. Па-першае: Гамсун у Нарвегіі, Марынэці ў Італіі, Селін у Францыі супрацоўнічалі з фашыстамі. Па-другое: у камуністычных краінах “кампф” перакладаўся для “службовага карыстаньня”, пераклад маглі замовіць і вядомаму і таленавітаму, за адмаўленьне можна было атрымаць кулю ў патыліцу. Такі быў час. “НН” не назвала перакладчыкаў Гітлера і Каддафі. “НН” чарговы раз плюнула ў бок беларускіх літаратараў. Я назваў перакладчыка “Зялёнай кнігі” правадыра Лівіі на беларускую мову, і цешуся тым, што ён “рускі пісацель”. Дык у нас і крытыкаў з палітолягамі (ідыолягамі) амаль няма. А ты кажаш "НН" ПІВА, БАНДЭРА І ПРЫНЦЫПОВАСЬЦЬ Першы курс. Іду па праспэкце ля Кастрычніцкай. Іду й ведаю, што зусім побач на маім факультэце адзначаюць Дзень гісторыка. Там весела (і піва яшчэ прадавалася). А ў кішэні ані "вавёркі". А што за студэнкае сьвята бязь піва? Розум гаворыць: "Ідзі, як ідзеш, дыхай сьвежым паветрам". А нутраны голас кажа: "Ну, ясна! даваё, рулі на гістфак". Я й паруліў. Хажу-тусуюся, яшчэ мала каго ведаю нават "стрэльнуць" на піва няма ўкаго. Ажно бачу выкладчыка з жовто-блакітным і бел-чырвона-белым значкам "два ў адным". Выкладчык на падпітку, зь чарговай пляшкай піва ў руках. Я падыходжу, і кідаю фразу, у якой прысутнічае слова "Бандэра". "Ну-ка, ну-ка, малады, чалавек, што вы там сказалі пра Бандэру?" Ну, кажу, што файны вобраз Бандэра, грунтоўны, ёмісты Калі выкладчык прастаўляў мне восьмую пляшку піва (ну не весьці ж размову без піва!), я зразумеў, што ўжо мала разумею (малады быў яшчэ). Заставалася толькі адчуваньне захапляльнае дыскусіі. па адзінаццатай пляшцы на разьвітаньне выкладчык мне сказаў: "Ну, Квяткоўскі, вы мне будзеце здаваць і здаваць!" І праз год я пачаў здаваць і здаваць: з тройкі на чацьверку. Таму што Ігар Арэставіч Яўтухоў прынцыповы чалавек. А гісторыю Сярэднявечча я так тоўкам і ня вывучыў. Затое піва цяпер магу выпіць сапраўды шмат. Даводзілася ведаць Яўтухова. Класны хахол, праўда, крыху заціснуты ў акадэмічныя краты. 2вят. Блытаныя думкі, блытаны камэнтар. Думаеш, "Рухнама" далёка ад "Майн кампф"? А ты чытаў і параўноўваў? Можаш абгрунтавана, з доказамі і цытатамі пацьвердзіць? Што да перакладчыкаў "Рухнамы" на беларускую Вунь Анатоля Кудраўца, дарма што таксама перакладчык, ЦІХАМА прынялі ў Беларускі ПЭН-цэнтар - "цытадэлю дэмакратыі". Думаеш, "Рухнама" далёка ад "Майн кампф"? А ты, няПЭНіс, думаеш блізка? Думаеш я пабягу іх чытаць? Не пабягу. Думка мая празрыстая Перакладчык мусіць мець талент адпаведны арыгіналу. Лепш калі талент перакладчыка пераўзыходзіць талент аўтара тэкста. Перакладаць трэба і Бэна Ладана, і Аладзіна, і Гітлера, і Гамсуна, бо людзі маюць права ведаць з кім, з якім Кім Чэн Ірам і Кім Ір Сэнам, жывуць на гэтае зямлі. А тое, што ты няПЭНіс, мне не баліць. ФРАНЦЫСК СКАРЫНА І САЮЗ ПІСЬМЕНЬНІКАЎ Нядаўна ўзгадалі пра Саюз Пісьменьнікаў: “Чапай- не чапай, старыя-новыя, могуць-нямогуць, навошта-на тое”… Аднойчы СП дапамог мне адчуць сябе пераможцам. Ад 1988 году ў школе мяне клікалі “пан Квяткоўскі”. Ад 30 кастрычніка. Да 1990-га году пры сустрэчы дырэктарка ў мяне гульліва пыталася: “Ну, калі, Квяткоўскі, ты ўжо дубінкай атрымаеш?” На той час мне забаранялі толькі адно – насіць плямістыя нагавіцы-“варонкі”. Насіў патлы, насіў “Пагоню” ў Троках набытую, насіў нават значак, набыты ў праваслаўнай Катэдры –– Сьв. Уладзімера, нават кашулю чорную насіў… Ясна, ня толькі насіў, але яшчэ й гаварыў: усё, што думаў пра СССР, Леніна і д.п. Зь гісторыкам паспрачаўся калі разпадзецца Саюз. Я казаў праз пяць гадоў, а ён – праз 20 (заставаўся год). Ставіліся да мяне хутчэй як да хвулігана-прыкольшчыка. І вось, у 1990-м адзначаюць 500 гадоў Скарыну. У нас у школе ўрачыстая вечарына з тэатральнай пастаноўкай, песьнямі і ўсё такое. А на заканчэньне – выступ “беларускі пісьменьнікаў”. Адмыслова запрасілі з СП. Урачыстасьць скончылася, а пісьменьнікаў няма – спазьняюцца. Заля чакае. Дырэктрыса з завучыхамі й вядушчымі спэцыялістамі сядзяць сільна важныя. І раптам расчыняюцца дзьверы, і ўваходзяць пісьменьнікі! Адзін у джынсах, скуранцы, з гітарай і зь бел-чырвона-белай стужкай на даўгіх сьветлых патлах. Сокалаў, значыць. Я гляджу на твары дырэктаркі з кумпаніяй, і бальдзею. Другі пісьменьнік у швэдры і з чорнай барадой пад колер вачэй – Арлоў. І пачалося… І “фронт-фронт-фронт”, і “прыляцела з крыламі сьвіньня”, і пра гераічных продкаў, якія ганялі маскалёў. Гэта было маё сьвята – “пана Квяткоўскага”. Апошні акорд – япапрасіў Арлова падпісаць “Дзень, калі ўпала страла”. Папрасіў па-беларуску, і ўбачыў вельмі зьдзіўленыя вочы. Я быў першы, хто зь менскіх школьнікаў зьвярнуўся да “беларускіх пісьменьнікаў” па-беларуску ў іхным турнэ. Так што, можа й цяперашн СП, дакладней, СПшнік дзесьці міні-рэвалюцыю зрабіць можа… А пасьля той вечарыны кіраўніцтва школы пачало ставіцца да маіх “прыколаў” сур’ёзна. Дзеці-дзеці, куды вас падзеці? ВУСЫ, ТРАМВАЙ І ШВОРЫК Хто такі Шворык, дзе ён і чым займаецца я цяпер ня ведаю, як і дзесяць гадоў таму. Шворык – даўні прыяцель маёй даўняй прыяцельніцы Олі, якую я цяпер бачу гады ў рады. А на пачатку 1990-х гасьцяваў часьцяком. Я запомніў мянушку Шворык, бо мянушка прыкольная й выразная. Тут і Шарык, і Швондзер і Шурык. Аднойчы Оля распавядала штосьці сьмешнае пра Шворыка. Здаецца, дзівілася, што той паступіў у ВНУ. А пра вусы я ўзгадаў, калі прачытаў эсэ Алега Дашкевіча “Як беларусы вусы гадуюць”. Мне падаецца, што ЛІТАРАнскі апанэнт Сяргея Дубаўца Алесь Белы ня мецьме вусоў, бо інакш Белы ніякі не манкурт. Шчырабеларус не існуе па-за вусамі. Асабліва мастак. Зайдзіце на выставу суполкі “Пагоня” і пераканайцеся. А вось Глёбус вусы ня носіць, цяпер. А ў юнацтве насіў. Час такі быў. Зрэшты, бываюць яшчэ бароды, бародкі й падбародкі… Як бы там ні было, я зь дзяцінства глядзеў на свайго бацьку-мастака й хацеў таксама мець вусы. Да дваццаці гадоў адгадаваў як трэба. Ага… Значыць вяртаюся я ад Олі ў трамваі нумар 1, зь Зялёнага Луга ў Цэнтар. Перада мной два маладзейшых хлопцы, абмяркоўваюць хто паступіў, хто не. “Шворык, здаецца, не паступіў”, – кажа адзін. “Не, – кажу, – паступіў Шворык”. Хлопцы зьдзіўлена адзірнуліся, падзяквалі за інфармацыю, і працягнулі сваю размову. Праз тыдзень я зноў у Олі. Яна са сьмехам пераказвае гісторыю сваіх знаёмцаў: “…І тут я сказаў, што Шворык не паступіў. А з-за сьпіны голас, маўляў, не, паступіў ваш Шворык, паступіў. Мы, блін, паварочваем галовы, а там сядзіць такі… Ну… З тыквай беларускага нацыяналіста!” Гэта было маё сьвята – “пана Квяткоўскага”. Паны Ў Wa-wie, господа в Париже. У Менску — таварышы. Бач', мая таварыш дырэктарка была неадукаваная. У пачатку мінулага лета на Менску папаўзьлі чуткі пра тое, што Квяткоўскі быццам бы пабраўся шлюбам. Нам не вядома, як на гэтую няспраўджаную інфармацыю адрэагавалі шматлікія прыхільніцы Севярына, аднак калегі і прыяцелі за яго былі ад душы парадаваліся. Пачалося ўсё з чаго - патэлефанавала ў агенцыю БелаПАН нейкая беларускамоўная дзяўчына і папрасілася на працу. У гутарцы з галоўным рэдактарам Класкоўскім яна заявіла, што ў журналістыцы нічога ня кеміць, аднак спадзяецца, што "ейны муж Севярын Квяткоўскі дапаможа ёй у працы". У Класкоўскага, перафразуючы выраз зь вядомай расейскай байкі, "от наглости такой в зобу дыханье сперло", і патэлефануй дзяўчына яшчэ раз, агарошаны рэдактар даў бы ёй працу. Але не патэлефанавала. Грамадзкасьць, да якой дайшлі чуткі пра наяўнасьць нейкай Севярынавай жонкі, ацаніла трапнасьць рэплікі дзяўчыны - зусім у манеры Квяткоўскага. Сапраўды ідэальная пара, радаваліся многія. І дзе толькі ён такі ідэял знайшоў? Аднак інфармацыя не пацьвердзілася і не пацьвердзіцца, напэўна, ніколі, бо паводле прызнаньня аднаго менскага журналіста, Квяткоўскаму занадта ў картах шанцуе, каб быць шчасьлівым у каханьні ды шлюбе. Зрэшты, што за дзяўчына прысвоіла сабе тытул Севярынавай дружыны, дагэтуль засталося загадкай. ;-) Для тых, хто ня ведае: 1) Квяткоўскі - вядомы ў Менску сэрцаед; 2)сьціпласьць ніколі не была ягонай цнотай; 3)ён філёзаф па жыцьці, таму шмат чаго можа сабе дазволіць. Квяткоўскі - вядомы ў Менску сэрцаед Ваў, канібалы ў горадзе. У вар'ятню яго. І многа сэрцаў з'еў? А, пані з БелаПАНу? Ну, ня ведаю, колькі там сэрцаў ён зьеў - не пыталася я ў Квяткоўскага. Ды ён і сам ня скажа, бо ў глыбіні душы ён чалавек прыстойны, таму кампрамэнтаваць сваіх дам ня стане. Мне, як і належыць сарокам, якія носяць на хвасьце навіны, даводзіцца лётаць па розных рэдакцыях, але гняздо маё сапраўды ў БелаПАНе, дакладней, у ягоным пабочным праекце. :) БНР, “Я НАРАДЗІЎСЯ ТУТ”, і “БАСОТА” “А які ў БНР быў гімн?” – запытаўся нядаўна калега. А хто ведае? А не было, бо не пасьпелі прыняць-прыдумаць. А які гімн будзе ў адроджанай-дэмакратычнай-эўрапейскай Рэспубліцы Беларусь? Я б ухваліў “Маю краіну” “Новага Неба”. Але ж, пэўна, рытміка не гімновая. Дагэтуль дыскутуюцца чатыры варыянты: “Мы выйдзем шчыльнымі радамі”, “Пагоня”, “Разьвітаньне з Радзімай” і “Магутны Божа”. Пэрсанальна мне больш дарэчнай падаецца “Пагоня” – баявітая й выкшталцоная адначасова. “Разьвітаньне” файнае, але ж разьвітаньне ёсьць разьвітаньне. “Магутны Божа” – малітва, альбо рэлігійны гімн. А “Мы выйдзем шчыльнымі радамі”… Ня памятаю як на дыску, а на апошнім канцэрце “Я нарадзіўся тут” “Мы выйдзем” ідзе перад іншымі гімнамі. Ад пачатку канцэрту панавала ўрачыстая, але опэрная атмасфэра. Цалкам забіты публікай К(п)З “Мінск” сядзеў. Плёскаў, але сядзеў на месцах. АМОНаўцаў было ня шмат ( у К(п)З прынята пэрыядычна асаджваць публіку, якая ўскоквае зь месцаў). Зрэшты, публіка была не падлетковая збольшага. Ня ведаю як каго, а мяне перасмыкнула, калі я ўпершыню пачуў вэрсію “Мы выйдзем” у выкананьні Вэранікі Кругловай. “Бедныя змагары-эмігранты”, –падумаў я. Гэта ж так пазьдзеквацца з ідэалу! Прасьпяваць гімн па джаз-блюзу на мяжы з крыўляньнем. Але на дзіва, на канцэрце “зайшло” нармальна нават без піва. Я дарэчы, маю правіла: нават па адной пляшцы піва не пайду ў касьцёл слухаць арган, і наадварот – хаця б без адной пляшкі піва не пайду на рок-канцэрт. А ў той вечар пайшоў без піва ў арганізьме, бо так трэба было. І вось сяджу, слухаю, нужуся з публікі трохі. Ну, сапраўды, тут такі драйв, а яны сядзяць як на пленуме палітбюро ЦК! Думаю, можа бяз піва ня коціць па-просту? Ну дзясятак АМОНаўцаў у залі, дык іх жа зьнесьці зь дзьвярыма разам можна пры жаданьні. Адсьпявалі “Мы выйдзем”, адсьпявалі яшчэ штосьці, аж заля пачала ўздымацца. Што? Чаго? Абвесьцілі “Пагоню”. Ня ўсе адразу, але ўзьняліся, азіраючыся адзін на аднаго. Толькі прыселі – “Разьвітаньне з Радзімай”. Тут узьняліся хутчэй. Хтосьці хістаўся ў такт музыцы, прыскокваў, хтосьці стаяў, склаўшы рукі, з сур’ёзным тварам. Ну а на “Магутным Божы” ўзьняліся ўмомант. І не сядалі да канца выступу. Адчуваньне, нібыта ў бажніцы й на стадыёне адначасова. Вось і рэйтынгавая табліца гімнаў у адной асобна ўзятай канцэртовай залі. Што да ўгодкаў БНР, сытуацыя за 85 гадоў мала зьмянілася што да агульнай песьні. Вулічныя дэманстранты як ня мелі яе агульнай, гэтак і ня маюць. А ёсьць яшчэ беларусы–ня вулічныя дэманстранты, міліёнаў гэтак дзевяць з гакам. Калега паслухаў мае разважаньні ды кажа: “Я б “Бедну басоту” ў выкананьні сымфанічнага аркестру зрабіў бы гімнам – ведаюць усе”. Заходзім у кавярню "Тройка", што ля пляца Свабоды. Каляжанка пытаецца: Які ў вас самы танны каньяк? Водка. Квяткоўскаму Калі будзе гісторыя пра "шикагных и кгупных" катоў? Юля, прывітаньне! ;-) ЦІМОША І ГАБРЭЙСКАЕ ПЫТАНЬНЕ – Скажіце, і как Цімоша? Мы дапамагаем Касі рабіць рэпарацыю ў новай кватэры, і чуем адказ на пытаньне амаль кожны дзень. Восень 1995 году, Кася набыла вялікую кватэру ў старым доме ля пляца Калініна. Набыла ў габрэйскай пары пэнсійнага веку па прозьвішчы Карась. Старыя вельмі не хацелі зьяжджаць ў Нямеччыну, але дзеці настаялі. Кася набыла кватэру разам з… катом. Кот быў малады, невялікі, хударлявы, па мянушцы Цімоша. “Добра, што не Ваня”, – жартавалі мы. Спадарыня Карась плакала, калі разьвітвалася з жывёлкай, і ўзяла з Касі абяцаньне даглядаць-гадаваць Цімошу. І вось, праз пару тыдняў па ўлазінах у новую кватэру пачаліся тэлефанаваньні. Не з Бэрліну (бо дорага), а з Масквы. Тэлефанавала сястра спадарыні Карась, жанчынка, якая апошні раз была ў Менску гадоў дваццаць таму. Натуральна, яна ніколі не бачыла Цімошу, які жыў на сьвеце ня больш за год. – Скажіце, і как Цімоша? Кася ў чарговы раз распавядае, які файны Цімоша, як яму добра жывецца, як яго ўсе любяць, і якімі выкшталцонымі рысамі вызначаецца ягоны характар. Са слухаўкі чуваць голас: – Да, да, да, замечяцельный кот. І главное – кгупный такой! kviat :-))) РАІСА ІСААКАЎНА І САКРЭТЫ ПРЫГАЖОСЬЦІ Гаспадыня, у якой я здымала пакой у першыя месяцы свайго быцьця ў Менску, была жанчынай адзінока Ода, а чаму гісторыю ня скончыла пра гаспадыню? Што вы там зь ёй рабілі? Дарэчы, кот быў не "замечяцельный", а "шікарный". рамонтнік Глюкі-с! Вось гісторыя цалкам. РАІСА ІСААКАЎНА І САКРЭТЫ ПРЫГАЖОСЬЦІ Гаспадыня, у якой я здымала пакой у першыя месяцы свайго быцьця ў Менску, была жанчынай адзінокай і самотнай. А якой яшчэ можна быць, як ні самотнай, калі табе пяцьдзясят два гады, твае бацькі памёрлі, сваякі занадта занятыя людзі, каб дзякуючы ім можна было штодня наталяць голад чалавечых дачыненьняў, а сталай працы найлепшы спосаб структураваньня часу, сказалі б псыхолягі няма? Таму Раіса Ісаакаўна страшэнна сумавала. Мяркую, вольны пакой у сваёй кватэры яна здавала дзяўчатам толькі для таго, каб было з кім пагаманіць увечары. Гаманіць яна любіла, хоць я і не падзяляла гэтае захапленьне. Асабліва ёй падабалася ў дэталях распавядаць пра свой сьціплы шлюбны досьвед, набыты некалі ў раньнім юнацтве. Яна выйшла замуж гадоў у дваццаць, але муж аказаўся "мярзотнікам" і хутка зьехаў некуды на Поўнач гады на два, прычым за ўвесь час адсутнасьці "благавернага" Раіса Ісаакаўна не атрымала пра яго ніводнай весткі. Потым муж вярнуўся, хуценька зь ёй разьвёўся і зноў зьнік цяпер ужо гадоў на дваццаць. Зноў яна сустрэла яго ў тралейбусе: былы муж ажаніўся зь іншай, зрабіў двух дзяцей, а пра першую дружыну нават ня згадвае. Мярзотнік што яшчэ пра такога скажаш! Наколькі я магла зразумець, у далейшым асабістае жыцьцё Раісы Ісаакаўны ня складвалася, аднак надзеі яна не губляла. Тым болей, што вечна п'яны сантэхнік зь мясцовага ЖЭСу, які часта прыгодзіў рамантаваць вечна паламатыя краны на кухні, намякаючым позіркам на яе паглядаў і "щипался". Он щиплется! Я к нему вышла в халате, а он щиплется! Пра гэты выпадак мая гаспадыня з гадзіну ў драбнюткіх падрабязнасьцях распавядала сваёй сяброўцы па тэлефоне. Яна была ў абурэньні: як нейкі там сантэхнік мог?! Але пасьля "щипания" з Раісай Ісаакаўнай пачалі адбывацца дзіўныя рэчы. У хаце зьявілася безьліч кніжак па сакрэтах жаночай прыгажосьці, касмэталёгіі ды шмат якім іншых хітротам, якія, па шчырасьці, ніводную яшчэ кабету не зрабілі сапраўднай красуняй, але далі добры прыбытак выдаўцам. У адной з такіх кніжак гаспадыня мая вычытала, што скуру на твары можна лёгка амаладзіць, калі штодня церці яе кавалкам ільда. Праўда, была адна зацемачка: пачынаць гэтыя працэдуры трэба не пазьней чым гадоў у трыццаць, калі працэс старэньня скуры яшчэ не распачаўся. Аднак Раіса Ісаакаўна заўвагу гэтую прапусьціла і зь імпэтам пачала амаладжацца. (Сантэхнік днямі мусіў прыйсьці і пачыніць кран на кухні, які пакуль моцна цёк на радасьць шматлікім прусакам!) У вечары таго ж дня Раіса Ісаакаўна раптам заўважыла, што твар ейны, замест таго каб рагзгадзіцца і памаладзець, пачырванеў да непрыстоўнасьці. Наступным ранкам нават сорамна было ў краму выйсьці. А потым скура пачала шалупеніцца і ўрэшце рэшт аблезла. Няшчасная кабета ў скрусе разглядала сябе ў люстэрка і думала, напэўна, пра тое, што цяпер яе наўрад ці "ущипнут". ВАНЯ МІРСКІ І 1 КРАСАВІКА Колькі год таму на 1 красавіка зорка сталічнага FM-эфіру Іван Мірскі прыкалоўся ад душы. За ўвесь дзень (гэта была субота), ён даў у навінах усяго толькі два сур'ёзных паведамленьні, астатні ж час ён запоўніў абсалютна непраўдзівымі, але пры гэтым праўдападобнымі інфармацыямі. Асабліва часта купляліся на навіну пра тое, што з 1 красавіка мост празь Сьвіслач ад цырка да пляца Перамогі быццам бы зачыняецца на эўрарамонт. Рух пешаходаў па канатнай дарожцы, аб'езд транспарта па Першамайсткай Адзін калега потым распавядаў, як увечары 1 красавіка вяртаўся дадому на таксоўцы, і кіроўца, замест таго, каб ехаць проста па праспэкце, збочыў на Першамаўскую. На пытаньне, у чым рэч, ён толькі адказаў, што па радыё чуў пра рамонт маста. - Ды няма ніякага рамонту, гэта 1 красавіка, запэўніў журналіст. - Во, блін! - раззлаваўся кіроўца. - А я з самой раніцы праспэкт па Першамайскай аб'язджаю. "Эўрарамонт" быў не адзіным жартам, на які купіліся слухачы "Альфа Радыё". Пасьля навіны пра канцэрт трох усясьветнавядомых тэнараў, які мае адбыцца ў Менску 31 красавіка на стадыёне "Трактар", публіка тэлефанавала на станцыю і на поўным сур'ёзе пыталася, дзе можна набыць квіткі. Сюжэт на ОНТ пра фірму, якая нелегальна вазіла гомельскіх рабочых у Маскву на заробкі. Герой сюжэту распавядае, маўляў, нават некваліфікаваны рабочы атрымлівае ў Маскве 6-9 тысяч расейскіх рублёў. Карэспандэнтка: Колькі гэта на нашыя? Рабочы: 280-300 даляраў. Мухін канчаткова перайшоў на Корбута. Цяпер у яго і ў дакумэнтах не "ганебнае расейскае", а "шляхетная беларускае" прозьвішча. АДНА РАЗМОВА НА ПРАСПЭКЦЕ Сустракаеш штодзень чалавека. Раз, другі, трэці… Праз тыдзень-месяц пачынаеш вітацца. Так год, другі, трэці… А на пяты адбываецца размова. У маім выпадку сталася так. Я ад 1995 працаваў на Рэвалюцыйнай, 8-А, а Тодар К. гаспадарыць у майстэрні на Рэвалюцыйнай, 6. Я-та вядомага (у пэўных колах на той час) мастака ведаў, а вось ён мяне наўрад ці. Ну віталіся, і зараз вітаемся – моўчкі. Бо за мінулыя восем гадоў паразмаўлялі толькі адзін раз. Нас была вялікая тусоўка. Мы йшлі з “Цэнтральнага” з поўнымі торбамі. Ішлі за Дом афіцэраў, дзе такое файнае месца для пікніка! Перад тым доўга зьбіраліся, доўга блукалі па перапоўненым увечары гастраноме, доўга вырашалі куды ісьці, толькі рушылі… і раптам Касю спыніў Тодар. Мы адыйшлі, каб не замінаць размове. Хвіліна, другая, пятая-дзясятая… Ну, дзе ўжо трываць!? Падыходжу, далікатна кажу: – Вельмі перапрашаюся, але… У адказ прыблізна наступнае: – Калі зараз не адыйдзеш, я табе рыла разаб’ю. І вачыма шалёнымі: зырк-зырк. Ясна, я адыйшоў. А Кася ўсьміхаецца. Высьветлілася, што ў момант, калі я падыйшоў, Тодар прызнаваўся Касі ў каханьні: праз шмат гадоў па “маўклівых вітаньнях”. Цёплым ліпеньскім днём іду на працу з канцавога прыпынку дваццатага аўтобуса міма Акадэміі навук. Маладая кабета інтэлігентнага выгляду з малым дзіцём шпацыруе ля щваходу ў акадэмію. - Ты хочеш пИсать? - раптам пытаецца маці ў дзіця. Тое матляе галавой у адказ. - Жаль - з уздыхам прамаўляе кабета. - Посмотри, какой газон шикарный!.. А мая кватэра ў шыкоўным пад'езьдзе У слове "хочеш" памылку зрабіла, забылася мяккі знак паставіць. Хоць па-расейску, але прыкра. ОDzirydzidzina, ОDzirydzidzina, ОDzirydzidzina, Ухха! ПАНІ ІРЭНА І "ПО-ГРА-НІЧ-НІК" Пару гадоў таму вярталася я з Варшавы на цягніку. Са мной у купэ ехала забаўная і вясёлая бабця пані Ірэна, якая вырашыла вандраваць да Менску ня ў польскім, а ў беларускім вагоне, бо гэтак на 20 даляраў таньней. Пані Ірэна нарадзілася на "Віленшчызьне" на хутары, што стаў акурат на мяжы Літвы, Беларусі й Латвіі. У 1940-ым годзе гістарычныя абставіны раскідалі ейную сям'ю: пані Ірэна ў Польшчы апынулася, сястра ейная ў Беларусі Вось цяпер яна едзе да яе на Браслаўшчыну, а заадно і пляменьнікаў пабачыць. Тыя, дарэчы, пасьля развалу "Звёнза Радзяньскего" апынуліся таксама ў іншай дзяржаве. Маці на Браслаўшчыне, дзеці ў Ігналіне усяго ў трох кілямэтрах адлегласьці, але за мяжой. Спадарожніца мая распавядала, як у 50-ыя гады трапіла ў "Звёнз Радзяньскі" на працу. Ім абяцалі, што праца будзе на фабрыцы, а замест таго прывезьлі некуды на лесапілку ў Сібір, забралі дакумэнты і прымусілі працаваць з раніцы да вечара, як нявольнікаў. Калі б пані Ірэна не захварэла там на цукроўнік ды ня стала інвалідам, то не адпусьцілі б яе, пэўна, назад у Польшчу. Але яна згадвала свой побыт у Сібіры без шкадаваньняў і нават хвалілася тым, што добра ведае расейскую мову. Ензык росыйскі то бардзо пенькны ензык! Я теб'я лублу то файне. Не хцяўам мувіць "кохам це", згадвала пані Ірэна. Размову нашую перарвала правадніца, якая паведаміла, што праз паўгадзіны будуць "пограничники". Дзіўна, але гэтае слова неверагодна зацікавіла пані Ірэну. Рэч у тым, што яна ня ведала, як гэтае слова перакладаецца на польскую мову. Мой адказ пра "страж гранічна" яе не задаволіў. Раней, за саветамі, "пограничники" называліся неяк іначай. І бабце закарцела гэтае пытаньне высьветліць. Рэч у тым, што апошнім разам яна ехала празь беларуска-расейскую мяжу яшчэ за саветамі. Да сястры яна звычайна дабіралася празь Літву, аднак гэтым разам у якасьці экспэрымэнту вырашыла ехаць празь Берасьце. Калі ў купэ зазірнуў польскі памежнік, пані Ірэна з самым нявінным выглядам прамовіла: Пшэпрашам пана, як то бэндзе по-польску "по-гра-нич-ник"? "По-гра-нич-ник" яна прамовіла на польскі манер: з захаваньне "о" ў ненаціскным становішчы, зь цьвёрдым "ч". Ды яшчэ й камічным чынам артыкулявала кожны гук. Памежнік, што як і ўсе палякі не любіў іншаземцаў, пагардліва буркнуў "страж гранічна" і ўзяў у пані Ірэны пашпарт. Але варта яму было зазірнуць у бабчыны дакумэнты, як вочы пана марудна палезьлі на лоб. Пані!!! Пані ест обыватэльком польском а неве, як то бэндзе по-польску "по-гра-нич-ник"?! Пані Ірэна толькі з загадкава-хітрым выглядам усьміхнулася. ОДА: Крыху фактычных паправак. Да горада Ігналіна, былы раённы цэнтр у Летуве, ад беларускай мяжы на стыке трох дзяржаў будзе нашмат больш за тры кілямэтры. А да Ігналінскай АЭС, калі нацянькі праз Дрысьвяты, будзе крыху менш. А дзеці, мабыць, жывуць у горадзе Вісагінас, былы Сьнечкус. Кардонскаму Дзеці, наколькі я памятаю, жылі не ў самой Ігналіне, а ў нейкай вёсцы, непадалёк ад АЭС, дзе й працавалі. Гэта якраз каля мяжы, калі я не памыляюся. А сястра пані Ірэны жыве ў вёсцы на Браслаўшчыне. Паводле словаў маёй спадарожніцы, паміж ейнай вёскай і вёскай дзяцей усяго колькі кілямэтраў. Одзе: Магчыма я памыляюся, але наколькі мне казалі ў Ігналінскім РАЎСе, то у радыюсе пяці кілёмэтраў ад ІАЭС былі адселены ўсе вёскі й хутары. Ды я й сам бачыў адселеную вёску, неяк на "С", калі не памыляюся, пачыналася ейная назва, на беразе возера Дрысьвяты дзесьці за кілямэтры тры ад самой станцыі. ЮРАСЬ І ВЫЧВАРЭНЦЫ Вядомы ў Віцебску дзеяч Юрась Сьцяпанаў гадоў пяць таму трапіў на легендарны сэмінар ў Шчэцын "Dziennikarzy dla roywoju społuczeństwa demokratycznego na Białorusi". Цяжка яму было там у першыя дні: група падабралася маласьвядомая, па-беларуску размаўляла хіба палова народу. Аднак Юрась не губляў надзеі to make things better і зь імпэтам сапраўднага нацыяналіста пачаў выхоўваць самых маладых удзельнікаў сэмінару (старэйшых перарабляць бессэнсоўна было). Спачатку маладыя журналісцкія паросткі гадоў сямнаццаці такіх на сэмінары было чалавекі тры папросту зь Юрася зьдзекваліся. Аднак пасьля таго, як аднойчы на просьбу падаць "чаю", той адказаў, што чаю няма, але ёсьць гарбата, вырашылі, што беларускую мову ўсё ж трэба падвучыць. Хаця б для таго, каб за абедам доўга не чакаць, пакуль табе "чаю" пададуць. Першае слова, якое засвоілі паросткі, было слова "вычварэнец". Яно настолькі прыйшлося даспадобы, што цяпер зграйка хлопцаў і дзяўчат бегала за Юрасём і крэчыла яму: "Вычварэнец, вычварэнец!". Юрась жа ж толькі з замілаваньнем прамаўляў: Дзякуй богу, хоць адно беларускае слова будзеце актыўна ўжываць! У наступныя дні лексыкон маладых журналісцкіх паросткаў папоўніўся таксама словамі "вар'ят" і "ёлупень". Вядома ж, гэтыя мілагучныя эпітэты таксама даставаліся выключна Юрасю Сьцяпанаву. Pryjacielka raspaviala pra svoj piershy vizyt u Polsku. Stajic, kazha, pasiarod Marszalkouskaj, xocha prypalic cyharecinu, a zapalnichki nia maje. Da usix paloncyx muzhukoj dziauczyna zviartajecca z pyranniem: Czy ma pan ogon? Muzhuki, xto chyrvanieje, xto hladzic jak na varjatku, i rushac dalej. Vysvietlilasia, shto "ogon" heta xvost. Мінулы год. Нехта з супрацоўнікаў прынёс на Радыё Рацыя новы, украінскі нумар "ARCHE". Юрась Карманаў убачыў на вокладцы імя Аксаны Забужкі ды выгукнуў у захапленьні: Ой, гэта ж мая любімая аўтарка! Як я люблю "Палявыя дасьледы ўкраінскага сэксу"! Памятаю, езьдзілі мы зь ёй у Швэцыю На гэта Віця Мухін-Корбут, які наагул ніколі не адрозьніваўся бліскучым пачуцьцём гумару, раптоўна бухнуў: Во-во! Там яна замеры і зрабіла. Юля, а вы Віцю бачыце часта? Прывітаньне яму ад мяне І Югасі ягонай таксама БАЦЬКА І ПАТАЕМНЫЯ КАХАНКІ Некалі мой бацька служыў ва ўзброеных сілах. Ён падаўся тэхнічным працаўніком у адну з гомельскіх вайсковых частак з банальнае прычыны: там хутка жытло давалі. Пра сваё вайсковае быцьцё ён згадваць ня любіць, але пра адзін камічны выпадак распавядае часта. Дом, у якім мае бацькі атрымалі аднапакаёвую кватэру, месьціўся на вуліцы Сасновай і ад вайсковай часткі яго адзяляла толькі агароджа. З аднаго боку зручна было хадзіць штодня на працу блізка. Зь іншага боку, яго занадта часта турбавала начальства. Бывала, нехта, каму трэба ісьці ў начны нарад, нап'ецца ці ў загул пойдзе. Што ж рабіць клічуць Шарова, які ня п'е і ў загулы ня ходзіць. Спачатку прасілі схадзіць у нарад далікатна, а пасьля, як гэта звычайна здараецца, селі на шыю. Раз позна ўвечары, калі бацькі ўжо клаліся спаць, у дзьверы пазванілі. Тата адразу здагадаўся, што зноў трэба некага падмяняць. Незадаволена прабурчэў і хацеў адчыніць, але тут маці кажа: Пачакай, я сама адчыню. Сапраўды, на парозе стаялі бацькавы калегі з вайсковай часткі. Добры вечар, нам бы Канстанціна, каб у нарад схадзіў Як?! маці зрабіла зьдзіўлены твар. Хіба ён ня ў частцы? Мне ён сказаў, што сёньня ў нарад пайшоў. З тых часоў начальства больш не турбавала тату без патрэба, але сталі пагаворваць, што ў Шарова каханка завялася. СЛАВА КОРАНЬ І “НЯП’ЮШЧАЕ” КУПЭ Вясна 1999 году. Едзем на канцэрт у Гомель: “Новае Неба” і “Уліс”. Я – адміністратар. Занялі два купэ, адно для “п’юшчых”, другое – для “няп’юшчых”, там едзе “Уліс”. Праз некалькі хвілінаў у “няп’юўшчым” застаецца адзін Слава Корань. Адкаркоўваем чарговую бутэльку, і бачым як Слава пачынае гойдацца-хістацца па калідоры, то да нашага купэ падыйдзе, то да свайго… – Слава, вып’еш з намі? Адмоўна круціць галавой. Дапіваем пляшку, а Слава ўсё боўтаецца ў калідоры: то да нас зазірне, то ў пустое “няп’юшчае”: кантралюе, ці не ўпёрлі гітару. Сёмы раз прапаноўваем: – Слава, вып’еш? Даўгая паўза. Славін твар зморшчваецца, нібы ён уздымае штангу: – Ладна… толькі гэта… ну… налівайце… Паўза. – …Але павольна-павольна. АДАДЖА ДЛЯ СКРЫПКІ СОЛЯ Ёган Сэбасьцьян Бах. Ададжа для скрыпкі соля g-moll з санаты № 1. Пранізьлівае, надрыўнае, пякучае. Яно прымушае трымцець кожны нэрв зь першага ж акорда. Як журба пра даўно страчанае. Як прадчуваньне будучых бедаў. Як вогнішча Чысьцеца, куды трапляе мая душа, калі чую гэтую музыку. Мне пашчасьціла я слухала яе не на дыску і не ў канцэртнай залі, а ў звычайнай кватэры зімовым вечарам пры сьвечках. Яе гралі для мяне. Цудоўнае выкананьне, цудоўная скрыпка. * * * Спачатку была ў мяне скрыпка-фабрычка. Някепскі, канечне ж, інструмэнт для студэнта музвучэльні, але Ён называў яе маленькай сьпявачкай з жахліва моцным голасам скрыпку, якую далікатна трымаў у руках, быццам то сапраўды была жывая істота. Я глядзела на яго зь недаверлівым зьдзіўленьнем: хіба можа музыкант гэтак ставіцца да свайго інструмэнта? Так, можа. У скрыпкі ёсьць душа, заўсёды цьвердзіў ён. Зрэшты, ягоная скрыпка з надзвычай чыстым тонам, і мне зь цягам часу пачала падавацца маленькай сьпявачкай. Яа ажывала ў ягоных руках. На другім курсе ў летнюю сэсію перад самым іспытам па спэцыяльнасьці быў са мной такі выпадак. Я меў сябра, чалавека моцна веруючага, які цяста цягнуў мяне разам з сабой у петрапаўлаўскі сабор. Ад вучэльні менш за дзесяць хвілінаў ходу, у часе фортак можна было адведваць. Дык вось напярэдадні іспыта я пайшоў туды зь сябрам. Ён маліўся шчыра, а я чамусьці пачаў прасіць бога, каб ён дапамог мне бліскуча здаць іспыт. Я быў добра падрыхтаваным, але мне хацелася быць найлепшым. Я ня ведаў тады, што прасіць Бога пра такія рэчы грэх і быў пакараны ў той жа дзень У мяне дома футляр з інструмэнтам заўсёды ляжаў на стале, але ў той вечар я чамусьці пакінуў яго на падлозе. Так, я сядзеў ля вакна ў сваім пакоі і пасьля таго як пазаймаўся, пакінуў футляр на падлозе побач зь пюпітрам. Мяне паклікалі ў кухню вячэраць. Я выйшаў з пакоя, пагасіў сьвятло, а калі вярнуўся ў пакой, то ў цемры ня ўбачыў скрыпку да наступіў на яе Уяўляеш сабе? Застацца без інструмэнта за ноч да іспыта! У сьне я бачыў тую раздаўленую скрыпку, і яна мне ўпершыню падалася жывой істотай, якую я забіў. Зранку я прыбег у вучэльню, пазычыў у некага інструмэнт і пасьпяхова заваліў іспыт. Такі вось урок Гэтая скрыпка майстравай працы, таму ў яе такі выдатны гук. Фабрычкі з горшага матэрыяла і робяцца яны ўсё ж на канвэйры, у іх ня укладваюць душу. Майстар жа адчувае кожную клетачку гэтага арганізма Гісторыя ў маёй скрыпкі такая. Пасьля таго выпадку я доўгі час быў без уласнага інструмэнта, неяк перабіваўся. На апошнім курсе вучэльні сваякі па васямнаццацігодзьдзе падаравалі мне два заручальныя пярсьцёнкі. ну, ты ж ведаеш, як у нас прынята: золата найдаражэйшы падарунак на паўналецьце. А я прадаў пярсьцёнкі, дадаў грошы, што назьбіраў за апошнія гады ды набыў вось гэтую скрыпку. Не, не набыў заручыўся зь ёй. Пакуль я граю на ёй, я сапраўдны музыкант. * * * Мы разьвіталіся зь ім на доўгі час з розных жыцьцёвых акалічнасьцяў. Праз паўтара года мы сустрэліся зноў. Ён вучыўся завочна ў кансэрваторыі, працаваў у вядомым аркестры. Пра музыку ён наагул казаў мала, хоць раней гэта была асноўная тэма нашых зь ім размоваў. Раптоўна мой знаёмы загаварыў пра сваё жаданьне заняцца камэрцыяй. Не таму, што адчувае да гэтага занятку схільнасьць, папросту ўсе так робяць, а музыка гэта несур'ёзна. А як твая скрыпка? запыталася я, і ў гэтым маеім пытаньні была напруга, зь якой, напэўна, Паганіні даігрываў свой канцэрт на скрыпцы з адной-адзінай струной. Файны гук, канечне ж няўпэўнена адказаў ён. Але грыф крываваты, выправіць фактычна немагчыма. З-за гэтага дэфэкту мне цяжкавата граць, таму я фабрычку набыў. А майстрава скрыпка? У футляры на шафе ляжыць. СК Гэта нічога, што я на форуме занадта ў сябе дома пачулася і ўласна пра ПЛЯШКІ не пішу? Velcom. (Нічога, што я палю?) Калі дым ня ў твар, то нічога. Тым болей у віртуальнай прасторы. :-)) МІКЕЛЯНДЖЭЛЯ І ГЕНДЭРНАЕ ПЫТАНЬНЕ Рэцэпцыя офіс-білдынга комплекса "Журавінка". На рэцэпцыі дзяўчына з кароткай спадніцы, каля рэцэпцыі мужчына каўказскай нацыянальнасьці. У службовым пакойчыку каля рэцэпцыі на стале статуэтка, падобная здалёк на мікелянджаўскага Давіда, толькі ў сотні разоў меншага. Што гэта вы такіх мужчын у сябе трымаеце? пытаецца каўказец у дзяўчыны. (Асаблівасьці маўленьня палкага сына гор перадаць на пісьме не бяруся.) Сапраўдных мужыкоў нестае, дык хоць такіх трымаем, флегматычна адказвае дзяўчына. Зь нізкі "Менскія псіхі" ПСІХ-1 Званок у офіс Беларускага Хэльсінскага Камітэту: Парушаныя мае правы, вы мусіце дапамагчы!!! Што здарылася? Калі я працаваў у Акадэміі навук, ворагі падсунулі мне жанчыныу! Што значыць "падсунулі"? Ну я на ёй жаніўся. Табе не падаецца, што ідэя з псыхамі, якія тэлефануюць у БХК, не зусім сьвежая? У Эвы Вежнавец гэта было. Зрэшты, калі ў якасьці пародыі Гісторыю пачуў сёньня ад Евы Выжнавец. Зрэшты, і ў Глёбуса было. Што да сьвежасьці, дык пра каханьне і сьмерць усё пішуць ды пішуць, колькі можна? Хіба ў якасьці пародыі :)) Ну, калі эксклюзыў ад Св.К., то можна, напэўна, пераказваць. пра каханьне і сьмерць усё пішуць ды пішуць, колькі можна? Да тае пары, пакуль людзі кахаюць і паміраюць. :-)) ІНТЭЛЕГЕНЦЫЯ Ў ГОРДЗЕ Сустракаю ля "Цэнтральнага" паддатага знаёмца. Ён чалавек выбітны. У яго імя выбітнае, напрыклад, кшталту Флярыян, толькі іншае. Заходзім у "Сьвітанак", "Флярыян" пачынае расказваць нейкую захапляльную для яго гісторыю. Сьпіч на палову складаецца з мату. У "Сьвітанку" вядома якая публіка тусуецца, не вучаніцы "коласаўскага" ліцэю, людзі прасьцейшыя. "Флярыян" гук усё ўзмацняе ды ўзмацняе. Хтосьці з прысутных не вытрымлівае й робіць заўвагу наконт мату. На што "Флярыян" пафасна адказвае: Інтэлегенцыі можна! "…пра каханьне і сьмерць усё пішуць ды пішуць, колькі можна? Да тае пары, пакуль людзі кахаюць і паміраюць. :-))" І псыхуюць. ОДА, ды ты інтэлектуалка? Няўжо сама здагадалася? :))) Можа й не "інтэлектуалка", але не без мазгоў. ;-) А ты чаго псыхуеш сёньня? Гараскоп такі на сёньня. Значыцца, у мяне штосьці не па гараскопе. Усё, пайду пісаць артыкул, пакуль не пачаліся вінавачаньні ў графаманстве і спробах флірту. Адзін са сваіх жыцьцёвых лёзунгаў я падчэрпнуў з такой гісторыі. ПСІХ-2 У менскім мэтро вар'ятаў, вядома, хапае. Доўгі час бачылі аднаго, які сам з сабою вёў ажыўленыя дыскусіі. Едзе ён аднойчы, нікога не чапае, размаўляе сабе безперапынку, ажно заходзіць у вагон мужык зь вялікай чорнай барадой (не Арлоў, з большай барадой). Вар'ят умомант змаўкае, і пачынае сьвідраваць мужыка вачыма. Глядзіць, глядзіць, і раптам на ўвесь вагон: Міклуха-Маклай! Міклуха-Маклай! І падскоквае да мужыка: Хочаш быць Міклуха-Маклаем? Будзь ім! ОДЗЕ Харошыя фрашкі ў цябе пайшлі. ЖЫВЫ ЭТЭР І "ЛУНАХОДЫ" Калі ў мяне пытаюцца, як я ўпершы раз выходзіла ў жывы этэр, я адказваю: "Са звычайнай тэлефоннай будкі". Мне ня вераць, але гэта праўда. Прадзівая таксама й прычына, зь якой мяне пацягнула на падобную экстрымальшчыну. 1 лютага 2000 году. Прадпрымальнікі, натхнёныя сп.Леванеўскім, страйкуюць. Я раблю рэпартаж пра гэтую векапомную падзею: запісваю стужкі на менскіх рынках. Толькі што я адведала "Дынама", а цяпер мне трэба бегчы на Камароўку, каб пасьпець да 14.15 зрабіць пяціхвілінны матэрыял з галасамі. Дарэчы, я шыкоўна выглядаю. Нядаўна я набыла на "Ждановічах" боты на фантастычных плятформах. Мой бацька, пабачыўшы той абутак, адразу ж ахрысьціў іх "лунаходамі" і асьцярожна пацікавіўся, як я здолела дагэтуль не паламаць сабе ногі, бегаючы ў такіх ботах. Такім чынам, я бягу з "Дынама" ў напрамку праспэкта. І тут адбываецца са мной надзвычайнае здарэньне: плятформа на адным з "лунаходаў" рэзка адвальваецца Ой і шыкоўна ж я выглядаю! Але з такой шыкоўнасьцю наўрад ці зручна будзе працаваць. Я еду дахаты, каб зьняніць "лунаходы" на больш практычны абутак. Дарога да Шабаноў (там я па тагачаснай галечы здымаю кватэру) і назад займае гадзіны паўтары. На Камароўку трапляю а першай. Да 14.15 з гатовым матэрыялам не пасьпяваю. Што тут рабіць? Пачатак 2000-га году час, калі мабільнік лічыўся экзотыкай, асабліва для рэпартэркі з заробкам у 50 умоўных адзінак. Ясна, што праблема выхада ў просты этэр адзінае, што мяне магло ўратаваць у тым выпадку здавалася невырашальнай. Але я згадала пра таксафоны ля ЦУМа, дзе апараты кожную хвіліну не пішчаць. Бягу туды, тэлефаную на станцыю і дакладваю вядоўцу сытуацыю. Сяргей Д. у ціхім шоку, але рабіць нічога іншага не застаецца. Дазвоньваюся да студыі, мяне бяруць на пульт. Страшна, ажно жахліва! Напісала сабе ўвесь тэкст, бо зразумела, што ад хваляваньня пераблытаю ўсё на сьвеце. Стаю ў будцы з рэпартэрам на плячы і з нататнікам у руках. за мной чарга ахвочых таксама патэлефанаваць. Выхад атрымаўся вельмі ўдалым. Ад радасьці я выскокваю ў будкі, ледзьве не забыўшыся на телефонную картку. Мужчына з чаргі пытаецца: А вы на радыё ў эфір выходзілі? Так, так адказваю я і хуценька ўцякаю ў мэтро. Ода ўзгадала, пэўна, працу на FM. А вось свой першы жывы выхад на кароткахвалёвай Рацыі ужо з мабільніка ОДА пачала са словаў, якія мусілі заінтрыгаваць слухача, каб той не захацеў пераключыцца на Свабоду ці BBC. Выхад зь пляца Бангалор гучаў прыблізна так: Добры дзень, у дадзены момант нічога цікавага не адбываецца. Дык гэта ж было аб'ектыўна пра рэальнае! U NN za 1997 hod u rubrycy "Kalandar" Andrej Lap-nak napisau: "17 kastrychnika u hety dzien nichoha cikavaha nie adbylosia". Але я таксама пачынаю адчуваць уплыў гараскопа. :-( На мінулым тыдні настрой быў какетліва-сцервозны, на гэтым папросту сьцервозны. Што д са мной будзе на наступным тыдні?! (Оф-топік услых) ДЗЕНЬ НАШАГА ЖЫЦЬЦЯ ЗА 15 СЭКУНДАЎ Гісторыя дзяржрадыё! Куды цяперашнім камэрцыйным ці незалежным журналюгам да тых яшчэ рамантыкаў пяра і мікрафона?! Хто зь цяперашніх можа выпіць столькі гарэлкі? Адзінкі. Многа-многа старэйшыя таварышы памятаюць гісторыяў. Напрыклад, пра Уладзімера Баклейчава. А распавядаюць так. УБ закрываў і адкрываў этэры Дзяржрадыё. У 00-00 ён казаў: "На Беларусі нуль гадзінаў. На гэтым Беларускае радыё завяршая сваё вяшчаньне". І граў гімн БССР. Адпаведная фраза зранку а шостай пасьля гімну. Кажуць, аднойчы УБ і адзін гукаапэратар вырашылі не йсьці па хатах, а застацца на радыё (шэсьць гадзін паўза, пакуль даедзеш, пакуль вернесься, колькі там пасьпіш?!). Мужыкі ўзялі N літраў гарэлкі, і пачалі бяседу. Ранкам пасьля гімну ўся БССР пачула ўрачыстае: На Беларусі шэсьць гадзін раніцы. На гэтым Беларускае радыё завяршае сваё вяшчаньне!" ВАНЯ І "ВАНЮЧЫЯ ПАЛІЦІКІ" Рэкардсмэнам па колькасьці пэрлаў у жывым беларускім FM-этэры можа быць хіба Ваня Мірскі, асабліва радаваў ён публіку ў першы год працы на "Альфа Радыё". Неяк прынесьлі нам у навіны велічэзную, на 45 хвілінаў стужку з прамовай АРЛ. Дзе яе запісалі, пры якіх абставінах пра тое нам не казалі. Афіцыйна гэта лічылася "адказам на пытаньні для Калінінградзкіх мэдыяў". Прамова была на імправізацыі, зусім не адфільтраванай прыгажосьць, адным словам. Мне даручылі адмантажаваць колькі яркіх кавалкаў і напісаць для іх падводкі, каб Ваня Мірскі мог запускаць іх у навінах. Адмантажавала я стужку, дзе АРЛ выказваўся пра саюз з Расеяй. "Эта не народ проціў саюза, эта какіе-та ванючыя паліцікі. І есьлі адабраць у іх усе срэдства масавай інфармацыі, то эта будзет, как адна квакаюшчая лягушка гдзе-та ў калінінградзкім балоце " А файл са стужкай называўся "ПАПА" (бацька-тата-папа). Ваня ідзе ў студыю, садзіцца да мікрафона і забываецца сказаць чалавеку, што сядзіцб за пультам, як файл называецца. Ідзе шапка, Ваня вітаецца і чытае анонсы, затым падводку пад стужку Падложка сэкундаў дзесяць валіць сама па сабе, а ў этэры маўчаньне. Гукарэжысэр ня ведае, які файл запускаць! А Ваня сказаць ня можа, бо няма кнопкі, якая вылучае ягоны мікрафон такая на "Альфе" студыя. Урэшце рэшт Ваня здаўленым голасам паўшэптам прамашляе ў мікрафон: "Папа " і льецца прамова ўсенародна абранага пра "ванючых паліцікаў". ВАНЮ І "ВАНЮЧЫЯ ПАЛІЦІКІ"-2 У наступным выпуску навінаў мусіла ісьць іншая стужка АРЛ. Ня памятаю пра што, але таксама шык і бляск. І ў той жа выпуск паставілі расповед лёнданскага карэспандэнта Вольгі Хэлі пра нараджэньне шасьцімільярднага жыхара плянэты. Ідзе шапка, Ваня вітаецца, чытае анонсы, потым падводку пад стужку АРЛ. Стужка ідзе нармальна. Пасьля Ваня чытае інфармацыі пра дэкрэт № 40, "які, на думку экспэртаў, можа канчаткова зьнішчыць прыватны бізнэс". І ледзьве ён гэта прачытвае, як ідзе стужка: "А ў гэты час у Югаславіі пачаліся ўрачыстасьці з гэтай нагоды " Гукарэжысэр пераблытаў адбіўку са стужкай. ВАНЯ І "ВАНЮЧЫЯ ПАЛІЦІКІ"-3 На наступны дзень Ваня вырашыў паўтарыць у навінах адзін з фрагмэнтаў прамовы АРЛ. Ён прыйшоў у студыў за пару хвілінаў і пачаў балбалаць з Пашам Бараноўскім пра тое, як адзначыўся з "ПАПАЙ" напярэдадні. Паша заслухаўся, зьняў навушнікі і выпадкова замест рэклямнага роліку запусьціў ня той файл. Ціхая, спакойная песьня раптоўна абарвалася і пачулася: "Што, не пусьцілі мяне ў Ялту на канферэнцыю! Да я б і сам не паехал " Гэта ўсенародна абраны абураўся з нагоды чарговых зьнешнепалітычных няўдач. Пасьля гэтага мы прыйшлі да высновы, што АРЛ зьява анамальная. ВАНЮ І "ВАНЮЧЫЯ ПАЛІЦІКІ"-2 Silna specyjalny prykol. СК Ня ведаю, ці ўбачымся да наступнага панядзелка. Скінь на мыла тое, што ў цябе атрымалася пасьля рэдагаваньня, а я таксама дашлю табе свае "две чудных мысли" на гэты конт. ЗАРАЗНАЕ, ЯК ГРЫП Еду ў аўтобусе, званю з сотавага дадому, каб папярэдзіць маму, што хутка буду. Дзве дзяўчынкі стаяць перада мной, тая, што спінай да мяне, уздрыгнула, калі пачула за спінай раптоўнае "Мама?". Калі яны пачулі беларускую мову, то заціхлі. А потым я пачула шыкоўнае. Тое дзяўчо, што стаяла спінай да мяне: Якое сёння надвор'е дрэннае! Па-беларуску сказала! А пра радыё я прыколаў не ведаю. КАЙФ ЖАНЧЫНЫ ЗА СОРАК Едзем з маці ў аўтобусе, размаўлям сабе пра рознае. Побач сядзяць дзьве "маркоўкі" гадоў па шаснаццаці. Калі падыйшоў наш прыпынак, я пачаў выходзіць і падаваць маці руку. У сьлед пачулася: Фі, яна яму ў маці гадзіцца! Ясна, маці была шчасьлівая. Сёньня праходжу міма школы ляціць у мяне сьнежка, хлопцам-падлеткам пушчаная. Відаць, прыняў за школьніцу. Хоць не старая кабета, але таксама прыемна! :-) "Маркоўкі", пэўне, абрыкосы любяць. То пазайздросьцілі, як піць даць. ОДЗе: Мы ў школе сьнежкамі закідвалі менавіта студэнтак (побач абшчага), а не школьніц (скардзіліся). Так што ўсё нармальна, шукай радасьць у іншым. Наконт транспарту прыгадаў гісторыю, якую зьмясьціў на сУчасьніках: "2002. КІРОЎЦА І ПАСАЖЫРЫ "Асьцярожна, дзьверы зачыняюцца, наступны прыпынак канцавы — Вакзал", — паведаміў суворы голас кіроўцы аўтобусу "тройкі". Я ведаю, што на канцавым Вакзале заўжды шакаляць здаравячкі-кантралёры. Падязджаем. Зусім замагільным голасам кіроўца кажа: "Паважаныя пасажыры, мы набліжаемся да канцавога пункту маршруту. Пры выхадзе кожны абавязаны мець у руках праяздны дакумэнт". Ніхто ня кінуўся да кампостэраў, але маўчаньне зрабілася татальным. Спыніліся. Паўза. Дзьверы нарэшце адчыняюцца, кіроўца: "Всем спасібо, все свабодны". Пасажыры выбухаюць рогатам. "Ізноў вясёлыя патрапіліся — гэта нэрвы. Заплаці за праезд, і едзь спакойна". СОН ЛЯ ТРАМВАЯ Адзін упырлік распавёў, як добра "пыхуў" у Празе. Стаіць чакае трамвая. "Зайшоў, кажа, у салён. Трамвай крануўся, усе паехалі, а я застаўся " Zdarou, Kviat! Pryhadau historyju pra pryjaciela taho uprchlika, pra Siarzhuka H. Siarzhuk uzhrausia na czarhovyja uhodki BHR, jakoje tradycyjna adznaczajuc praskija bielarusy. Siarzhuk padyjszou da prypynku i na czystym czeskim jazyku zapytausia: "Dzie blizhejszy tralejbus na Zaslauskuju?" сьняжок Каля той школы ніякіх інтэрнатаў у радыюсе кілямэтраў пяці няма. А школьніцы, што міма праходзілі, яшчэ салідней за мяне выглядалі. :-)))Аксэлерацыя! Дарэчы, пра аксэлерацыю. Усім вядома, што дзеўчанё гадоў дванаццаці-чатырнаццаці за найлепшы камплімэнт уважае фразу: "Ты выглядаеш такой дарослай!" Дзеля таго, каб вонкава накінуць сабе гадкі два-тры, выкарыстоўваюцца любыя сродкі, запазычаныя з матчынага арсэнала: 1.Памада, колер якой табе не пасуе. 2.Туш, ад якой у цябе раздражненьне веек. 3.Падводка для вачэй, якой ты неахайна малюеш стрэлкі. 3.Цені, якімі ды шчодра пакрываеш павекі і ў выніку пачынаеш выглядаць, як жанчына зь плямёнаў ням-ням. 5. Пудра, якая табе з тваёй здаровай скурай і на фіг не патрэбная, але ў цябе псыхоз наконт сваіх няісных "прышчыкаў" і ты пасыпаеш ёй твар. 6. Кароткая спадніца 25 сантымэтраў ад калена (!!!) 7. Чаравікі на высокіх абцасы на памер большыя, чым трэба. У прынцыпе, дастаткова. Гэтымі сродкамі для накідваньня сабе лішніх гадкоў карысталася і я ў чатырнаццацігадовым узросьце. Яшчэ трэба заўважыць, што тады я ўжо была такога ж росту, як і цяпер і памер вопраткі мела такі ж самы. Раз прыйшла я ў дзіцячую паліклініку па нейкую даведку: у лягер, здаецца, зьбіралася ехаць. Сяджу каля кабінэту свайго доктара, чакаю. Тут зьяўляецца ў калідоры кабета і гаворыць: Жанчына, вы безь дзіця? То я з вамі ў кабінэт зайду таксама, мне тут толькі рэцэпт падпісаць Я раптоўна зразумела, што выглядаю не на два-тры гады старэйшай, а на ўсе дзесяць. З тых часоў касмэтыкай амаль не карыстаюся. Таму часта мне ў краме ня хочуць прадаваць віно, бо лічаць няпоўнагадовай. Не "раздражненьне веек", а "раздражненьне павек", вядома ж! :-))) РАІСА ІСААКАЎНА І СЬПІРЫТУАЛІЗМ Да акультызму і іншых падобных навук маю гаспадыню Раісу Ісаакаўну заахвоціла сяброўка Эльвіра, што жыла па суседзтве. Штодня Раіса Ісаакаўна хадзіла да яе ў госьці параскладваць пасьянс ці правесьці сьпірытуалістычны сэанс. Эльвіра, кабета гадоў каля шасьцідзесяці, засталася тады саламянай удавой муж сышоў да маладзейшай. Варожкі ўсе прадказвалі, што ён яшчэ вернецца ад саракагадовай, усе пасьянсы паказвалі тое ж самае, духі таксама прарочылі вяртаньне асабістага шчасьця Але час ішоў, былы муж выдатна пачуваўся з маладой жонкай, а Эльвіра працягвала траціць грошы на варожак. І Раіса Ісаакаўна варажыла разам зь ён: на сантэхніка ці яшчэ на некага я ня ведаю, але варажыла. Аднойчы прыйшла яна ад Эльвіры, паклікала мяне на кухню і гаворыць: Юля, а мы зь Эльвірай духаў выклікалі. Ну і што? дзеля ветлівасьці пацікавілася я. Быў вечар, я толькі што вярнулася з працы і хацела адпачыць, але цяпер без варожкі здагадалася, што гаспадыня не пакіне мяне ў спакоі. Хочаш пакажу, як гэта робіцца? Не, ня трэба. Ну давай пакажу! Я ўздыхнула і моўчкі пагадзілася: лепей страціць паўгадзіны цяпер, чым потым цягам дзьвюх гадзінаў слухаць пра былога мужа-мярзотніка і пра сантэхніка, які "щиплется". Раіса Ісаакаўна ўзяла кніжку, уставіла паміж старонак нажніцы, зачынілі кніжку, мудрагелістым чынам яе перавязала пасам ад таго самога халата, на які сантэхнік спакусіўся. Ну вось як гэта робіцца, глядзі. Зразумела, выклікаць духаў яна не зьбіралася: абстаноўка ў той момант не спрыяла. Ёй папросту хацелася паказаць мне, як гэта робіцца. Але паступова Раіса Ісаакаўна сама ўвайшла ў гульню і паверыла ў праўдзівасьць усяго, што адбывалася. Дух маёй памёрлай маці, зьявіся! замагільным голасам выгукнула яна. Прусакі, што беглі па сваіх справах да сьметніцы, спыніліся ды, здаецца, прыслухаліся. Глядзі, глядзі, нажніцы торгаюцца! Ён прыйшоў! закрычэла гаспадыня. Ды які духа, Раіса Ісаакаўна, са сьмехам адказала я. На дварэ сьветла яшчэ, гэта ж ня ноч. Усё адно ён прыйшоў, бо торгаецца. Дух, ты тут? Нажніцы, закладзеныя ў кнігу, яшчэ раз варухнуліся ў руках Раісы Ісаакаўны. Ён тут, тут! Дух, скажа, ці пазбаўлюся я ад свайго хранічнага каліта, гастрыта, гемароя, цысьціта, бранхіта, рыніта? Нажніцы засталіся нерухомымі. Дух, няўжо я не пазбаўлюся ад сваіх хваробаў?! у адчаі енчыла жанчына. Не пазбаўлюся?! Ну тады ідзі, дух, я цябе адпускаю Дух, ты сышоў? Нажніцы зноў ня торгаліся. Што ж, Раіса Ісаакаўна, цяпер будзем мы з духам у адной кватэры суіснаваць, расьсьмяялася я. Гаспадыня на мяне за гэта моцна пакрыўдзілася. А МАЁ Ж ТЫ ДЗІЦЯТКА Калі служыў у войску, надарылася гэткая магчымасьць знаёмаму лясьнічаму дапамагчы у лесе папрацаваць: пасадку прарэдзіць. Сасенкі ня дужа тоўстыя валім, наразаем па тры мэтры, у трактар з прычэпам ладуем і палім, адпачываем А тады далей. Лясьнічы той даволі калярытная асоба: з ростам нязначна меней за два мэтры, важыў паўтара, а мо й болей цэнтнэры. Цэбар ягоная мянушка. Як справа зробленая разьлік. Ну, а які на вёсцы разьлік вядома трохлітровік самагонкі на усіх (пяцёра нас было) і сёе-тое на заедак. На заедак тады былі халодныя тонкія бліны, маслам перакладзеныя: а й тое добра. І вось узяў я алюміневую конаўку поўную да краёў гарэліцы тае сьмярдзючай, уздыхнуў і пачаў каўтаць: 50 кубікаў, 100, 150 Да дна, карацей. А ў справе гэтай важна каб ніхто пад руку не глядзеў, каб у тое горла пайшло. Чым брыдзейшае віскі, тым болей шляхоў яно сабе шукае. Заліваю ў сябе апошнія вогненныя ручаі, а тады бачу глядзіць на мяне Цэбар, пільна глядзіць! Бровы домікам прыўзьняў, далоні склаў бы ў малітве Мне цяжэй ужо каўтаць стала, зірнуў на яго з дакорам, але не спыняюся. А ён і кажа высо-о-окім такім, не ўласьцівым бугаю голасам, як бы галосіць ціхенька: - А маё-о-о-о ж ты дзіцятка! А як ты яе глынаеш? Сьмяюся дасюль, як узгадаю Юля ды Севярын, нічога, што я ў вас тутай адзначыўся? Апавядаў мне гэтую гісторыю мой стрыечны брат, які працаваў галоўным заатэхнікам у адным з Валожынскіх калгасаў. Як звычайна канец касавіцы адзначаўся тым, што сядалі й выпівалі дзесьці пад дрэвам ці кустом. Гэтак было й гэтым разам. Выпіўка на цыраце, якую паслалі проста на зямлю. Пасярэдзіне трохлітровы слоік гарэлкі, вакол якога звычайная вясковая закусь - цыбуля, сала, яйкі. Пачалі. Ну хтосьці, хто больш спрактыкаваны, палыкнуў нават і не зморшчыўся, а адзін малады трактарыст крых пацягнуўшы, перавёў дух і ўслух свае думкі агаласіў, спытаўшыся: - І як яе толькі бальшавікі п'юць? - Вось так! - пачуўся голас з-заду і спрытная рука старышні, які толькі падыйшоў, кульнула шклянку сабе ў рот. МІЧУРЫНЧЫ Было мне 16 ці 17 год. Прыватны сэктар. Дом наш вялікі, сад. Запрасіў двох сябрукоў паесьці чарэшняў. Чамусьці позна яны прыкандыбалі. Ноч, каля апоўначы. Ціха ямо чарэшні. Камары. Цёпла. Размаўляць асабліва няма пра што, таму трушчым ягады зрэдку абменваючыся уражваньнямі (вэрбальнымі фармулёўкамі ўражаньняў). Чвякаем. Калі-некалі ламаюцца-шчоўкаюць галінкі, шыбуршыць лісьце. Курым. Бацька моцна сьпіць, а маці мая ўсё ж пачула нешта, прачнулася. Падумала, мо хто чужы паласавацца залез. Высунулася ціхенька ў вакно (цёпла было, адчыненыя вокны ўдзень і ўноч), прыгледзелася, пазнала - Мічурынцы, ёп вашу маць! Ці вы мне заснуць дасьцё? Трэба прызнаць, нават у інтэлігенцкім асяродку ці ў сям'і мацюкоў ў нашай мясцовасьці ня дужа каб саромеліся. Ну мы паелі яшчэ крыху й пайшлі па раёне цягацца. А гумар матчын прасяклі не адразу, а хвілін мо праз сорак, тады рагаталі. Маці мая Сталіна застала, дык і пра Мічурына, якога супрацьпастаўлялі заходнім генэтыкам памятае. У Мічурына пасьлядоўнікі былі, марылі на дрэвах капусту расьціць і г.д. Потым іх ці то забаранілі, ці то перасьледвалі, дык яны таемна свае вопыты палявыя ставілі, ўначы. Прышчэплівалі дрэвы рознымі культурамі. Дык во маці пра іх і ўзгадала з прасоньня. У нашага пакаленьня у зьвязку з начным вожканьнем у садзе наўрад ці такая асацыяцыя ўзьнікла б Сам быў сьведкам такога выпадку. Было мне тады гадо-ў зь дзевяць, мабыць таму добра й запомніў. У маей цёткі зь дзядзькам, што з Ганчароў, нарадзіўся сын, якога так доўга і ўпарта жадаў мой дзядзька. (У ягонага брата, які быў жанаты на старэйшай сястры маей маці было ўжо два сыны, у маей маці таксама, а ў яго першая была дачка.) І з такой нагоды, ды плюс да гэтага яшчэ ўлазіны, закаціў ён як кажуць "пір на ўвесь мір". Народу было шмат, мо чалавек са сто будзе. Плюс да гэтага мы, падшыванцы, якім таксама накрылі стол на кухні. Ну вопсь пілі яны-елі. Доўга цягнуўся піра. Уставалі адразу штосьці казалі, а потым наогул нічога не казалі й пайшла звычайная п'янка. Мы бегалі то на двор, то зноў у хату пагрэцца, бо быў пачатак сакавіка. І падчас аднаго зь вяртаньняў стаўся я сьведкам таго, як мой дзядзька (камплекцыі, што лягчэй пераскочыць, чымсьці аббегчы) салідна устаў на ногі. Усе госьці, - у залежнасьці ад колькасьці прынятаў у сярэдзіну гарэлкі, - хто хутчэй, хто крыху памарудзіўшы, змоўклі. І ў агульнай цішыне дзядзька Міша сказаў такую фразу, якая сталася порым лягендай у сям'і Белавусаў: - Ну я напіўся й наеўся. А хто не наеўся, няхай таго разарве! "БЕЛАЧКА" Мушу раскрыцца: быў у маім жыцьці пэрыяд, калі сьпірытусовых напояў ужывалася столькі, што сорамна ўзгадаць: у войску тое было, на тэрміновай службе. Служба заключалася ў знаходжаньні на "кропцы", то бок у абсталяваным лясным бункеры, дзе сёе-тое з апаратуры сувязі стаяла. Мяне туды як "бээнэфаўца" саслалі, каб у частцы розумы не каламуціў. Вось, каб маёмасьць з бункера вяскоўцы ваколішнія не расьцягнулі трэ было за ёй прыглядаць, жыць тамака. Двох нас было: я (сэржык) ды Віталік-кантрактнік (таксама сэржык). Служба, скажу я вам, ня горкая. Поўны пансыён. Ежу самі сабе гатуем, ніхто не турбуе (да бліжэйшага начальніка 30 кэмэ), грыбы-ягады, рыба-паляваньне. Па суботах на дыскатэкі вылазілі. Вёска там вялікая, але гаротная. Ці не палова мужыкоў на зоне альбо толькі "адкінуліся", другая палова, калі што сесьці заўсёды гатовая. Але нас на танцах не чапалі: чамусьці называлі нас амонаўцамі (мо з тае прычыны, што форма камуфляваная). Дык і дзеўкі тамтэйшыя радыя былі. А калі нешта ня тое, дык мы маглі іх пакараць, сэрыялаў пазбавіць: уключыць увечары Р-9 у рэжыме "А" (цывільныя частоты) і ў радыюсе пяці кілямэтраў на экранах тэлевізараў тады чорна і гук прападае. Хуліганілі бывала, што хаваць Бункер ладны быў: два ўваходы, шматлікія памяшканьні, калідоры, заля нарадаў з дубовымі сталамі, аўтаномнае электрасілкаваньне, калі трэба. Ня тое, вядома, што ў Хусэйна, але й наракаць няма на што. Ацяпленьне вадзянае. Тэлевізар быў у нас, кампутар. Карацей, жыві й радуйся! А ж душа чалавечая грэху прагне. Прадавалі мы лішкі харчоў, куплялі гарэліцу й напіваліся моцна. Аднойчы выпілі, захацелі паддачы. Узялі тушонкі, алею, грэчкі схадзілі ў вёску на самагонку памянялі. Узялі яе цэлы тэрмас вайсковы, прынесьлі, зайшлі ў варэльню (а ўваход у варэльню быў з вуліцы, з бункеру не было), сасмажылі яек, цыбулі з гуркамі накрышілі Прачнуўся я, бо Віталік тармашыў. У яго вочы на выкаце, твар пераляканы: - Карпуноў у бункеры! (Карпуноў палкоўнік, камандір часткі) - З чаго ты ўзяў? - Мы забыліся дзьверы замкнуць! Калі ў вёску хадзілі ці калі тут на варэльні спалі, ён прыехаў, там у апаратную зайшоў і зачыніўся, гандон; не адзін ён, мо яшчэ нехта зь ім: балбочуць. Ў галаве маёй гуло, падняўся неяк з фатэлі, выйшаў на вуліцу і пайшоў да ўваходу ў бункер. Прайшоў па калідорах да апаратнай (там уся апаратура стаіць і стрэльба паляўнічая ў сэйфе), цоп за дзьверы замкнёныя, прыслухаўся гамана чыясьці Вось і "папалі"! За такое й пад суд можна, усё ж такі баявы пост Падыйшоў Віталік, селі каля дзьвераў, стаіліся, слухаем. Нічога не разабраць. Праз хвілінаў пятнаццаць унутры дзіцячы нейкі голас дадаўся Зноўку Віталік: - Бляха! Гэта не Карпуноў, гэта бічы мясцовыя залезьлі! Тады разам: - Сукі! А ну адчыняйце! Пазабіваем! Б'ем у дзьверы, а там сьціхнуць крыху, памаўчаць, пашэпчуцца й зноўку гучней гамоняць. Я Віталю: - Бяжы, вазьмі сякеры, зараз мы іх выкалупаем! Пачалі ламіць дьверы. А ж яны моцныя! А "госьцікі" нашыя як балбаталі, так і балбочуць зрэдку сьціхаюць, а то й гігікаюць. Сьцены ў апаратнай былі абабітыя адмысловымі плястыкавымі панэлямі з фэрытавым напыленьнем: дзеля унікненьньня магчымасьці перахапіць этэр яшчэ да шыфроўкі, па паразытным выпраменьваньні рацыяў. Вось, як мы дзьверы выбілі (разам з касяком), панэлі гэтыя адарваліся ад цэлай сьцяны, паваліліся ўнутр пакою, дьверы паваліліся. Пыл, лампы некаторыя патухлі Забягаем, а ўнутры НІКОГА!!! Толькі тэлевізар лапоча. Дзьверы Віталік сам замкнуў, ключы ў кішэню паклаў і забыўся. *** Узгадваю я гэную гіторыю: і вясёла і сорамна неяк. Ня ведаю дакладна ці так яно, бо ня ёсьць мэдыкам, але мяркую што ў нас тады здарылася "белачка", белая гарачка, інакш кажучы. Во як! Белая гарачка ў вас і працягваецца, інакш да заякота не дадумаешся.:) Гы-гы-гы, Аня, гы-гы-гы ШЧАСЬЛІВЫ БАЦЬКА Адзін хлопец у юнацтве надта ўжо за дзеўкамі любіў пабегаць грэшны быў, грэшны. Але прайшоў час, сустрэў ён сваю адну-адзіную, ажаніўся зь ёй і ператварыўся ў прыстойнага дзядзьку. Нарадзілася ў іх дачка ўсё як у людзей. Праз пару гадкоў вырашылі яшчэ адно дзіця нарадзіць, але хацела, каб гэтым разам абавязкова хлопец. Рабілі спадкаёмца па навуцы, лічылі-вылічвалі доўга: фазы месяца, палажэньне зорак. Зрабілі, здаецца і сталі чакаць нараджэньня (ультрагука ў тыя часы ячшэ не было). Нарадзіліся тры дзяўчынкі-блізьняткі. Іхны татуля, пачуўшы навіну, схапіўся за галаву і зароў: Блін! Пяць баб у хаце! Што я цяпер зь імі з усімі рабіць буду?! Зрэшты, зьмірыўся і зарокся рабіць дзяцей на месяцовым календары. Стаў дачок гадаваць. А дзеўкі ж прыгодымі расьлі: вочы чорныя, валасы балявыя. Бацька вялікага сямейства цяпер днямі прападаў на працы, каб пракарміць увесь вывадак, а ўсе знаёмыя зь яго кпілі: Вунь якія ў цябе прыгажуні растуць. У маладосьці зь дзеўкамі па вуглах хаваўся, а ў старасьці дачок пільнаваць будзеш. ПАХОД НА ВОСАЎ Ведаю, што доўгія расповяды пра войска хоць і цікавыя, але стамляюць слухачоў. Таму апошні. Служыў я ў лесе, у бункеры, нашпігаваным рознай апаратурай. А ў раёне тым было яшчэ васямнаццаць падобных бункераў, наш галоўны. Усе гэтыя "кропкі" былі зьнітаваныя міжсобку шматлікімі кабэлямі, а кабэлі сыходзіліся й камутаваліся ў некалькіх калодзежах, г. зв. кросах. Аднойчы нехта з тамтэйшых клашараў выкапаў і скраў колькі сот мэтраў мядзянага кабэлю. Бяда невялікая: каб узнавіць сувязь, трэба ў крос-калодзежы пералітаваць сёе-тое, пералучыцца на іншы кабэль (іх багата там пазарыта). Якраз далі мне салдата на перавыхаваньне (балбатлівы быў, несур'ёзны, жартаваў часта дык і выслалі ў лес). Саньком клікалі. Павёў я яго на першае заданьне пералучыць пары ў калодзежы. Сунуліся а там восы гняздо зрабілі зь мяч футбольны, не залезьці. Што рабіць? Вярнуліся ў бункер, паставілі ваду кіпяціць (восаў каб абварыць), апрануліся шчыльней (а лета было, жнівень), на форму зьверху нацягнулі бялізну салдацкую (кальсоны і кашулі белыя мы іх ніколі не насілі, ляжаў стос), рукі абкруцілі навалкамі, на галовы таксама навалкі панадзелі, за каўнер заправіўшы. Дзіркі для вачэй толькі пакінулі, але акулярамі на гумках і іх закрылі. Муміі ды й годзе! Агледзелі адзін-аднога каб упэўніцца, што восы нідзе не пралезуць, узялі кіпень (Санёк панёс імбрык, а я рондаль літры на тры). Да калодзежа каля кілямэтру было, рушылі. Горача, дыхаць праз навалку цяжка, пад ногі ня бачна: каб не абварыцца, калі спатыкнуся нясу рондаль на выцягнутых руках. Уяўляеце відовішча? Дзьве фігуры, закручаныя ўва ўсё белае, у акулярах а'ля гішпанскі лётчык, у ботах кірзавых ідуць: адзін зь імбрыкам, другі з рондалям на выцягнутых руках (з пад накрыўкі пара йдзе), адзін за другім ціха ступаюць па лесе. А якраз маліны павылазілі: сям-там гарадзкія сем'ямі прыехалі па ягады. Вось, ідзем міма сямейнае пары: кабета гадоў сарака пяці і мужчына ня надта старэйшы. Натуральна, яны, як нас пабачылі, кінулі маліны зьбіраць, усталі, аслупянелі. Як мы ўжо адыйшлі ад іх, жанчына наважылася: - Хлопцы! Мы сьцішылі хаду, аглянуліся. - А што гэта вы робіце? Паўза сэкундаў на пяць (нешта не хацелася ўсё распавядаць і тлумачыць, як я вам тут усё распавёў і патлумачыў). А тут і Санёк патрапіў, ён паднёс далонь да вуснаў і адказвае паўшэптам: - Цс-с-с РАДЫЯЦЫЯ! Павярнуліся мы сынхронна й рушылі далей, а сьмех ледзьве стрымліваем, аж вочы выскокваюць. Чакаем, ці наўздагон яшчэ пытаньні будуць. Пытаньняў не было, людзі тыя хуценька кудысьці сышлі. Ня ведаю, ці елі яны тыя маліны, ці пачаставалі каго Каб крыху адыйсьці ад алькагольнай тэмы да тэмы палітычнай: Было гэта зімой 1980-га, здаецца ці ня ў лютым. Адбываліся выбары, а я як-раз прыехаў на пабыўку, здаецца ці не пасьля шпіталя ізноў, і бацька мой, намовіў мяне каб я пагадзіўся ў працы выбарчай камісіі папрацаваць. Была тады такая рэч, што маленькую "урну" трэба было вазіць па старэйшых і хворых людзях якія самі-б рады не далі ў клюб наведацца й прагаласаваць. Ну селі мы зь нейкім брыгадзірам, ці ня зь Віцяй Кібам, зараз добра не памятаю, і паехалі. А трэба было аб'яжджаць хутары й маленькія вёскі вакол Жусінаў, гэта недалёка ад Клюшчан. Аб'ехалі. Пад час галасаваньня я заносіў урну ў хату, а потым выходзіў - каб не парушыць таямніцу галасаваньня. Віця Кіба, бачачы такое маё піетытнае стаўленьне да таямнічага галасаваньня, проста са сьмеху катаўся на возе. Але адсьмяяўшыся, папярэдзіў: - Глядзі, Раман, каб мы з табой не патрапілі ў бяду. - "Пра што гэта ён?" - падумаў я сам сабе. Але хутка выканаўшы свой абавязак, што заняло з гадзіны дзьве, заехалі да Мазуры, бацькі майго аднакласьніка, пагрэліся крыху "чаркай і шкваркай", бо мароз тады, памятаю, ціснуў. І ўжо пасьля галасаваньня адчынілі мы тую вурну. І Кіба хітра ўсьміхаючыся паклікаў мяне й падмігваючы паказвае пальцам на бюлетні. Ну паперкі як паперкі, я адразу нічога не зразумеў. А тады ён тыцкае мне адну ў рукі, а на ёй такая надпіс: - "Няхай жыве Савецкая Ўласьць да гроба!" МІ-МІНОРНЫ НАСТРОЙ Учора парвалася на гітары струна, верхняя мі. Зьвякнула, адскочыла, крыху падрапала пальцы. Гэтая струна найчасьцей рвецца, бо самая тонкая. Але дзіўна, што гэтым разам такое здарылася, калі хацелася засьпяваць любімую песьню ў мі-міноры. Усе любімые песьні ў мі-міноры, хоць рэ-мажор значна лепшы, ён радасны. Нездарма ў немца Бэтховэна фінал Дзявятай сымфоніі ў рэ-мажоры, а тэма пачынаецца з фа-дыеза, з устойлівай трэцяй ступені. F "фройдэ", радасьць. Fis найвышэйшая радасьць. Але да радасьці трэба прызвычаіцца, у радасьці трэба нарадзіцца. Я ж люблю мі-мінор. Ён нескладаны і разам з тым шчыры. Сёньня на язык трапіў канцэрт для скрыпкі Мэндэльсона. Толькі пасьля згадалася, што і ён у мі-міноры. Мі-мі-но грузын. Бетховен амэрыканскі сабака, гожы кабель, я на свае вочы ў кіно бачыў. А Вы тут пра немцаў, радасьць наша ВАСЯ І ПАМЯРКОЎНАСЬЦЬ Апэратар Вася гэта легенда гомельскага недзяржаўнага тэлеканала "Нірэя". У журналістаў, якія кольвечы працавалі ці падпрацоўвалі ў тамтэйшай службе навінаў, ад аднаго толькі гэтага імя пачынаюцца нэрвовыя рэакцыі, а некаторыя нават нецэнзурна лаюцца, згадваючы пра досьвед супрацы з Васям. Не, характар у яго быў ціхы, памяркоўны тыпова беларускі. Ён ніколі ні з кім не сварыўся й не спрачаўся, на ўсё адказваў згодай. Але гэтая "памяркоўнасьць" даводзела да белага каленьня нават звышспакойных людзей, бо Вася ўсё рабіў па-свойму. Я ж да ліку такіх людзей ніколі не адносілася, тым болей у 18-19 год, калі мне выпала на "Нірэі" працаваць. Васе нельга было сказаць: вунь стаіць аўтобус, здымі яго ў руху. Трэба было дакладна апісаць увесь альгарытм дзеяньняў: пастаў камэру на адлегласьці пяцьдзесяці мэтраў ад аўтобуса, а калі той рушыцца зь месца, разьвярні камэру на трыццаць градусаў і не забудзь яе ўлучыць. Калі падобнае ЦУ не паступала, Вася вельмі проста мог забыць улучыць камэру, паставіць яе занадта блізка, альбо не разьвярнуць яе. Вася заўсёды меў гадзіньнік, але ня меў пачуцьця часу. З гэтай прычыны яго ніколі не адпускалі аднаго нават папросту зьняць агульны плян суседняга будынка: была рызыка, што Вася зусім ня вернецца на працу. Альбо здыме не будынак, а машыну каля будынка. Такое зь ім здаралася рэгулярна. Аднойчы яго адправілі ў сквэр праз дарогу зьняць для навагодняй застаўкі ёлачкі, замеценыя сьнегам. Працы было па пяць хвілінаў, але Вася вярнуўся толькі праз тры гадзіны. На касэце відэа было да халеры: дзеці, што гуляюцца з сьнежкі, машыны, што прабуксоўваюць на дарозе, вераб'і ў сьнезе, мінакі ЁЛАЧАК там не было! Вася заўсёды ставіў камэру на штатыў для ўстойлівасьці. Але й на штатыве камэры чамусьці скакала так, быццам апэратар здымаў зь пляча. Іншыя апэратары не маглі дапяць, як у Васі такое атрымліваецца. Вася ненавідзеў здымаць аб'екты ў руху. Калі мне трэба было запісаць апытаньне на вуліцы, мой калега не зьвяртаў увагі на тое, што некаторыя людзі могуць сьпяшацца ці наагул баяцца камэры. Ён казаў: "Стойце, ня рухайцеся! Я вас зараз здымаць буду". Ён доўга, як фатограф, выстаўляў чалавека ў кадры, таму суразмоўцы мае часта выглядалі, не як жывыя людзі, а як нейкія помнікі. Неяк Васю адправілі ў чацьвертую спартовую школу здымаць прэс-канфэрэнцыю. Апэратар сабраў усе свае варштаты і перш чым ехаць, пацікавіўся ў мяне, ці не 44-ю школу я скончыла. Так, сорак чацьвертую. Вася нічога не сказаў і паехаў на здымку. Праз паўгадзіны патэлефанавала на працу нашая журналістка і сказала, што Васі няма. Высьветлілася, што ён спакойненька зьехаў у 44-ю школу. Назаўтра яго адпраўлялі ў 59-ты дзіцячы садок, але Вася зноў зьехаў Так-так, менавіта ў 44-ю школу! Даўно мучыла пытанне, а што азначае "Нірэя"? Гомельчукча Ды я й сама ня ведаю. І тыя, хто стаяў на чале стварэньня таго слаўнага тэлеканала (у народзе завецца "хірэяй"), таксама патлумачыць ня могуць. А вось адкуль найпершы лягатып тэлеканала, ведаю з кітайскай кашулі майго былога начальніка. :-))) Каналец у вас слаўны. Адпаведна, як і гледачы - гомельчукчы. Слаўны, кажаце? Я яго ўжо пяты год не гляджу, то не магу судзіць. Значыць вы не гомельчукча. Вы - мянчукча цяпер. РАВЭЛЬ І ГОМЕЛЬЧУКЧЫ У гомельскай музвучэльні канцэрт Маладэчанскага сімфанічнага аркестра. Прыйшла туды, бо маю сярод аркестрантаў знаёмцаў, але ахвоты слухаць музыку ў іхным выкананьні няма. Тым болей слухаць, як гомельская публіка з разумным выглядам разважае пра музыку, пакуль таўчэцца ў чарзе ля гардэробу. Граюць Сьвірыдава, "Мяцеліцу" ("Тройка" у іх гучыць, як тачанка, але аплядысмэнты ўсё адно бурныя), "Рапсодыю ў стылі блюз" Гершвіна, яшчэ колькі папулярных рэчаў. На біс граюць вядомую польку Штраўса "Паляваньне". Пасьля канцэрта двое гомельчукчаў дзеляцца ўражаньнямі: А скажыця, што эта ані ігралі ў канцы? Што за галоп? Эта, навернае, РАвэль. Так, напэўна РАвэль. Как чудзесна, как замячацельна! Хотя б прекрасного Нирея Твоей ты превзошел красой, Но тож, о ясных днях жалея, Их мрачной заменишь тоской; Изменой станешь ты терзаться И легковерность клясть свою, Тогда-то над тобой смеяться Я буду в очередь мою. Василий Капнист 7 декабря 1819, Обуховка Чудное Мгновенье. Любовная лирика русских поэтов. Москва: Художественная литература, 1988 "Замест Нірэя ты пабачыш Тэрсыта, замест Фаона Нэстара, замест Мінэрвы сьвіньню." Эразм Ратэрдамскі Ода глупству* *ODA, sorry Нірэй паводле старажытнагрэцкае міталёгіі морскі дэман. Ягоная дачка нарадзіла Ахіла. Ахіла кокнулі празь пяту. Тэлеканал "Нірэя" гучыць прыкладна як часопіс "Афрадыт" Заякот Баяюся, што нірэеўцы ні фіга ня ведаюць са старажытнагрэцкай міталёгіі. Там народ невучоны сядзіць. КАБ ВЫ НЕ РАЗМНАЖАЛІСЯ! Алесь Карніенка заўсёды меў шмат добрых піяраўскіх ідэяў. Яшчэ да таго, як праславіцца ў Менску сваімі ўлёткамі з тэлепузікам Лу-Лу, у родным Гомелі Алесь "замуціў" колькі акцыяў, якія дагэтуль яшчэ згадваюць. 1 сьнежня 1998 году мясцовыя бэпээсэмаўцы атрымалі ў падарунак ад Карніенкі й кампаніі пакунак прэзэрватываў з надпісам: "Каб вы не размнажаліся". Хлопцы проста прыйшлі ў абкам БПСМ, уручылі падарунак кіраўніку мярцовай філіі Сашу Маціеўскаму, сфатаграфавалі гэтую цырымонію ды ўцяклі, пакінуўшы "патрыётаў" у стане ці то разгубленасьці, ці то шалу. Пасьля мне патэлефанаваў адзін з Карніенкавых паплечнікаў і распавёў, як яны добра пасьцябаліся. Ну я й напісала інфармацыю ў навіны. Тэлефаную прэс-сакратару абкама БПСМ Дзіме Ўсьцюгаву (быццам я нічога ня ведаю) ды пытаюся: "Што гэта ў вас за пяшчотныя адносіны з апазыцыяй? Кажуць, вам нейкія падарункі дораць". Дзіма гістэрычна крычэў у слухаўку, што гэта ўсё хлусьня ды правакацыя, але страшнай таямніцы што за падарунак гэта быў ён ня выдаў. Яшчэ празь некаторы час звоніць мне Саша Маціеўскі ўласнай пэрсонай, ва ўсім прызнаецца ды тонам абражанай велічы робіць афіцыйную заяву: "Пра такіх палітычных апанэнтаў можна толькі марыць! Яны самі робяць сабе шкоду". Інфармацыя так ці іначай пайшла і Сашавы камэнтары не зрабілі яе менш пякучай. ODA А я глядзеў "Нірэю", калі ў гатэлі ў Гомелі жыў. Нармалёвы канал. Прынамсі, лепш за менскі СТВ. Фільмы добрыя круцяць. То бок, ня ўзьнікла адчуваньня іхнага непісьменства. Дык вось. Такі эпіграф: "Чым адрозьніваецца беларус ад хахла? Беларус, калі сцыць ва ўмывальнік, за сабой змывае". САПРАЎДНАЕ ЎКРАІНСКАЕ "ПІДРАЗДЭЛЭНІЕ". Ясна, замест украінца можна паставіць расейца, альбо замест беларуса паляка. Але справа была ў Львове, у 1999 годзе. Бязь лішняй сьціпласьці пахвалюся, што мне ўдалося зарганізаваць канцэрт "Уліса" і "Новага Неба" сумесна з гуртом “Мертвий Півень” у двух модных львоўскіх клюбах. Зь дзяцінства мяне ўзрушала думка, што дзесьці ёсьць браты-ўкраінцы, якія гавораць па-свойму ня толькі ў вёсцы, але й у горадзе. Па знаёмстве зь львоўскімі культурніцкімі коламі мяне ўзрушыла, што праблемы львоўскай інтэлегенцыі значна бліжэйшыя да менскіх праблемаў, чым, напрыклад, кіеўскія. У тым сэнсе, што мова мовай, а варункі існаваньня – варункамі існаваньня. Карацей, рашайце самі. А было так. Нас засялілі ў гатэль «Украіна», гэта крыху далей за опэрны тэатар. Гатэль як гатэль. Бачыў я і горшыя і лепшыя, нармальны гатэль. І вось позьнім ранкам, гадзінцы аб адзінаццатай, заходзім мы ў гатэльную кавярню – на варэнікі. А там за адным столікам сядзяць чатыры міліцыянты: два сяржанты, прапар і капітан. А перад міліцыятамі графінчык з гарэлкай. Ясна, уявіць у Менску мянтоў, якія б пры поўным парадзе з дубінамі, пісталетамі, рацыямі й кайданкамі у цэнтры гораду ў кавярні пілі гарэліцу я не магу. Але ж, падумаў, вольныя людзі ў вольнай краіне скончылі цяжкую начную зьмену і перад адпачынкам вырашылі ўзяць па 50. Я ў Менску жыву ля Чэрвенскага рынку, і бухіх мянтоў бачыў, бачыў як пасьля начной зьмены глушылі «шмурдзяк» (у сэнсе бырла, тое, што нават чарнілам не назавеш). Але не адкрыта, а схавана – у кустах. Ну а львоўскія тым часам узялі яшчэ графінчык. Морды ўжо чырвоныя, наліваюць ды тосты гавораць па-ўкраінску, зразумела. Раптам у кавярню заходзіць яшчэ адзін сяржант здаровы такі, і з бляншам пад вокам: Товарышу капітане, вас тэрміново выклыкаюць до начальныка. І перад тым, як пайсьці на працу капітан узьняў аглаблёвую: Ну, за то, шоб наше підразделеніе в наступному кварталі отрымало прэмію! Факультэт расейскай філялёгіі БДПУ імя Максіма Танка, завочнае адзьдзяленьне. Другі курс, зімовая сэсія. Здаюць іспыт па агульнай псыхалёгіі. У аўдыторыю ўваходзіць студэнтка кабетка гадоў трыццаці-сарака, тройчы маці. На ейным твары ясна напісаная безьмежная абыякавасьць да навукі: якая там навука на чацьвертым дзясятку! Папросту яе, настаўніку зь невялікага мястэчка, могуць звольніць з працы, калі яна не здабудзе паперку пра вышэйшую адукацыю. Настаўніц цяпер шмат, нават у малодшыя клясы цяпер пасьля вучэльні бяруць ня ўсіх канкурэнцыя. І немаладая кабета ідзе грызьці граніт навукі. Альбо каўтаць так, кавалкамі, а потым зь цяжкасьцю пераварваць. Ёй нецікава, як клікалі старажытнагрэцкага бога вінаробства, колькі ганебных колаў у дантавым Пекле ды якія асаблівасьці канфлікту ў творах лірычнага роду. Ёй цікава, ці паабедалі ейныя дзеці і ці не прапіў мужык нарэшце атрыманы аванс. Ёй абавязкова трэба ўтрымацца на працы, іначай ня будзе чым карміць дзяцей. А навука нашто яна? Студэнтка цягне білет і садзіцца рыхтавацца. Пад швэдрам пяцьдзясят другога памеру яна нялоўка схавала падручнік Нэмава і зараз намагаецца сьпісаць нешта там пра тыпы вэшэйшай нэрвовай сістэмы ды пра сьвядомасьць. Сьпісваць цяжка, седзячы пад носам у выкладчыка. Яна ведае, што выкладчык усё бачыць, але працягвае "скатваць", нічога не разумеючы ў напісаным. Выкладчык тым часам праглядае ейную залікоўку. Студэнтка дажыла да трэцяга сэмэстра, аднак залікоўка захавала амаль цнатлівую чысьціню. Вядома, што завочнікам доўгі час дарууюць хвасты Выкладчык моршчыцца, прадчуваючы далёка не захапляльную гутарку са студэнткай пра ўласьцівасьці сьвядомасьці і пра халерыкаў-флегматыкаў. Студэнтка перасаджваецца за стол насупраць экзамэнатара. Намагаецца прачытаць сьпісанае з кніжкі імгненна блытаецца, бо перапісала ня тое. Маўчыць, бо казаць няма чаго. Прыходзьце на пераздачу ў найбліжэйшы дзень завочніка, з уздыхам прамаўляе выкладчык і вяртае няўдачлівай студэнтцы залікоўку. І тут студэнтка пачынае галасіць ня горш за Яраслаўну: Ой, пастаўце мне тры. А то мой муж пасмотрыць у зачотку і скажыць, што я ў Мінске не ўчылася, а гуляла Торг доўжыцца хвілінаў пяць. Урэшце рэшт выкладчык ставіць студэнтцы "задавальняюча", бо яшчэ адну сустрэчу з такой гістэрычнай асобай ён не перанясе. А студэнтка радасна вылятае з аўдыторыі. Праз сорак хвілінаў у яе электрычка, на якую яна цудоўна пасьпявае. Цяпер можна быць спакойна і гэтую сэсію яна перажыве. Я ўражаны трываласьцю і моцай гэтай жанчыны: трох дзяцей, працуе, вучыцца ў Менску На такіх жанчынах трымаецца Беларусь. Вось, каб мне трох дзяцей! Ода, трыццаць-сорак год гэта МАЛАДАЯ кабета. Немаладая гэта калі ўжо нарадзіць ня можа (мая градацыя). ЗБРОЯ ДЛЯ БЕЛАРУСКАЕ ДЭМАКРАТЫІ Было гэта ў 1999 годзе ў Польшчы на аднэй міжнароднай канфэрэнцыі. Удзельнічалі: тузін вядомых беларускіх палітыкаў (сярод іх і Зянон Пазьняк), палітыкі з Польшчы, Нямеччыны, іншых краінаў, лідэры і актывісты моладзевых арганізацыяў. Карацей, вельмі прадстаўнічы атрымаўся форум. Журналістаў процьма, перакладчыкі ў кабінках, прамы этэр па TV-каналях, ўсё як мае быць. Далі слова Зянону. Сёе, тое, традыцыйнае: дыктатура, акупацыя, ФСБ І раптам ён кажа: - Я вось што скажу Ўраду Злучаных Штатаў, вы перадайце: для перамогі дэмакратыі ў Беларусі нам патрэбны адзін "Стынгер"! І паўза. Зашчоўкалі камэры, па залі пайшоў перашэпт Ня дзіва! Гэта ж сэнсацыя! Ідэйны лідэр апазыцыі прапаноўвае сілавы варыянт разьвязаньня галоўнае беларускае праблемы, ды яшчэ якім выкшталцоным спосабам! Ён, пэўна, мае на ўвазе каб падбіць ракетай прэзыдэнцкі самалёт ці гэлікоптэр! А тады якраз ішла апэрацыя NATO на балканах, глеба для такой навіны ўрадлівая. Хтосьці з журналістаў, парушаючы рэглямэнт, ужо пасунуўся бліжэй да Зянона, каб перапытаць падрабязьней. А Зянон вытрымаў паўзу і працягвае: - У Югаславіі штодзень запускаюцца дзясяткі гэтых ракетаў. Кожная каштуе каля мільёну даляраў. Я ведаю, каму даць і як скарыстаць адзін мільён даляраў гэтак, каб незваротна паслабіць рэжым Лукашэнкі: гэта будзе перадусім ІНФАРМАЦЫЙНАЯ кампанія І зноўку паўза. Заля ўздыхнула, а сэкундаў праз дзесяць сёй-той з прысутных, дацяміўшы, як таленавіты прамоўца Пазьняк зманіпуляваў увагай стомленай і інэртнай аўдыторыі, пачаў сьмяяцца. Паступова засьмяяліся ўсе *** Сапраўды, як я мяркую, гумар такога ўзроўню па сілах толькі двум нашым палітыкам. Заякоту "Я ўражаны трываласьцю і моцай гэтай жанчыны: трох дзяцей, працуе, вучыцца ў Менску… На такіх жанчынах трымаецца Беларусь." Ага! Есьць жэншчыны ў беларускіх селеньнях! "Вось, каб мне трох дзяцей!" Абмяркуйце гэта са сваёй жонкай. " трыццаць-сорак год — гэта МАЛАДАЯ кабета." Але выглядае яна на 40-50 ды так, што нават вы з вашай любоўю да жанчын ва ўсіх іхных праявах (абы не паліла!) не спакусіліся б. Ода, мне часамі так хочацца, каб Вы паспрабавалі самі нялёгкі хлеб вясковага настаўніка І каб і з Вас, хтосьці гэтак "інтэлігэнтна" пакпіў ODA, я вам не казаў, што жанаты і не казаў, што люблю ўсіх жанчын, абы не паліла. Я сапраўды люблю жанчын, але крытэраў сымпатыі значна больш, ня толькі паленьне/непаленьне. Гаротныя нашы бабы бывае што й выглядаюць ня вельмі прывабна, але ж ці варта пра тое казаць публічна? Нарадзіце, ўзгадуйце трох дзяцей, тады пабачым. Вартасьць жанчыны як біялягічнае і сацыяльнае адзінкі проста прапарцыйная ейным рэпрадуктыўным здольнасьцям. Калі вы не фэміністка, дык мусіце пагадзіцца з гэтым. У выпадку з апісанай вамі жанчынай, гэтая "адзінка" імкнецца яшчэ й сьцьвердзіцца як АСОБА; дыплём пра вышэйшую адукацыю неад'емны атрыбут асобы. Паўтараю: гонар ёй і мая павага, схіляюся перад ёй чалом. Гэтая жанчына чалавек-сымбаль, яна нагадвае мне ўсю нашую краіну. ODA "Але выглядае яна на 40-50 " Дык, калі яна так выглядае, чаму вы напісалі спачатку, што ёй 30-40? Ці асабістую справу паглядзелі? Файныя вы рабяты. Расцалаваў бу вас усіх. ODA, вы мне вось што скажыце. Чытаю пэрыядычна вашыя (асабіста вашыя) артыкулы эканамічнае тэматыкі. Я эканаміст, таму ў вочы адразу кідаецца блытаніна з тэрмінамі, фактычныя памылкі, тэндэнцыйны (па-за кантэкстам) аналіз статыстычных дадзеных, некарэктнае параўнаньне лічбаў, гэта ладна. Але дзе ў вашых артыкулах сэнс? Пра што яны? Скажыце, хто спажывец гэтых артыкулаў? Вы, калі пішаце, на каго разьлічваеце? Калі чытач адукаваны будзе, дык яму такая "вадзічка" нецікавая: ёсьць прафэсійныя артыкулы ў "Беларускім рынку", "НЭГ", спэцыялізаваных часопісах. Калі чытач "звычайная дзяўчына" ці просты абываталь, дык яму сто разоў тое нецікава, бо спажывецкае інфармацыі тамака нуль. Вы б самі да канца такія артыкул чыталі? Перачытайце "чужым" вокам сваё: Наиболее стабильно получающие деньги от государства пенсионеры еще могут соблазниться всякими льготными вкладами. Но люди трудоспособного возраста предпочитают хранить лишние в хозяйстве деньги в чулках, предварительно переведя рубли в доллары. Зеленые чулки уж точно не лопнут по всем швам, а вот с банками такое может случиться. Особенно если они активно выдают заведомо невозвратные кредиты трижды убыточным колхозам. Як ваш аддзел у БелаПАНе завецца? Аддзел эканамічнае аналітыкі? Ну, старайцеся, ODA, старайцеся Расцалаваў бу вас усіх. Тожа мне, Леанід Ільіч, блін. "Наиболее стабильно получающие деньги от государства пенсионеры " Відавочна стылёва непісьменна (ў БелаПАНе ёсьць стыліст?). Але сэнс абзаца зразумелы. ОДА стараецца, пэўна, пісаць па-САПРАЎДНАМУ па-расейску. Бо па-беларуску, прынамсі тутака усё атрымліваецца ладна. Мне знаёмы доктар таксама цікавыя гісторыі распавядае. Вось напрыклад пра Ўкраіну. САПРАЎДНЫ ВЫЧВАРЭНЕЦ Першыя тры курсы мэдінстытуту мой прыяцель, назавем яго Доктар, вучыўся ў адным буйным усходнеўкраінскім горадзе. Жыў у дванаццаціпавярховай абшчазе, 90 адсоткаў якой складалі дзеўкі. Жыў доктар як сыр у масьле: і напояць, і накормяць, і трахнуць Бывала па тры дні да свайго пакою дапаўзьці ня мог перахоплівалі. І была адна такая "істрэбіцель-перахваччык", якая Доктару не падабалася. А яна ўсё давай-давай. Ну, згадзіўся. Залеглі, пакувыркаліся, і тут Доктар кажа: А двай з ізврашчэніямі. Дзеўка захоплена: Давай! Доктар узяў яе голенькую, прывязаў рукамі да сьпінкі ложка, і пайшоў у свой пакой дрыхнуць. _______________ P.S.: Дзеўку вызвалілі толькі праз тры гадзіны, бо саромелася галасіць на ўсю начную абшчагу. А во філалагічаскі случай. САПРАЎДНАЯ ЎКРАІНСКАЯ ПЫХВА Да "сьведамых" украінцаў "східныкы" ведама як ставяцца, як у Менску: у лепшым выпадку ўважаюць за дзівака. Так і ў мэдзе, дзе вучыўся Доктар анатомію вёў мясцовы "КаХэПіст". Ня ведаю як цяпер, а на пачатку 1990-х конкурс у той мэд складалася з 14 чалавек. Зь іх 12 мэдалісты. Высьветлілася, што менскі "харашысты" супраць украінскага вясковага мэдалістага, як цясьляр супраць сталяра. Ну як хрэн супраць пальца, круты, адным словам. Во. І здае, значыць анатомію дзяўчына зь вёскі. Дзяўчыне патрапіліся ЖАНОЧЫЯ (!) полавыя органы. А яна нічога ня ведае. На першым курсе, адразу "пару" Паўсюль студэнцікаў шкадуюць. І вось, выкладчык-"КаХэПіст", з вусамі а-ля Шаўчэнка, кажа, маўляў добра, пастаўлю вам "тройку". Толькі адкажыце: як тое, што вы бачыце засьпіртаваным, зваецца па-нашаму, па-народнаму, па-украінску. Дзяўчына вачыма луп-луп, то на засьпіртаваную вагіну, то на выкладчыка, то зноў на вагіну: Пы Выкладчык: Ну, ну, правільна, пы Пы?!. Пы Ну пызда. Гісторыі супрацоўнікаў БХК радасныя, сапраўды радасныя ПСІХ-4 Прыходзіць дзядзька, глухі як лёс беларускай сельскай гаспадаркі. Прыходзіць, і кажа, маўляў, шэсьць гадоў таму застаўся сам. Цяпер знайшоў сабе жанчыну, яна яму сказала “так”. Але мясцовыя міліцыянты яе выклікалі да сябе, і адгаварылі жыць зь ім – зь дзядзькам. Дык во зараз дзядзька зьбіраецца ехаць па жанчыну ў калгас, і хоча, каб БХК рэпрэзэнтаваў у справе ягоныя – дзядзькавы – інтарэсы: Кожны чалавек мае права на жанчыну, ну так? P.S.: Да гонару БХК, яны не кінулі дзядзьку ў бядзе. Цяпер спрабуюць паспрыяць, каб міліцыянты не адпраўлялі дзядзьку ў Навінкі. Фэміністу Заякоту Шаноўны спадар! Я зусім не хацела абразіць вясковых настаўніц. Гісторыя мая хутчэй ілюструе, у якім стане знаходзіцца айчыннай сістэма адукацыі: дыплёмы даюць фактычна ўсім без выключэньня, нават тым, хто мае веды на ўзроўні пэдвучэльні. Кабета, якую я апісвала, зусім не зьбіраецца сьцьвярджацца як асоба. З працы яе выганяць, калі яна паперку не атрымае! І яна ідзе па тую паперку. Празь пяць год яна свой дыплём атрымае і чаму яна навучыць дзяцей у школе? Вы дыктанты такіх студэнтак хоць раз бачылі? (На філфаках кожны сэмэстар пішуць заліковыя дыктанты.) Там памылак болей, чым у вучня-абібока. Тым ня менш яна выкладае, бо ў яе ПАПЕРКА. Калі ж ён выкладчык зробіць заўвагу наконт таго, што трэба ж хоць нешта вучыць, то ў адказ пачуе зьдзіўленае: "А зачэм?" Наконт трох дзяцей. Скажыце, калі ў сям'і няма грошай, калі муж алькаголік, то навошта плацідзіць нашчадкаў у такой колькасьці? Я без захапленьня стаўлюся да падобных "мацярок-гераіняў". Эканамісту Заякоту Вам варта наведаць форум на сайце, адкуль вы выцягнулі мае ляпы ды выказаць сваё абурэньне там. А ў Літары іншыя задачы. Вось напішу літаратурны твор тады калі ласка, выказвайце сваё "фу" колькі вашай душы заўгодна. dziadzia ОДА стараецца, пэўна, пісаць па-САПРАЎДНАМУ па-расейску. Бо па-беларуску, прынамсі тутака усё атрымліваецца ладна. Гэта праўда. Мне робіцца цяжка пісаць па-расейску, бо цяпер мой асяродак усё ж збольшага беларускамоўны. ODA, у вас фразэалёгія пераважна расейская і русізмаў шмат. Я сам з грэхам, але ж вы журналістка, дык да вашых тэкстаў і ўвагі болей. Раю спампаваць з Палічкі "Малы расейска-беларускі слоўнік прыказак, прымавак і фразэмаў" пад рэдакцыяй Зьмітра Санька txt.knihi.com/mova/prykazki.html, ды зайсьці ў "Акадэмкнігу" й набыць "Культуру мовы" Паўла Сьцяцка (BRB 4 700). Я ня маю на ўвазе вас пакрыўдзіць: абедзьве гэтыя працы сапраўды ВЕЛЬМІ карысныя для ўдасканаленьня мовы. "Вам варта наведаць форум на сайце, адкуль вы выцягнулі мае ляпы ды выказаць сваё абурэньне там." Калі я зьмяшчу крытыку вашых артыкулаў там, дзе яны апублікаваныя, дык, баюся, рэдактары вас пазбавяць працы. "Я зусім не хацела абразіць вясковых настаўніц." Зьедліва вельмі напісалі. Фіксаваліся на дэталях, пра якія я б не жартаваў. Гэта як сьмяяцца з кульгавага. Мо й не хацелі, а ж абразілі. "Наконт трох дзяцей." Дзеці - Божы дар. Ведаю жанчыну (барысаўка), ў якой шасьцёра, а муж згарэў па п'яне ў бытоўцы на будоўлі. Дык яна іх выгадавала: здаровых, прыгожых, сінявокіх, ружовашчокіх. Старэйшы хутка ў войска пойдзе, малодшая ў школе ўжо. Атрымоўвала дзярждапамогу, гуманітарку, суседзі вопратку аддавалі, трымала козы, а як малака багата дык, лічы, зь ежай праблемы напалову вырашаныя. Завод кватэру даў чатырохпакаёвую (а яны з прыватнага сэктару), дык здаюць тую кватэру таксама капейчына. Не жабракі яны. Дык вось, ведаеце пра што тая жанчына больш за ўсё шкадуе (гэта яна іншай жанчыне сказала)? Пра тое, што калі загінуў мужык зрабіла аборт, забіла сёмага дзіця. А вы кажаце, навошта пладзіць нашчадкаў Навошта жыць, скажыце? Маладая яна яшчэ, Заякот. З гадАмі гэта пройдзе. Паразумнее ОДА. Заякот, вы не Панна па гараскопе? Калі я настолькі нэрвую вас, то раю вам стварыць асобную галінку, назваць яе Anty-ODA і пісаць пра мяне ўсё, што вам захочацца. Я не пакрыўджуся толькі парадуюся, калі вы пазбавіцеся празь пісаньне ад нэгатыўнай энэргіі. ОDA, я ня Anty-ODA! І ў гараскопы ня веру. Ня Панна. І зусім вы мяне не нэрвуеце. Глядзі ты! Пані важная! Не дакрануцца Ды я здагадваюся, што не anty-ODA. Але наконт галінкі я сур'ёзна. Толькі майце на ўвазе, адказваць на вашыя постынгі я больш ня буду, бо не па тэме. Я ня Anty-ODA :-( " адказваць на вашыя постынгі я больш ня буду " Як сабе хочаце! САМАЯ КАРОТКАЯ ФРАШКА Працаваў колькі год на фірме, у якой, сярод іншага, крама была ў Траецкім. Напоі алькагольныя прадаваліся, зь ежы сёе-тое Крама так і называлася: Усё да стала Шыльда гады два вісела. Пакуль кагосьці не да_стала :-) Па вядомай варшаўскай краме "Галерэя Цэнтрум" ходзяць дзьве расейскамоўныя можа турысткі, а й гандляркі, якія на стадыёне тавар закупаюць. Апынаюцца ў адзьдзеле на трэцім паверсе, дзе прадаецца абутак. Акідваюць паліцы крытычным вокам. Адна з кабет даволі гучна прамаўляе да сваёй каляжанкі: Пойдем отсюда, тут одна х ня! Прадавачка, што стаіць у двух кроках ад расейскамоўных пакупніц, у сваю чаргу пытаецца ў сваёй каляжанкі: Цо то ест х ня? (Націск на першым складзе.) У польскай мове націск заўсёды на перадапошні склад ІНГА ПОРНАЗОРКА Ёсьць у мяне знаёмая, Інга Кутас. Дзеўчына добрая, вельмі сьціплая. Ёй гады 22-23, але ж мужчынкі свайго яшчэ не сустрэла, хаця сама даволі пекная. Гутарыў з адным палякам, ды згадаў яе. А паляк не паверыў, што гэта сапраўднае прозьвішча і кажа сьмяшліва: - Пані пэвнэ ест гвяздом порно. Бардзо атракцыйны ма псэўдонім. Я доўга яму даводзіў, што Кутас сапраўды прозьвішча, а ж ён толькі сьмяяўся: - Трафны жарт! Кутас па польску прыкладна як "канец" па-нашаму, але з вузейшай вобласьцю ўжываньня "- Цо то ест х…ня?" Мяркую, што прадавачка абурылася і сказала "Чэму то ест х..ня?". Маўляў, няпраўду, бабы, кажаце. Бо вядомы трохлітаравы цюрксі корань ёсьць і ў польскай мове. Толькі палякі яго крыху мадыфікавалі, паставілі наперадзе літару "ф": Марэк длугі (пенкны) фуярэк. Учора кіно паглядзеў, новае расейскае, "Каханак" называецца, рэж. Тадароўскага. Файны фільм. Такое было ўражаньне, што сцэнарыст перапісаў Глёбусаў верш ці Касіну песьню "Сон у трамваі". Уся драма жыцьця адбываецца менавіта ў менскім трамваі. І ўсё кіно такое менскае атрымалася. Урэшце галоўны герой, якога Янкоўскі грае, сядае ў гэты самы трамвай і засынае. "Бо нічога ў жыцьці не трымае " Вось і думай, дзе што бярэцца і адкуль што вылазіць. Даўно сюды не заглядваў, а тут досыць цікавыя тэксты. Прычым жа тут пляшка? ДЗЬВЕ КАРОТКІЯ ФРАШКІ ПРА ПЛЯШКІ 1.Ля ўваходу ў гандлёвую залю "Цэнтральнага" паставілі акварыюм, дзе плавае колькі змарнелага выгляду рыбак. Двое хлопцаў стаяць ля акварыюму і зь цікавасьцю сочаць за тым, як водная фаўна падае прыкметы жыцьця. У руках у хлопцаў адкаркаваныя пляшкі зь півам. Хлопцы заедак сабе наглядаюць! пажартаваў нехта з пакупнікоў, што праходзілі міма. 2.Дзьве дзяўчынкі-тынэйджэркі ў тым жа "Цэнтральным" вядуць размову за жыцьцё: Блін! Піва "Балтыка" паўтары тысячы ўжо каштуе. А джын-тонік усяго 800 рублёў за тыя ж паўлітры. І нах мы п'ем гэтае сьмярдзючае піва?! Усё, зь сёньняшнягя дня пераходзім на джын-тонік. ГОМЕЛЬЧУКЧЫ І ЧАРНОБЫЛЬ Алё, гэта "Нірэя"? Навіны? Устрывожаны голас маладога чалавека ў слухаўцы прымушае мяне падумаць, што ў горадзе магло адбыцца нейкае сур'ёзнае здарэньне. Скажыце, чаму ў вас у навінах было інфармацыі, што чарнобыльскі рэактар зноў выбухнуў. ??? У мяне няма яшчэ досьведу дачыненьняў з псыхамі ці наадварот занадта вясёлымі людзьмі, якія любяць пажартаваць, таму я ня ведаю, што адказаць. Пытаюся ў шэфа, які сядзіць у нашым пакоі за кампутарам. А адкуль у яго такая інфармацыя? абыякава перапытваецца шэф, быццам паведамляюць не пра Чарнобыль, а пра звычайную аварыю на цеплатрасе. Мой телефонны суразмоўца цьвердзіць, што навіну гэтую пачуў у тралейбусе, калі ехаў з працы дадому. У Гомелі людзі як заўсёды нічога ня ведаюць, бо журналісты хаваюць ад іх інфармацыю, а ў Менску ўжо людзі страйкуюць. Дык калі вы паведаміце пра гэта ў навінах?! гістэрычна крычыць малады чалавек. Ягоны голас са слухаўкі далятае нават да шэфа. Скажы яму, што як у Гомель застрайкуюць, тады й паведамім. P.S. У красавіку 1998 года, калі і адбылася вышэйпамянёная гісторыя, на Гомельскім хімзаводзе здарылася невялікая аварыя: нязначная ўцечка шкодных рэчываў і ўтварэньне радыёактыўнай плямы. Наступствы аварыі былі зьліквідаваныя літаральна за пару гадзінаў, аднак чуткамі, як вядома, зямля поўніцца. Нехта з супрацоўнікаў заводу распавёў сваім знаёмым, тыя сваім знаёмым. Вось і выйшаў эфэкт сапсаванага тэлефона. САПРАЎДНАЯ СМАГА Сыс – чалавек жарсны. І ў паэзіі, і ў звычайным жыцьці. Як для кожнага вялікага чалавека, для Сыса няма “вышэйшага” й “ніжэйшага”. Усё-усё кожная драбностка рэчаіснасьці важнае й споўненае глыбокага сэнсу. Распавядаюць, як аднойчы пасьля сур’ёзнага party ў сысавай кватэры прачнуўся літаратар Міколка. Міколка прыўзьняў цяжкую галаву, і прагна пацягнуўся да вады. Раптам кватэру ўздрыгануў жарсны, поўны драматызму крык гаспадара: Стой! Што ты робіш! ??? ПАБЕРАЖЫ СМАГУ ДЛЯ ПІВА! КАНДЫДАТ, САМЫ НАСТАЯШЧЫ Нядаўнія мясцовыя выбары нагадалі залатыя часы сярэдзіны 1990-х. На парляманцкіх выбарах 1995 году адным з кандыдатаў ад Партыі Аматараў Піва быў Сяржук Г. Сяржук балятаваўся не ў раёне Акадэміі навук, і нават не ў Серабранцы. Сяржук Г. балятаваўся на Грушаўцы! Менчукі ведаюць, што й дагэтуль Грушаўка раёнчык яшчэ той. А ў 1995 там да таго ж і Белполк стаяў (той, што перавялі на Маякоўку, які дэманстрацыі разганяе). Сяржук Г. здолеў выступіць перад «працоўным калектывам» мянтоўскае часткі. Мо' дзякуючы сувязям таты-міліцыянта, а можа праз уласнае красамоўства. А казаць Сяржук умеў. Ніводзін зьезд ПАП не абыходзіўся без Сяржука ў якасьці галоўнага дакладчыка… Дык во. У часе выбрчай кампаніі ўсю акругу заклеілі фэйсам Сяржука зь перадвыбарчымі цацанкамі. Пазьней сталася вядома што менавіта (і толькі) на мянтоўскім выбарчым ўчастку Сяржук атрымаў бальшыню галасоў. А на астатніх участках!.. На Сяржука некалькі разоў спускалі сабак, два разы пагражалі абрэзамі, і незьлічоную колькасьць разоў паслалі НА Х@Й! Гэта калі Сяржук хадзіў-агітаваў за сябе. Зрэшты, апрача ўласна Грушаўкі ў выбарчую акругу ўваходзілі такія прасьветленыя рэгіёны як Розачка, Карлачка, вуліца Лермантава, ды ішыя культурныя цэнтры. А таму Партыя прыняла рашэньне выдаць Сяржуку Г. грошы дзеля набыцьця шыкоўнага звышпрэзэнтабэльнага касьцюму $160. Як на тыя часы, дык і ня блага. Набыцьцё касьцюму вырашылі “замачыць” чамусьці на прыродзе, і папёрліся ці-то ў Ратамку, ці-то ў Крыжоўку. Сяржук, ясна, у касьцюме. Усё было б добра, калі б на адваротным шляху не патрапіўся мутант-дачнік, які не трымаўся тэхнікі бясьпекі, калі транспартаваў “негашоную ізьвесьць” . Паддаты Сяржук толькі ў Менску заўважыў, што ягоны новы (зеленаваты, як у Домаша на прэз-выбарах) касьцюм прарадзіўся дробнымі дзіркамі ў дзясятках месцаў! Каб затушыць гора, Сяржук не вумнічаў, а пачаў піць-бухаць. У офісе партыі на вуліцы Лермантава. І піў-бухаў міл-чалавек Сяржук Г. трое сутак. Касьцюм не здымаў, не мыўся й не галіўся… Урэшце кіраўніцтва Партыі ў асобе тав. Бормана вынесла пастанову пра дэпартацыю тав. Сяржука Г. з тэрыторыі офіса Партыі. …Сёмая ранку, тралейбус нумар 12 стаіць на канцавой станцыі. Цішыня. Заходзіць бабуля з унукам, сядаюць. Невыносны духан перагару і яшчэ чагосьці. Бабуля пільна ўзіраецца ў крыніцу пахаў. І раптам у цішы салёну раздаецца паўшэпат: Божа, і гэта наш кандыдат!.. "Я ніколі не п'янею!" Гэтая фраза заўсёды была праўдзівай прыкметай таго, што спадарыні В.М. наліваць больш ня трэба. Але ж у стане "я ніколі не п'янею В.М. рабілася неўтаймаванай і патрабавала ў свайго мужа, каб на стол выстаўляліся лепшыя напоі, што былі ў хаце ды лепшы заедак. Пасьля, праспаўшыся крыху, В.М. хапалася за галаву і лямантавала: А што ж я нарабіла! А навошта ж я той каньяк выставіла! Гэта ж было для асаблівых выпадкаў. Але ў часе новага сьвяткаваньня (няважна, чаго менавіта) гісторыя паўтаралася. Аднойчы, калі В.М. зноў закрычэла сваё "Я ніколі не п'янею" і запатрабавала прынесьці нейкае "элітнае" віно. Муж гэтым разам чамусьці не спрачаўся зь ёй і прынес віно. В.М. адпіла крыху: Які смак! Які смак! выгукнула яна і язык пры гэтым моцна заплятаўся. Толькі ў мяне такое віно ёсьць сама рабіла! В.М. працягвала хваліць віно, а муж ейны (як і ўсе госьці, што пакаштавалі чароўны напой) хаваў усьмешку. Замест віна ён прынес гранатавы сок. Бывае Я во раза патрапіў на Народзіны да майго аднакурсьніка, ён родам зь Гомельшчыны, зь вёскі. На стале па-багатаму ўсё! Віны-каньякі, кілбасы пальцам пханыя, усё такое. Ну, думаю, вып'ю вінца італьянскага, заўтра залік ці што Налілі паўстаканчыкі смаката! Другі-трэці стаканчык (фужэр называецца). Сяджу, файна. Раптам сусед пытаецца: Ведаеш колькі там градусаў? Ну, 12-13. 54! Гэта ж для сябе робленая на зёлках. І я імгненьна "адляцеў". СТУДЭНТКІ І ВАКАЛЬНЫЯ ПРАКТЫКАВАНЬНІ Летам 1997 году я ды мая каляжанка Ленка рабілі чарговую адчайную спробу паступіць на журфак БДУ. Нас, іншагародніх абітурыентаў, пасялілі на час іспытаў у знакамітую "тройку". Унівэрсітэцкі інтэрнат у Курасоўшчыне, вакол якога ходзіць безьліч легендаў, яшчэ тое месьцечка. Жалі мы, як памятаю, на 14-ым паверсе ў адным блёку са студэнткамі біяфака, якія затрымліся ў Менску на практыку. Мы ўдзень зубарылі свае экзамэнацыйныя патыньні, яны лавілі прусакоў, восаў, мух ды іншую жамяру для гербарыяў. Увечары мы звычайна стараліся раней легчы спаць, бо так выходзіла, што ў некага з нашых дзяўчат штодня быў іспыт. А вось у студэнтак толькі ўвечары сапраўднае жыцьцё. Праўда, распачыналася яно хутчэй па інэрцыі: вядома ж, летам, калі большасьць студэнтаў разьехалася, асабліва не адарвешся. А хочацца. Каб унесьці ў сваё існаваньне хоць нейкую разнастайнасьць, нашўыя суседкі паклікалі да сябе ў госьці двух хлопчыкаў з абітуры і гудзелі да паўночы. (Ложкі не рыпелі, аднак размашлялі і сьмяяліся занадта гучна.) Пасьля, калі хлопцы сышлі, студэнткі яшчэ доўга абмяркоўвалі вартасьці новых кавалераў і дзялілі, каму з кім на будучыню. З калідора раз-пораз даносілася гучнае: "Аксана, а Саша ўжо заняты!" І гэтак да другой гадзіны. Адна з нашых абітурыентак выйшла да іх ды выказала ўсе, што думае на гэты конт (у сэнсе, наконт начнога шума). Студэнткі пакрыўдзіліся і вырашылі нам адпомсьціць. Наступным вечарам (кавалеры ў той дзень завалілі іспыты ды зьехалі ў родныя мясьціны чакаць позвы ў войска), суседкі распачалі вакальныя практыкаваньні. Глоткі гэтыя чатыры дзеўчыны мелі здаровыя, галасілі гучна, таму спаць мы не маглі. Недзе бліжэй да першай мы зь Ленкай зацягнулі "Спи моя радость, усни". Суседкі крыху зьбянтэжыліся і на колькі хвілінаў сьціхлі, аднак потым зноў распачалі вакалізаваньне. Мы вырашылі ніяк на іх не рэагаваць, але самі рыхватавалі свой адказ Чэмбэрлену. А другой гадзіне студэнткі сышлі на нейкую разгулянку, куды іх паклікалі аднакурсьнікі з 13-га паверха. Ня ведаю, а якой яны вярнуліся, відаць ужо зранку. Але а шостай дзяўчыты мірна спалі. Мы ж зь Ленкай прачнуліся безь дзесяцёх шэсьць ды гучна, на ўсё моц сваіх лёгкіх, пачалі расьпявацца па тэрцыях. Роўна а шостай мы засьпявалі знакаміты раманс "На заре ты ее не буди". За сьцяной пачулася толькі варушэньне ды незадаволенае бурчэньне. У астатнія дні нашага быцьця ў "тройцы" с суседкамі мы мелі цудоўныя адносіны. Такую далікатнасьць у паводзінах і лагоднасьць я пасьля сустракала нячаста. " лавілі прусакоў, восаў, мух ды іншую жамяру для ГЕРБАРЫЯЎ." Я спадзяюся, вы жартуеце, ODA Калі не, дык трэба забыцца пра Colgate Herbal life. :-) "У польскай мове націск заўсёды на перадапошні склад…" У словах замежнага паходжаньня на трэці з канца, калі слова мае столькі. Усім тутэйшым знаўцам польскай мовы: калі ў слове ўсяго два склада, то ці ня ўсё адно першы гэта склад ці перадапошні? ПРОЗЬВІШЧЫ Дзявочае прозьвішча маёй маці было Гугля. Ясна, "скланялі" яе на розныя лады. То Чугля, то Гучля, то Чучля. Можна сабе ўявіць, зь якой радасьцю яна зьмяніла прозьвішча, пабраўшыся шлюбам з маім бацькам! * * * Гэта быў чіноўнік з тагачаснага Міністэрства зьнешнеэканамічных сувязяў. Мне давялося браць у яго інтэрвію з часе нейкага мерапрыемства ў свабоднай эканамічнай зоне "Гомель-Ратон". Чыноўнік рабіў уражаньне чалавека разумнага, кемлівага, несапсаванага міністэрскім бюракратычным духам. Я запісала інтэрвію, а потым папрасіла назвацца. Кажа імя і імя па-бацьку, пасаду. А прозьвішча? Узяткін. * * * Прозьвішча аднаго беларускага спартовага журналіста Педзік. У адной беларускай вёсцы жылі Кашчэі, а ня тое каб далёка — Глобусы. А падалей — Херы, а пад Маладэчнам — Геі. І што-б усё гэтае значыла? Сустракаліся мне анегдатычныя прозьвішчы сярод шляхты — Монька-Парцянка і Жлоба-Пагарэльскі. А вось самае самае "крутое", якое даводзілася бачыць — Кароўчыц-Дульмант-Пранеўскі. ХРОНІКА МАЁЙ ФРЫЗУРЫ Добра быць бляндынкай яны мяккія, пяшчотныя, сэксуальныя. Добра быць рыжай яны спакусьлівыя, сьцярвозныя, палкія, прыкольныя. Добра быць брунэткай яны наагул жанчыны-вамп. А шатэнкай? А быць шатэнкай невыгодна. Нямодна, нецікава, несэксапільна, неарыгінальна і шмат яшчэ розных іншых "не", якія і пераконваюць большасьць маіх сябровак па няшчасьці ў неабходнасьці зладзіць шэраг экспэрымэнтаў з уласнымі валасамі. Першы экспэрымэнт быў зьдзяйсьнены ў пятнаццаць год у часе школьных вакацыяў. Цётка прэзэнтавала мне пачак хны іранскай (у той час яе чамусіць амаль не было ў крамах) і я ператварылася ў рыжую. Зрэшты, рыжымі сталі ня толькі валасы, але й патыліца, скроні, крыху шчокі і асабліва рукі, бо дзіцё ня ведала, што фарбавацца трэба ў пальчатках. Аднак у любым выпадку я жудасна сабой ганарылася і хадзіла рыжай пару месяцаў, пакуль хна ня вымылася. Пасьля экспэрымэнту з хной былі экспэрымэнты з таннымі адценевымі бальзанамі і пенкамі для валасоў, якія таксама рабілі мяне рыжай. Кожны экспэрымэнт заканчваўся сваркай з мачахай, бо бальсаны фарбавалі ня толькі мае валасы й рукі (пальчаткамі я зноў-ткі не карысталася), але й ванну. Рыжай я прахадзіла ўсю дзясятую клясу. У адзінаццатай клясе я перайшла на трывалыя крэм-фарбы. Пачала са страшэннай фарбы "Гама", якой, здаецца, яшчэ гадкоў пяць таму карысталася большая частка жаночага насельніцтва Беларусі. Адценьне называласа махагон нейкі цёмна-бардовы колер. Я нанесла фарбу на свае валасы (мела ў той час касу таўшчынёй у руку), вытрымала паўгадзіны, змыла. Адной тубы было мала, таму валасы пафарбаваліся толькі сьпераду. Зрэшты, каб абяззброіць майго тагачаснага сябра хапіла й гэтага. Пасьля махагону палявыя выпрабаваньні на фрызуры былі спыненыя гады на тры. Потым зноў быў экспэрымэнт з хной (рукі і шыя гэтым разам не пафарбаваліся), аднак рабіцца рыжай мне з тых часоў ужо ня хочацца. У няпоўныя дваццаць два гады я раптоўна ператварылася ў бляндынку. Я зьмяніла ў той час неграшовую працу на грашовую, сямейнае становішча на несямейнае, кватэру ў кепскім раёне на кватэру ў някепскім. Душа прагнула пераменаў і я пайшла ў цырульню. Майстар зрабіла мне густое мэляваньне, і я красавалася ў такім выглядзе пару месяцаў. Зрэшты, бляндынкай была я нядоўга: мая нямяккая й непяшчотная натура патрабавала зьмены іміджу. Я набыла адценевы бальсан "РоКолор", колер "чырвонае дрэва" и нанесла яго на густое сваё мэляваньне. Эфэкт быў неверагодны здалёк мяне можна было прыняць за Мілу Ёвавіч зь "Пятага элемэнта". Аднак ужо праз два тыдні гэтае падабенства зьнікла бальсан змыўся. Яшчэ празь некаторы час набыла я бальсан адценьня "дзікі вінаград" ды нанесла яго на рэшткі мэляваньня. Таксама выглядала даволі нетыпова сінія валасы. Колер зьнік праз два тыдні. Зноў быў зроблены вялікі перапынак у маіх шуканьнях. Адноўленыя яны былі толькі летась, калі сяброўка пафарбавала мяне ў рыжаватае адценьне. Прахадзіла я рыжаватай тыдзень-другі і захацела разнастайнасьці. Я ў трэці раз у жыцьці зьвярнулася да фарбаў "РоКолор" (рэдкасная мярзота) і нанесла адценьне "дзікая сьліва". Спалучэньне рыжаватага й сіняга дало зеленаватае адценьне. Ідучы па вуліцы, я часта чула за сьпіной шэпт: "Вядзьмарка!" Нарэшце у лістападзе мінулага году мая дасьведчаная ў пытаньнях фрызур сяброўка пафарбавала мяне ў небрутальную брунэтку. Дзякуй богу, не "РоКолором". Застаецца хіба засвоіць ролю жанчыны-вамп. :-) ОДА, карыстайцеся Шварцкопфам. Дзявочае прозьвішча маёй маці было Гугля. А што, прасунутае прозьвішча. Мне яно падабаецца нават больш, чым нейкі там Рамблер ці Яндэкс. А вось самае самае "крутое", якое даводзілася бачыць — Кароўчыц-Дульмант-Пранеўскі Самае крутое бел.прозьвішча, якое я бачыў - Вяроўкін.:) Палівач ОДА, карыстайцеся Шварцкопфам. Дзякуй за параду, але я ўжо да "Гарнье" прызвычаілася. А што да Гуглі, то ў роднай вёсцы маёй маці сустракаліся яшчэ й не такія прозьвішчы. Прыкладам, там былі Сераштаны, Голыстаны, Капайбарада, Нэклэса. Сьмешныя гэтыя хахлы! :-))) Гугль - самае крутое прозьвішча. Калі-б я пеабраўся шлюбам зь дзеўчынай па прозьвішчы Гугля, дык я-б ад свайго адмовіўся і ейнае ўзяў. :) Ґуґл рулез. :)) rydel Дык не Гугль, а Гугля. Птушка такая. :-))) Зрэшты, мая маці-нябожчыца была іншай думкі і зьмяніла сваё дзявочае прозьвішча на расейскае. ODA Прыкладам, там былі Сераштаны, Голыстаны, Капайбарада, Нэклэса. Сьмешныя гэтыя хахлы! :-))) Са мной вучыўся Перабейнос, а служыў Недайвады. Сьмешныя хахлы. Зрэшты, мая маці-нябожчыца была іншай думкі і зьмяніла сваё дзявочае прозьвішча на расейскае. Мая таксама чамусьці з радасьцю памяняла сваё прозьвішча Палівач на бацькава прозьвішча. Прыходзіцца рэамінаваць Палівача.:) рэамінаваць=рэанімаваць :) У Івянцы на могілках ляжаць людзі з прозьвішчам Бадун. Сам сёньня бачыў. А во пра мову. МОВА-1 Ілона Саўка-Ўрбановіч распавяла. Зьвяртаецца да прадавачкі ў шапіку: Скажыце, калі ласка, ці ёсьць у вас насоўкі? Что?.. Презервативов нету. "Самае крутое бел.прозьвішча, якое я бачыў - Вяроўкін.:)" Ес! 1991. Стаю ў чарзе здаваць дакуманты на паступленьне на гістфак БДУ. Перада мной нейкі цыбаты суворы чалавек зь вялікім б-ч-б сьцягам на куртцы. Разгаварыліся НАЦЫЯ-А-НАЛЮГА!.. Аказалася Вяроўкін. ВЯРОЎКІН-2 Вяроўкін маскаля можа вызначыць па ультрагуку. Неяк была сутычка на мітынгу на пляцы Леніна. З каламесы вылазіць Вяроўкін дэманструе руку, і заяўляе: Мяне во маскаль за палец укусіў! Адна зь першых інфармацыяў, якой мяне патрас Вяроўкін, была гісторыя пра тое, як ён у Савецкім войску ў канцы 80-х на далёкай Поўначы у невялікім гарнізоне выпусьціў насьценгазэту, прысьвечаную Дню Волі. Мая бабуля-украінка маскалёў страшэнна не любіла. Пры ўсёй сваёй неадукаванасьці (4 клясы школы), ведала напамяць усе вершы Шаўчэнкі, дзе маскалі прыгадваюцца нядобрым словам. Асабліва любіла пачатак паэмы "Катэрыны": Кохайтэся, чорноброві, Та нэ з москалямы, Бо москалі лыхі люды Зроблять лыхо з вамы. Гэтую страфу вывучылі напамяць і ўсе тры дачкі маёй бабулі. І ўсе пайшлі замуж за тых самых маскалёў Асабліва адзначылася мая маці, якая ня проста маскаля знайшла, а яшчэ й кацапа, то бок старавера. "а яшчэ й кацапа, то бок старавера". Гыгыгы Вашыя ўсходнікі для нашых заходнікаў (і украінскіх) такія ж кацапы. Мая бабуля- кубанка дзеда глыбіннага расейца кацапам называла. Для беластоцкіх усе беларусы (і далей кацапы). Для заходніх палякаў усходнія кацапы. Калі б немцы ўжывалі такое слова, яны б палякаў называлі кацапамі (а заходнія немцы ўсходніх). Кацап паходзіць ад малдаўскага "ка цап" "як казёл". так запаросцы звалі расейцаў, бо тыя насілі даўгія бароды. А стараверства тады не было. :)) ў канцы 80-х на далёкай Поўначы у невялікім гарнізоне выпусьціў насьценгазэту, прысьвечаную Дню Волі. Дык у прынцыпе можна было газэту і Аршанскай бітве прызначыць. Прычым пісаць можна было хоць па-беларуску, хоць па-мангольску. Ахвіцар'ё ўвесь час п'янае, а жаўнеры - розныя узьбекі-каракалпакі ўсё адно чытаць ня ўмеюць.:) Вяроўкін распавядаў, што афіцэры размаўлялі зь ім на "вы", і што зь дзвума зь іх (зь зкемлякамі) ён гаварыў па-беларуску. Прычым яны, відаць, былі шляхцічы, і насілі кунтуш, слуцкі пас і карабелю :-) 4. Афіцыйныя паведамленьні ад Вяроўкіна :) 1991. Стаю ў чарзе здаваць дакуманты і далей па тэксту. Гэта быў нехта іншы :), бо ў 1991 Вяроўкін ужо вучыўся на гістфаку, а Квяткоўскі паступаў другарадзь. маскаля можа вызначыць па ультрагуку … Справа была зьвязаная са сьцягамі, з гэтага і можна было вызначыць, хто маскаль. Дык вось гэты маскалёначак (маленькі й плюгавенькі) пікетаваў з купкаю люццаў МЗС, ён тады быў на плошчы леніна, стоячы з расейскім імперскім (бела-жоўта-чорным) сьцягам. Я яму цалкам інтылігентна запытаў, што ён тут робіць з гэткім сьцягам. А той паведаміў, паказваючы на будынак Вярхоўнага Савету, а што "лепш з гэтаю анучаю стаяць". Пасьля гэтага ён законна атрымаў у пысу. З гледзішча таго, што ён сапраўды быў маленечкі, а на ашфальце была наледзь, ён адразу ўляцеў надалёка. Нехта на мяне з бакоў-ззаду наляцеў, а пачаў адмахвацца. У гэты час той маскалёначак з тронкам наперавес і галавою паралельна зямлі кінуўся на мяне, галава акурат прыйшлася ў жывот. Гэтым разам пасьлізнуўся я, а той плюхнуўся зьверху. І чамусьці ўцапіўся зубамі ва ўказальны палец, ня гледзячы на тое, што рука была ў скураной пальчатцы, пад нагцём потым быў кровапацёк. Тут з гістфака, які тады быў на тамсамай плошчы, ішлі хлопцы й пабачылі свару. Тамака была-б файная бойка, але Віця Тарашкевіч ухапіўшы гэтага маскалёначка адшвырнуў яго некуды ды схапіў мяне й трымаў. У той час з МЗСу зьявіўся міліцыянт і пабачыўшы, што мяне трымаюць, адразу падбег з пытаньнямі — што такое, што тут такое? Раптам гэтага міліцыянта схапіў за руку нехта. То быў чалавек у сьветла-блакітнай куртцы з чырвонаю паласою ад верха да поясу, гэта з носу хлястала кроў і кроплямі з курткі капала на сьнег (я так разумею, што я яму ладна заехаў лакцём у пысу). Міліцыянт акамянеў. Тутака-ж да яго падляцеў хрыч гадоў 60, з воплем - ён мне пагражаў - тыцкаючы ў бок чалавека вядомага зараз, як Руды Тамаш (з пазьнейшых размоў стала вядома, што хрыч імкнуўся пінаць мяне нагамі, а Тамаш яму параіў — ня лезь, а то прыб’ю). Гэты крык душы вывеў асобу абцяжараную пагонамі са ступару і са словамі — так, расходімся, расходімся — ён пачаў адпіхваць мяне падалей. Віця ухапішы за шкірку актыўна мяне пацягнуў, ня гледзячы на маё супраціўленьне, яно было ня ў тым, што я жадаў працягу, але з нагоды таго, што каля МЗС застаўся пакет з падручнікамі, якія мы ў той дзень атрымоўвалі ў бібліятэцы Ўніверсітэту. Тут яшчэ падыйшла большая колькасьць хлопцаў з універу, са шкадобаю пра спазьненьне мне паднесьлі торбу з падручнікамі, і мы пайшлі сваёю дарогаю. ў канцы 80-х на далёкай Поўначы у невялікім гарнізоне выпусьціў насьценгазэту, прысьвечаную Дню Волі. Дык у прынцыпе можна было газэту і Аршанскай бітве прызначыць. Прычым пісаць можна было хоць па-беларуску, хоць па-мангольску. Ахвіцар'ё ўвесь час п'янае, а жаўнеры - розныя узьбекі-каракалпакі ўсё адно чытаць ня ўмеюць.:) Гэта было Падмаскоўе, 1989, афіцэры былі ўвесь час цьвярозыя, а жаўнеры ў большасьці былі ўкраінцамі, потым беларусы і расейцы, іншых было вельмі мала. Гэта была вучэбка ваенна-паветраных войскаў, у нашай роце быў патрэбны кантынгент, па-магчымасьці, хоць-бы адэкватна мысьлячы. У іншых ротах быў значна іншы склад. На мяне навальвалі даволі часта выпуск баявога лістка. Час ад часу я перапісваў паведамленьні старога, на гэтым мяне раз залавілі і загадалі выпусьціць насьценгазету. Прытым на маё пытаньне, пра што газету, паведамілі — газета мусіць быць прыгожаю. У мяне было некалькі нумароў часапіса "Крыніца" (хахлы зачытваліся), я выпісваў "ЛіМ". Газета была часткова прысьвечана 25 сакавіка, частка розных выразак, некалькі нататак, малюнкі хлапцоў. Газета атрымалася сапраўды якаснаю, і цалкам па-беларуску. Я яе адразу-ж павесіў не паказваючы афіцэрам. Здарылася так, што ў роту прыйшоў начштаба, сьмірна-вольна і ўсё такое. Выскачыў і камандзір роты, а начштаб разглядае навакольле і газету, якая кінулася яму адразу-ж у вочы. Хто-што, выклікалі мяне, а я быў знаёмы з гэтым падпалкоўнікам, дакладней ён ведаў маё прозьвішча (бо неяк я стаяў на тумбе, ён заходзіў адразу пасьля адбою ў роту, а я праараў "сьмірна" [пасьля адбою гэтая каманда не падаецца], быў у добрым настроі, паразмаўляў са мною, etc.). Да вось, таварыш падпалкоўнік, беларускае нацыянальнае сьвята, дзень абвяшчэньня Беларусі. Маладзец, харошая газета, маладзец. Маглі-б абвесьціць якую ўдзячнасьць, але не далі, гады :)) Вяроўкін распавядаў, што афіцэры размаўлялі зь ім на "вы", і што зь дзвума зь іх (зь зкемлякамі) ён гаварыў па-беларуску. У войску афіцэры з жаўнерамі на вы не размаўляюць, гэта было проста пару выпадкаў, у галоўным штабе ў Маскве (я служыў на ЗКП камандуючага дальняй авіацыі, пад Масквою), калі старэйшыя афіцэры, ціпа ўвага да простага чалавека, дзеля праформы цікавіліся рознымі-рознасьцямі. Па-беларуску я размаўляў з адным афіцэрам, маёрам, ён працаваў у штабе, а ягоная жонка, расейка, была бібліятэкаркай. Бібліятэка была ў будынку штаба, сярод кніг я адшукаў пару штук па-беларуску і браў іх чытаць, яна сказала пра гэта мужу, неяк здарылася, што мы сустрэліся ў бібліятэцы, вось і давялося паразмаўляць па-беларуску, ён даволі добра валодаў. На жаль, па службе я зь ім не сутыкаўся, бачыў вельмі рэдка. З хлапцамі-беларусамі я імкнуўся размаўляць па-беларуску, асабліва з малодшым прызывам :). Была невялікая купка з 3 крыху беларускамоўных беларусаў ды да нас прымкнуў жамойт, які быў не літоўцам, а менавіта жамойтам, ён сябе адрозьніваў, да сёньня памятаю ягонае прозьвішча — Стумбрявічус. "1991. Стаю ў чарзе здаваць дакуманты і далей па тэксту. Гэта быў нехта іншы :), бо ў 1991 Вяроўкін ужо вучыўся на гістфаку, а Квяткоўскі паступаў другарадзь." Ну, вядома! Гэта было ў 1990. Але я рады, што фактычная памылка падзьвігнула цябе на пачатак пісаньня мэмуараў. :)) А памятаеш вашу бойку з Градоўкіным на паседжаньні ЗБС? Гэта ж песьня! А як мы твае Народзіны сьвяткавалі на гістфаку 7 лістапада?! Во часы былі, не то, што нынешнее племя :)) Севярын, мне посьцінг Вяроўкіна напомніў штосьці з вуснай народнай творчасьці. Так-бы мовіць сучасны фальклёр Уладзіслаў, распавядзі пра гісторыю з прыбіральняй. Мяркую, усім будзе цікава Дарэчы, караценькая даведка з гісторыі культавай прыбіральні. Відаць, ёй на раду напісана служыць інструментам палітычнай барацьбы. Водгулле некалі зацятай барацьбы партыяў Чапскага і Янчэўскага дайшло да нашых дзён. Некаторыя распавядаюць, што прыбіральня ў Цэнтральным скверы Менска, ля сённяшняга Нацыянальнага тэатру, пабудаваная як дакладная копія палацу К.Чапскага, каб дапячы яму. Нібыта лагічна і прыгожа. Толькі факты пярэчаць таму. Цяперашняя прыбіральня пабудаваная ў 1912 г. паводле праекту менскага гарадскага архітэктара Эдуарда Генэлія. А ў той час змаганне ўжо ішло паміж іншымі партыямі і людзьмі — муніцыпальнымі лібераламі і чарнасоценцамі на чале з Густавам Шмітам. Магчыма, што згаданы шэдэўр архітэктурнай пародыі і ёсць копія менскага дома скандальнага чарнасоценца, — тонкая помста муніцыпальных дзеячоў свайму палітычнаму апаненту. Увогуле, рады цябе бачыць :-) А то рустыкалы агрызаюцца, панімаіш, не хочуць мірна сыходзіць у нірвану :-) Хай Вяроўкін распавядзе як на тую прыбіральню БССРаўскі сьцяг вешаў восем гадоў таму. :)) Летам 1998 году прыехала я з Гомеля ў Менск па нейкіх справах. Справы былі зробленыя яшчэ зранку, а ўдзень я перасяклася са сваёй сяброўкай Іркай (з жудасна беларускім прозьвішчам Екадумава) і мы ў час, што заставаўся да майго цягніка, бадзяліся па горадзе. Заставалася яшчэ паўтары гадзіны, рабіць няма чаго. Мы былі якраз у раёне плошчы Перамогі. І тут у Іркі зьяўляецца бліскучая ідэя: А давай у музэй першага зьезду РСДРП сходзім? Пайшлі. У музэі сустрэла нас кабетка сярэдняга веку, якая забылася, калі апошнім часам бачыла ў знакамітым дамку наведнікаў. Жанчына была там і за экскурсавода, і за вартаўніцу, і за прыбіральшчыцу. З анучай у руках мы яе й засьпелі. Ой, подождите, сейчас только пол домою и все вам покажу. Мы зь Іркай міжсобку размаўляем па-беларуску, што кабету асабліва бянтэжыць. Яна паказвае нам экспанаты, прапануе зірнуць на нейкую газэту тых часоў. А потым пытаецца: А вы вообще по-русски читать умеете? ODA, у мяне зь сябрам недзе ў 1999 годзе быў вельмі падобны досьвед "у першым доміку эрэсдэрпэ". Напэўна, тая самая бабулька была. Нас яна спытала толькі пра ідыш. :) САБАЧАЯ ФРАШКА Гісторыя здарылася з маім прыяцелем Сашам колькі год таму, калі ён яшчэ хадзіў у жаніхах. Мой прыяцель жыў у мікрараёне Сонечным на краю Гомеля, ягоная дзяўчына і будучая жонка у прыватным сэктары Манастырку непадалёк ад цэнтра гораду. Дом дзяўчыны ахоўваў невялікі рыжы сабака па мянушцы Сыгнал. Сашу ён чамусьці не асабліва шанаваў, увесь час рычэў на яго, карацей, не прызнаваў за будучага мужа дачкі гаспадароў. Неяк Саша даволі позна вяртаўся дадому, была амаль першая гадзіна ночы. Выйшаўшы на вуліцу, хлопец заўважыў, што Сыгнал бяжыць за ім. "Сыгнал, а ну дадому!" паспрабаваў урэзоніць сабаку Саша, аднак Сыгнал ніяк не адрэагаваў. "Нічога, выйду на тралейбусны прыпынак адвяжацца", падумаў хлопец. Сыгнал нібыта сапраўды адвязаўся. Саша ўскочыў у апошні тралейбус, што ішоў у бок ягонага жытла, прабіў талёнчык і толькі выпадкова заўважыў: Сыгнал сядзеў на падлозе на задняй пляцоўцы тралейбуса і нахабнымі шоўтымі вачыма глядзеў на хлопца. Што тут будзеш рабіць? Не вяртацца ж назад! - Добра, хадзем са мной, з уздыхам сказаў Саша свайму чацьвералапаму спадарожніку, толькі ў хату я цябе не пушчу. Дабраліся да Сонечнага. Ла пад'езду свайго дома Саша дэманстратыўна разьвітаўся з Сыгналам і зачыніў дзьверы перад самым сабачым носам. Сабакі ўсё адно сваё жытло знаходзяць, думаў ён. І Сыгнал пасядзіць-пасядзіць ды й вернецца ў Манастырок. Хвілінаў празь дзесяць з двара дома даляцеў да Сашавай кватэры жахлівы сабачы вой гэта Сыгнал сыгналізаваў пра тое, як яму самотна й сумна ў пустым начным двары. Спачатку мой прыяцель вырашыў не рэагаваць: падумаеш, сабачы шантаж. Аднак хутка з вокнаў пачалі высоўвацца суседзі і крычэць гняўлівае "Прыбярыце сабаку! Спаць немагчыма!" Саша вымушаны быў спусьціцца ў ніз. Забраць Сыгнала ў кватэру ён ня мог: там жыла котка дый для маленькай пляменьніцы прысутнасьць у хаце дваровага паўдзікага сабакі была б непажаданай. І давялося Сашу праседзець з самотнікам Сыгналам у двары на лаўцы ўсю ноч, аж покуль не пайшлі першыя тралейбусы. А шостай зранку Саша даставіў сабаку дадому. З тых часоў Сыгнал яго любіў і шанаваў. Севярын, мне посьцінг Вяроўкіна напомніў штосьці з вуснай народнай творчасьці. Так-бы мовіць сучасны фальклёр… Былінны багатыр і герой нашага урэмені :). "Хай Вяроўкін распавядзе як на тую прыбіральню БССРаўскі сьцяг вешаў восем гадоў таму. :))" ПРЫБІРАЛЬНЫ РАЗЬЕЗД Сьцяг вешалі 24 траўня 1995 году. Пару стадэнтаў-гісторыкаў зьініцыявалі акцыю пратэсту супраць рэфэрэндуму і пэрсанальна паводзінаў Ціцянкова. Але ўлады й журналюгі чамусьці прыпісалі ўсю славу адно ПАП, і пэрсанальна Рамашэўскаму-Борману, якога чамусьці пасадзілі на Валадарку й судзілі. Як памятаеце, удзельнікі абыйшлі Прэзыдэнцыю з закінутымі за галаву-сьпіну рукамі. Ваш пакорны слуга йшоў наперадзе, і нес БССРаўскі сьцяг долу. Пасьля падыйшлі да Прыбіральні, прасьпявалі гімн згаданае вышэй БССР, і ўдрузілі сьцяг на Прыбіральню. Сьцяг пасьля парвалі й часткова спалілі. У мяне самаго дзесьці захаваўся кавалачак на памяць. Разагналі тады ўсіх, большасьць затрымалі й усё такое Быў там і Вяроўкін сярод завадатараў. Але гісторыя зусім не пра Вяроўкіна. Па той акцыі, як вядома, мінула лета й прыйшоў верасень. А значыць пчатак тэатральнага сэзону. Як водзіцца, тэатральная трупа Купалаўскага тэатру сабралася з чорнага ўваходу, каб папаліць-пагаманіць, абмяняцца ўражаньнямі ад адпачынку і новымі плянамі Уявіце паўсотні чалавек, якія адначасова жэстыкулююць, рагочуць, перакрыкваюць адзін аднаго, і проста радуюцца жыцьццю! Раптам ўсе сьціхлі. З боку Прыбіральні зьявіўся грузавік, забіты АМОНаўцамі. З кабіны асьцярожна выйшаў афіцэр зь мэгафонам, і заявіў: Граждане, ваш мітінг не санкціонірован, срочно разойдітесь! Паўза. І магутны рогат панесься на Прыбіральняй, над Прэзыдэнцыяй, кудысьці ў бок Серабранкі, перад якой месьціцца Ленінскі РУУС. я праараў "сьмірна" [пасьля адбою Маці распавядала, рэальны факт. Пасля вяртання з эвакуацыі ў 1945-м ёй было 8 гадоў, і за 4 гады вайны яна развучылася размаўляць па-беларуску. Але ў вёсцы рускую мову тады яшчэ мала хто ведаў (в. Двор Бабча, Лепельскі р-н). Размаўлялі амаль на літаратурнай беларускай (Барадулін і Быкаў з тых жа мясцінаў), не так, як Палівач пра Гомельшчыну распавядае :-) Жылі яны з маці і братам (дзед згарэў у танку ў 1944-м) у дзядзькі Васіля, і аднойчы нейкі сваяк зайшоў, пытаецца дзе той. А ён якраз каля возера араў. Маці кажа – ён каля возера. – Арэ ? – Ды не, ён маўчыць. – Нямая паўза. – Дурніца, я не пра тое пытаюся Дарэчы, праз 10 гадоў, пасля паступлення ў ін’яз, маці ізноў давялося сябе “ламаць праз калена”. Ды некаторыя шчырабеларускія выразы яе дагэтуль выводзяць з сябе, асабліва “тапіць печ”. Бо цяжка печ утапіць "ШУТКА ЮМАРА" Ў ПАГОНАХ Ня ведаю як у Бостане ці Туле, а ў нас у Менску на "празьнікі" многа міліцыі. Вось іду сёньня па вуліцы Гандлёвай (гэта між Сьвіслаччу й Верхнім горадам). Аўтобусаў! Усе мянты празьнічныя, вясёлыя! Ля самага наварочанага легкавіка зь мігалкамі тусуюцца афіцэры. Адзін распавядае: У мяне сусед падпалкоўнік. Сустракаю яго нядаўна,кажу, маўляў, у мяне сын нарадзіўся. А той кажа: "Рады старацца!". Ня ведаю як у Бостане ці Туле, а ў нас у Менску на "празьнікі" многа міліцыі. Ну ў Бостане ня так багата міліцыі - акрамя Рамана хіба пару-тройку штукаў набярэцца:) А вось у Туле ўчора міліцыі было амаль як у Менску на 3 ліпеня, ці ў Кіеве ў дзень прыезду Папежа. З-за Пуціна ўвесь цэнтар гораду перакрылі. Я жыву ля плошчы Перамогі, дзе ВВ з народам абшчаўся, дык вось да працы прыйшлося больш за гадзіну дабірацца. І снайпэры, панімаш, усе навакольныя дахі апанавалі. Усіх дахавёнкаў, гады, паразганялі. А ў Менску зара' кашу раздаюць па сквэрах. Во дзе дахавёнкам была б пажыва! :)) ПАДАРУНАК, САМЫ НАСТАЯШЧЫ Пра наш мілы ненавязьлівы сэрвіс ня ўсе ведаюць ў далёкай Эўропе. А нашыя фабрыкі-прэдпрыяція любяць рабіць суграмадзянак падарункі-сюрпрызы. Гэта было па 50-гадовым юбілеі Перамогі. Вось, мая знаёмая зьбірала сваім сябрам-немцам пасылачку. І набыла цукеркі фабрыкі "Камунарка". А немцы тыя, дарэчы, па-расейску чытаюць. Вось, адчыняюць яны цукерачкі, а там паштоўка: "С Днём Победы, дорогие друзья!" РАДАСЬЦЬ БЕЛАРУШЧЫНЫ Ізноў быў у Івянцы. Фантстычнае мястэчка! Яно заўжды новае, яно заўжды дорыць радасьць беларушчыны. Пры тым, што на могілках ляжаць адныя Казікі, Юзікі, Юзэфы, Тэрэсы і прочыя Леапарды, яшчэ аніразу ня чуў польскага слова, ані ў краме, ані на рынку. Тут можна пачуць супэрскую беларускую гаворку, а твая літаратурная мова не выклікае зьдзіву… У Івянцы на могілках ёсьць такія надпісы, кашталту: Korczewskie – Anton Alfredowicz i Helena Romanowna… “Iwieniec – czyste miasto” красавала за польскім часам шыльда на ўезьдзе ў мястэчка. Гэта праўда. Івянец (тут і цяпер вымаўляюць ІвЕнец) сапраўды чыстае, спарадкаванае мястэчка. Паўсюль, апрача аўтастанцыі, якая месьціцца адразу па ўезьдзе, за домам з надпісам на даху “Жыве Беларусь”, акурат перад могілкамі. Вось тут між станцыяй і могілкамі стаіць івянецкая ганьба – грамадзкая прыбіральня. Дакладней, руіны, якія можна толькі зьнесьці. Засыпаць, і паставіць знак “Капаць забаронена – гаўно!” Але прыбіральня ёсьць, і я туды зайшоў, дакладней, застыў на ўваходзе: найперш, бо далей ісьці не было як, а па-другое, ад зьдзіву. На сьцяне сярод безьлічы дробных расейскамоўных надпісаў вялікімі літарамі красавала адна беларуская фраза, напісаная без памылак: “ХАЧУ ЯБ@ЦЦА”. МОВА-2 Пінская грамадзкая дзяячка Надзея Аўсіевіч павяла свайго сэна ў менскі ЦЮГ. Дзея спэктаклю разгортвалася вакол згубленага ў лесе парасона. Перад Надзяй таксама сядзяць маці з маленькім сынам. Сын пытаецца: Мама, что такое "парасон"? "Парасон"? Это ж по-белорусски "попросёнок". МУЖЧЫНЫ І ДАМСКАЯ ВОПРАТКА Выставачны цэнтар "Імпульс" каля Камароўкі. Выходны дзень. Публіка віруе паміж павільёнамі ў пошуках танных рэчаў касмэтыкі, шкарпэтак, кавы, плэераў, пральнага парашка й зубной пасты, нарэшце. Апошнія прыйшла набываць і я. Праходжу міма павільёна з таннай канечне ж жаночай бялізнай. Трое хлопцаў гадоў па дваццаць стаяць ля паліцаў, на якіх красуюцца станікі-майткі ўсіх магчымых і немагчымых колераў. Глядзяць задуменна. Нарэшце адзін з хлопцаў просіць у прадавачкі паказаць майткі-стрынгі, фасон і колер якіх можа прывесьці ў ціхі жах любую сьціплую матрону. Хлопец з выразам сьвятарна-сэксуальнага трымценьня на твары бярэ ў рукі легкадумны шматок матэрыі, расьцягвае яго ў розныя бакі, зноў глядзіць. Які памер патрэбны? пытаецца прадавачка. Зараз тавар сапсуюць, ясна чытаецца ў ейных вачох. Во ідыёты, гэтыя мужыкі. Ну я ня ведаю А якія ёсьць? Ёсьць эска, эмка, элька, ікс-элька, прамаўляе кабета незразумелую мужчынскаму вуху замову. Эска маленькі, эмка сярэдні, элька вялікі Яна ў мяне маленькая, кажа хлопец зь пяшчотай. Ды якая маленькая! парэчыць ягоны сябра. Яна ў тым месцы, здаецца, немаленькая Нармальная, апраўдваецца пакупнік. Хоць я ня ведаю. Хіба ты яе голай ніколі ня бачыў? пытаецца трэці. І г.д. і г.д. * * * Мужчыны ўмеюць шмат чаго рабіць: паляваць на мамантаў, адкрываць Амэрыку, рабаваць банкі праз інтэрнэт. А вось набываць жаночую вопратку для сваіх жонак-каханак пераважна ня ўмеюць. Спасьціжэньне гэтага высокага мастацтва прыходзіць да іх толькі праз шмат год сумеснага суіснаваньня з жанчынай, але не да ўсіх. Адна справа здабыць перамогу ў Другой Усясьветнай вайне. Зусім іншыя справа зарыентавацца ва ўсіх існых шкалах памераў дамскай вопраткі. Тое, што ў адной частцы сьвету азначанае лічбай 40, на колькі сотняў кілямэтраў на Ўсход будзе пазначанае лічбай 46, а на амэрыканскім кантынэнце дык нават лічбай 10. Як тут разабрацца? Ня дзіўна, што калі мужчына ўсё ж угадвае патрэбны памер і ягонай даме вопратка падыходзіць, ён адчувае сябе героем-пераможцам. * * * Адзін мой знаёмы, выпраўляючыся ў замежную вандроўку, заўсёды браў з сабой паперчыну з усімі меркамі сваёй жонкі. Там усё было ад шырыні пляча да ахопу шчыкалаткі, ад вышыні грудзей да ахопу сярэдняга пальца. Але ўсё адно ён стабільна памыляўся з выбарам вопраткі. Неяк ён патраціў ледзьве ня ўсе заробленыя ў камандзіроўцы грошы на бялізну для жонкі, але дзьве траціны пакупак давялося потым раздарыць сяброўкам ды сёстрам, бо не падыходзілі. А ўсё чаму? Мужчына бачыў арыгінальны й прыгожы станік, імгненна ўяўляў яго на сваёй жанчыне і набываў, цалкам забываючыся на неабходнасьць зазірнуць у шпаргалку з памерамі. А памер быў ня той. Гісторыйку распавяла мая сяброўка, зь якой мы днямі адзначалі ейны журфакаўскі дыплём. Пару гадоў таму, летняя сэсія ў завочнікаў, выкладчык чытае нейкую нудотную лекцыю. Пара даўно скончылася, а выкладчык усё прамаўляе. Студэнты шумяць, зьбіраюць рэчы, толькі выдатніца Раманава сядзіць за першай партай перад самым носам у лектара і старанна занатоўвае за прамоўцам кожнае слова. Пачакайце, не сыходзьце, я зараз кончу просіць выкладчык. Я зараз кончу Раманава, прыгніся! закрычэў нехта з галёркі. Парык У 1995 годзе выходзіла газэта "Фемида-Nova", якая здымала для свайго офісу кватэру ў старым (сталінскай яшчэ пабудовы) доме. Цёмны калідорчык ад уваходных дзьвярэй да пакою практычна ніколі не асьвятляўся, хаця ў ім стаяў трэльяж. Ну, хто хацеў, мог запаліць цьмяную лямпачку і паспрабаваць убачыць сябе ў тым люстэрку. Неяк у дажджлівы дзень галоўная рэдактарка газэты Ірына Сакалова прыйшла на працу і павесіла свой парык на створку гэтага трэльяжу — каб прасох. Празь нейкі час супрацоўнікі рэдакцыі пачулі прыглушаны крык: "А-а-а!" Гэта адказная сакратарка выйшла на калідор і пабачыла ў прыцемку нечую высокую незнаёмую постаць. Постаць нікуды ня рухалася, і жанчына разабралася, што гэта — парык на трэльяжы. Каб ніхто іншы не напалохаўся, яна зьняла парык зьверху зь люстэрка і паклала наніз. Роўна празь дзесяць хвілінаў з калідору раздалося чарговае "А-а-а!" Гэта з пакою выйшла Сакалова і ўбачыла на трэльяжы чыюсьці галаву Быў сьведкам аналягічнага "Парыку" выпадку. Рагатаў дзён колькі. Год зь дзесяць таму працаваў я ў адной фірме, з напарнікам Сашам езьдзілі па крамах, развозілі тавар. Лета, сонца. Заносім скрыні ў чарговую краму, нам паказваюць куды іх несьці у нейкую падсобку. У падсобцы ўсё завалена рознымі рэчамі, паўзморок, ледзьве зіхаціць лямпачка дваццаціпяціватка, а насупраць дзьвярэй на сьцяне вялікае, амаль ад падлогі, люстэрка. Саша заходзіць першы, я за ім. І тут Саша (гледзячы на сябе ў люстэрку) кажа: - Куды ставіць? Ён, як потым казаў, пабачыў "нейкага хлопца з каробкай у руках", падумаў, што гэта якісьці кладаўшчык. САПРАЎДНАЯ НАЦЫЯНАЛЬНАЯ ГОРДАСЬЦЬ У нас любяць спасылацца на “прыбалтаў”. Асабліва “нацыянальнасьведамая” і “дземакратычная” публіка. Першыя ў перастройку спадзяваліся, што пойдзем прыбалтыйскім нацыянальным шляхам, а другія тыцкаюць, як там файна цяпер эканамічаскі. Эканамічныя абставіны, вядома, бываюць розныя, а вось з нацыянальным пачуцьцём у “прыбалтаў” заўжды было ОК, у адрозьнеьне ад нашых “дземакратічаскіх” і антыдзе-іх”. Вось Міхал Анемпадыстаў распавёў гісторыю свайго сябра-латыша. Назавем яго Яніс. Служыў Яніс у СА (не штурмавыя батальёны, а Савецкая Армія так скарачалася на пагонах, хто з маладзейшых ня ведае). І вось Яніс толькі патрапіў у тое войска, ідзе такі сабе навабранец: нягеглы, форма старая, памер завялікі, усё боўтаецца, выпраўкі аніякае… Ідзе, і раптам бачыць двух дзядоў. Чуе – а яны па-латыску гавораць! Пра што не разабраць, але чуваць, што землякі. Дзяды ўсе ладныя: форма, выпраўка, салідныя ідуць. Яніс набліжаецца, і думае сабе прыблізна наступнае: “А ўсё-ткі якія мы – латышы – клясныя, ня тое што іншыя. Так, мы крутыя, выглядаем лепш за ўсіх, і ўсё ў нас лепш за рускіх з грузінамі ды іншымі. Та-а-к, мы – латышы!” Ажно дзяды набліжаюцца. Яны мяркуюць, што наўкола ніхто па-латыску не разумее, і голасна выказваюцца на адрас Яніса: “Глядзі, глядзі, фу, у@бішча якое шкандыбае”… Глядзі, глядзі, фу, у@бішча якое шкандыбае”… Ага, як выхаваныя і адукаваныя прыболты яны мусілі сказаць: Jums pan, tīk vesvecās grāmatās, senaizmirstās, lappusēm, starp. У сэньсе, паглядзіце спадар, які элегантны фацэт шкандыбае.:) Гена Кесьнер любіць песьню "Алеся", што само па сабе неарыгінальна. Неяк ён прызнаўся, што ўвесь час лічыў, быццам словы да гэтай песьні напісаў Янка Купала, а потым высьветліў, што Максім Танк. Калі ж я сказала Геніку, што верш "Бывай " напісаў наагул Аркадзь Куляшоў, то калега доўга ня мог у гэта паверыць. А мяне Кесьнер, Додзь і яшчэ нехта трэці, я яго ня ведаю, хацелі аднойчы зьбіць. Але не наважыліся. Вось і ўся фрашка. форма старая, памер завялікі Насамрэч, у сапраўдным савецкім войску бывае толькі два памеры — замалы і завялікі. Заякоту але не наважыліся. Ці рукі пэцкаць не захацелі. Дарэчы, Додзь тут недалёка. Перадаць яму прывітаньне? Скажы толькі, як цябе назваць. ODA: "Ці рукі пэцкаць не захацелі." - У цябе ў роце чорна, дзеўка. "Перадаць яму прывітаньне?" - Пацалуй яго за мяне. - Пацалуй яго за мяне. Цяпер зразумела, чаму яны цябе пабіць хацелі: ты да іх з пацалункамі чапляўся, вычварэнец праціўны. :-))) ODA: Пацалавала? Бадзяемся з прыяцелем у раёне Нямігі. Горад рыхтуецца да сьвята. На кожным вуглу вісяць плякаты са шматлікімі назоўнікамі загаднага ладу перад словам Беларусь. "Красуй квітней сьвяткуй, Беларусь!" Савецкае хараство, рэанімаванае людзьмі быццам бы з мастацкай адукацыяй, але без усялякай фантазіі. Ля Палацу спорту нагарадзілі нейкую гіганцкую інсталяцыю зь дзяржаўнай капустай уверсе. Стаім і глядзім на яе. На траве пад нагамі паўсюль валяюцца маленькія шматкі белай і чырвонай матэрыі відаць, не прыбралі пасьля таго як "інсталяцыю" нагарадзілі. А гэта што такое? пытаецца прыяцель, гледзячы на белыя й чырвоныя шматкі тканіны. Сымбаль зьнішчанай беларускай незалежнасьці, чамусьці адказваю я і мы разам пачынаем нявесела сьмяяцца. МАБІЛЬНІК, БЛІН Летась прыяцель набыў мабільнік. "Эрыксана" з адкідной крышкай. Узялі "Лоры краснае", селі на лаУках на Леніна перад "Пярцоўкай-Сасіскай", замачылі. Прыяцель тэлефануе да жонкі, маўляў, усё ў парадку. Скончыў гаварыць, крышку закрыў, далей пачаў пізьд@-ець, інакш ня скажаш. Тобок матам глупствы прамаўляць, бо "Лоры" ўставіла. Жонка ягоная пасьля казала, хвілін 10 слухала. Даведалася столькі, колькі за 8 галоў сумеснага жыцьця ня ўведала. Але гэта ня самы брутал. Во я надоечы каханай жанчыне SMS-ку даслаў інтымнага-інтымнага зьместу. А як адсылаў, выпімшы быў, цёмна было, а я яшчэ акуляры слабейшыя, чым трэба, нашу. Ну, памыліўся, на суседняе імя націснуў. А каб начальніку прыйшло, ці якому палітыку? Добра, што прыяцелю, які адказаў, маўляў, спаць ідзі, п'яніца. Вы, гэта, асьцярожней з сродкамі сувязі. Бо, на ЛІТПАРЫ ўжо быў адзін, што забыўся нікам падпісацца, а другі, на пімпачку "скончыць працу" націснуь. Грамацеі Ну вось яшчэ адна мабільная гісторыя. Майму прыяцелю патэлефанаваў на камурку адзін ягоны знаёмы хлопец. Пагутарылі. Праз хвілінаў дзесяць зноў званок. Той самы нумар высьвяціўся. Алё, алё У трубцы нічога не чуваць, только падазроны шоргат. Прыяцель мой нічога не зразумеў. Націснуў кнопку й вырашыў, што чалавек яму зноў перазвоніць, калі трэба будзе. Так і здарылася. Але зноў нічога не чуваць апроч дзіўнага шоргату й рыпеньня. Тады мой прыяцель сам перазвоньвае. Ты мне тэлефанаваў? Што ў цябе з сувязю? Нічога не чуваць было, адзін шоргат. Праўда? зьдзівіўся той хлопец. Ааа! Дык гэта ж я на свой тэлефон сеў А я, выходзіць, з дупай тваёй размаўляў?! Хлопцы (дый дзеўкі таксама)! Не насіце камуркі ў задніх кішэнях джынсаў. Далібог не зламаеце вешч, дык яшчэ чаго дзіўнага наробіце. Mobile-П’ЕСА (рыал сторы) Месца дзеяньня – адна сабе рэдакцыя Дзейныя асобы: 1. Генусь К. – журналюга, імяніньнік 2. Паша К. – кампутаршчык 3. Віця К. – госьцік дарагі 4. Толік Д. – гукарэжысэр Пры стале Генусь, Паша і Віця. У абодвух апошніх мабільнікі, па якіх яны ўвесь час размаўляюць. Генусь добра даты: лірычна-сумны, ківаецца і ўздыхае. Прысутныя па-троху выпіваюць. Усе перакананыя, што Толік цяпер за мяжой. Гэтая акалінасьць абыходзіць, хіба, Генуся. Зрэшты, ён думае пра сваё, дзявоцкае. Паша дастае мабільнік, набірае нумар Віці, адварочваецца ад стала, і кліча: Алё, алё! Віця? Гэта Я, Толік! Дай слухаўку Генусю! Віця перадае слухаўку. Паша, седзячы сьпіной да Генуся: Алё, Генусь? Гэта нехта Толік. Здароў, віншую з Народзінамі, шчасьця, посьпехаў і г.д. Генусь (гледзячы на Пашу) млее ў слухаўку: Т… Толічак!.. Дзякуй! Ты ўжо прыехаў? Пры-ы- язджай да мяне. Што? Нічога ня трэба, усё ёсьць, ты толькі сам прыязджай! Алё!.. Цьфу, бляць, штосьці абарвалося. Генусь блізкі да экстазу. Віця з дакорам глядзіць на Пашу. Маўляў, ці не перабаршчылі з жартам? Генусь шчасьліва ківаецца, адначасова налівае ў чацьверты кілішак. Раптам званок у дзьверы. Генусь бяжыць адчыняць. У Пашы вочы на лбе, а Віця ашалела пытаецца поглядам: ты з каго, Паша зьдзекуесься? На парозе стаіць той самы Толік. Які толькі ў той дзень прыехаў з-за мяжы і падлучыўся да маб.апэратара, і ягоны нумар яшчэ ніхто ня ведае. Генусь: Толік, ты так хутка прыехаў! На таксоўцы? Быў побач? Ой, навошта ты набыў пляшку, у нас усё ёсьць, я ж табе казаў. Ну ды ладна, заходзь, заходзь… Толік ніхрэна не разумее, але й не перапытвае цьвярозы п’янога не зразумее. Да канца вечара шчасьлівы Генусь радасна квохча. Паша і Віця сядяць аслупянелыя. *** Мараль: перад тым як сьмяяцца, падумай з каго сьмяесься, і чым гэта абярнецца для цябе. Жартаўнікі, блін РЫБЫ Й ЖАБЫ Днямі чарговы разумнік пачаў скардзіцца на непрафэсіяналізм журналістаў: то тэмпэратуру, пры якой капялюшы прасаваць трэба, няправільна пазначаць, то гарады пераблытаюць. Карэктара, кажа, няма на гэтых журналюг. Ну, карэктара ці рэдактара, я, гаротная няўмека са сьціплым досьведам у журналістыцы, ня ведаю. Аднак тое, што разумнік гэты ніколі ня чуў пра сапраўдныя дэзы гэта дакладна. Неяк увесну 1999 году на легендарную гомельскую тэлекампанію "Нірэя" па электроннай пошце ліст прыйшоў. Звычайны такі ліст, с арфаграфічнымі памылкамі нават. Прыйшоў па рассылцы зь нейкага расейскага рэсурса. І гаворка ў лісьце ішла пра тое, што ў маскоўскіх крамах апошнім часам стала зьяўляцца вельмі падазроная чырвоная ікра. Праверылі яе адмыслоўцы і высьветлілі, што не рыб'я гэта ікра, а жабіная. Ікра кітайскай камышовай жабы, толькі смакавыя інгрыдыенты даданыя ды харчовыя фарбы У прынцыпе, гаварылася ў нататцы, нічога страшнага ў жабінай ікры няма. Яна нават карысная на свой лад. Але ёсьць адна закавыка: у гэтай ікры эпідэміёлягі знайшлі лічынкі шыстасомы, якія выклікаюць у чалавека страшную хваробу шыс-та-са-ма-тоз. Інкубацыйны пэрыяд ад 2 дзён да 2 месяцаў. Сымптаматыка страшная: і тэмпэратура высокая, і млосьць, і ваніты поўны камплект. Калі да доктара своечасова не прыбегчы памрэ чалавек. Спасылка ў нататцы была на газэту "Московские ведомости", якая, быццам бы, перадрукавала інфармацыю з "АиФ" ад 3.01.1999. Мой непасрэдны начальнік сп.Несьцераў доўга круціў раздрукоўку гэтай нататкі ў руках і час ад часу кідаў цінічныя рэплікі, кшталту: "Ну і трапілі масквічы!". (У дужках зазначу, што сп.Несьцерава у часы ягонага начальства над службай інфармацыі "Нірэі" вельмі турбавалі ляўры Яўгенія Кісялёва. Хацеў ён рабіць свае "Ітогі" хоць у маштабах Гомеля, але ІТОГІ! Але дзе ж тут ітогаў набярэшся ў ня самам вялікім горадзе? Хіба толькі трубу якую на заводзе прарве, дык будзе падстава пааналізаваць у этэры працу камунальных службаў. Ці чарговую партыю нелегальных мігрантаў зловяць Эх, не было ў Гомелі навінаў, не было дзе разгуляцца каралеўства малавата! Шкада, што жабіная гэтая ікра ня ў Гомелі знайшлася во была б сэнсацыя.) І тут прыбягае да нашага намесьніка генэральнага дырэктара сп.Забродзкага сваячка. Прыносіць яна бляшаначку з чырвонай ікрой усю надзьмутую. (Тэрмін спажываньня, відаць, даўно выйшаў.)Вось, кажа, паглядзіце, што на нашых рынках прадаюць. І як гэтых гандляроў прыватных дагэтуль не паразганялі. У галаве сп.Несьцерава раптоўна збудаваўся лягічны ланцужок: падазроная ікра зьявілася ў Маскве гомельскія чаўнакі закупаюцца ў расейскай сталіцы набытая там ікра трапляе на гомельскі рынак. Вай! Дык гэта ж і ёсьць сэнсацыя. Шыстасаматоз у Гомелі! Хавайся ў бульбу! Зьнялі гэтую надзьмутую бляшаначку на відэа з усіх магчымых ракурсаў. І ад'яжджалі-наяжджалі, і нават панараму зрабіць паспрабавалі: прадчуваньне сэнсацыі дадало натхненьня. Далі інфармацыю з расейскага інтэрнэт-рэсурса і ў вечаровыя навіны гэта дзела забамбілі. Назаўтра нам абрывалі тэлефон тэлегледачы, прычым ня толькі з Гомеля. (Мы да гэтага часу не падазравалі, што наш слабенькі перадатчык дастае ажно да Жлобіна, які ад Гомеля ў сотні кілямэтраў.) Шмат хто з гледачоў спажываў набытую на рынку чырвоную ікру пару месяцаў таму, некаторыя пасьля прагляду навінаў знайшлі ў сябе яўныя сымптомы і гістэрычна патрабавалі ў мяне, каб я адказала, да якога лекара ім трэба бегчы. Я магла параіць ім хіба псыхіятра, але дыпляматычна адсылала да тэрапэўта. Начальнік мой паціраў рукі: рэйтынг тэлеканала расьце! Цяпер насельнікі горада глядзяць навіны толькі па "Нірэі", бо дзяржаўная абласная тэлевізія пра страшную хваробу шыстасаматоз упарта маўчыць. А “Нірэя” тым часам пільна сочыць за падрабязнасьцямі расьсельдваньня, якое ўчыніла гарадзкая санэпідэмстанцыя. Што ж сталася вынікам расьсьледваньня? На ўсіх гомельскіх рынках і ва ўсіх гомельскіх крамах прадавалася выключна рыб’я чырвоная ікра, толькі ў некалькіх гандлёвых кропках знайшлі тавар, тэрмін спажываньня якога выйшаў. У маскоўскіх крамах хутчэй за ўсё таксама ніякія камышовыя жабы не прабягалі. Пэўна, вытворцам чырвонай ікры канкурэнты вырашылі крыху сапсаваць дзелавы імідж. Газэты “Московские ведомости”, на якую спасылаліся невядомыя аўтары інтэрнэт-нататкі, у прыродзе не існавала, а “АиФ” 3.01.1999 не выходзіў, бо гэта быў выходны дзень. І наагул “Аргумэнты” ні пра якіх жаб ніколі не пісалі. Нарэшце, лічынкі шыстасомы чалавеку ніякай шкоды не прыносяць. А страшнага захворваньня “шыстасаматоз” мэдычная навука ня ведае. Карацей, Кісялёва са сп.Несьцерава не атрымалася. Але нечакана набытай славе ён усё адно радаваўся. Праз пару тыдняў ён быў гатовы зьняць сэжэт пра падазронае сьмятанкавае масла, якім украінцы гандлююць на мясцовым рынку, але начальства своечасова пагасіла полымя творчага натхненьня наш слабенькі перадатчык дастае ажно да Жлобіна, які ад Гомеля ў сотні кілямэтраў Дастае таму, што ня сотні км, а каля сотні. "у сотні км" (бел) = "в сотне км" (рас) = ~100km. У чым пытаньне, Палівач? Не "зьвязьдзей", а "зьвяздоў", Палівач. "у сотні км" (бел) = "в сотне км" (рас)" Няўважліва прачытаў і палічыў, што ў некалькіх сотнях. Калі б было напісана "за сотню" - тады б не памыліўся. А, Залівач? Вуха ў мяне, панімаш, беларускае. Ці вока.:) А мо трэба было ня ў сотні кілямэтраў, а ў сотні кілямэтрах? Ау, мовазнаўцы! Ты б лепш показку распавёў, а то нудзісься адно Так, гэта калька з расейскай, але відавочна мелася на ўвазе якраз-такі ~100km, а не "сотні кілямэтраў". Канечне, лепей было-б сказаць па-іншаму, каб пазьбегнуць блытаніны. У Бушлякова, здаецца, было нешта на гэтую тэму - www.svaboda.org/programs/ziva/2003/archi rydel, я не для таго, ціпа, каб упікнуць - проста сапраўды з-за недакккккладнасьці напісанага падумаў, што аўтарка памылілася. А што, спадары лінгвісты ў маім тэксьце больш памылак не знайшлі? :) Гэта вы пра ікру? Маўчу, маўчу :) Ну тады яшчэ адна фрашка пра "Нірэю". МУЛЬЦІКІ Й ПОРНА Кіраўніцтва легендарнага тэлеканала ўвесь час эканоміла на блёках бесьперапыннага жыўленьня. Таму скокі напругі ў электрычнай сетцы даволі часта прымушалі спыняць працу. Часам даходзіла да таго, что кампутары ўлучаліся-вылучаліся кожныя дзьве-тры хвіліны, бо па суседзтве на будоўлі катэджа працаваў зварачны апарат. Супрацоўнікі тэлеканала, у якіх вечна "зьляталі" незахаваныя файлы, злаваліся, але начальства лічыла, што блёкі бесьперапыннага жыўленьня гэта тое, на чым можна эканоміць. Ды эканомілі. Неяк у нядзелю напруга зноў упала, ня тое, каб зусім, але працаваць было нельга. На этэры пяць экранаў адрубіліся, але адзін працаваў цалкам нармальна. Апэратар этэру, вартаўнік ды прыяцель вартаўнікі сядзелі ў студыі адны (выходны дзень, больш нікога няма), а тут такая справа. Што рабіць? Этэру пры такой напрузе ўсё адно няма. А давайте касэту паглядзім? прапанаваў вартаўнік. Адзін тэлевізар працуе. А што ў цябе ёсьць? Мульцікі й порна. Вырашылі спачатку паглядзець мульцікі. Паставілі касэту і давай лавіць кайф ад дыснэеўскага анімацыйнага шэдэўра. Праз дваццаць хвілінаў ім тэлефануе раздражнёны начальнік. Вы што там, панапіваліся? У вас па праграмцы перадача "Твой день", а вы што пускаеце?! "Том і Джэры". Пераляканыя хлопцы дасталі з магнітафона касэту і толькі цяпер заўважылі, што забыліся яго адлучыць ад этэрнага пульта. Была сёмая гадзіна вечара, усе дзеці да 16-ці сядзелі ня тэлевізара. Канечне ж, ім "Том і Джэры" падабалася болей, чым "Твой день". Добра, што даўмеліся порна ў магнітафон не запхнуць. Галінка пра Гары Потэра навеяла Прыяцелька мая набыла ў краме ласунак суфле "Мишкин поцелуй". Дык прадавачкі на цэньніку, каб лішняй працы не рабіць, напісалі скарочана "Мишкин поц." Нейкая назва ў цукерак сьмешная. Мне чамусьці прыгадалася рэкляма, дзе дзядзька ў мядзьвежы капкан руку сунуў дзеля жуйкі. Ну як мядзьведзь можа пацалаваць? Ен жа ўсе губы паадгрызае! Ну што ж, dzikimu (музычныя густы ў нас усё ж розныя, я да гурта "Ленинград" не ахвочая), будзем далей спаборнічаць, хто болей фрашак напіша? Сфармулуем пытаньне больш карэктна: Ну што, Ода, будзеш далей спаборнічаць? Больш-менш, ачкі лічыць будзем? А пра цэньнікі, іду, бачу ў дзяржшапіку надпіс на цэньніку: "Вадарод ананаса". А за цэньнікам шкляная паўлітровая пляшка. Прыгледзіўся да этыкеткі: "Напітак газіраваны "Водар ананаса". Не, Севярын Аляксандравіч, я з тымі, каго па-бацюшку велічаць трэба, спаборнічаць не бяруся. :) А калі працягнуць тэму алькагалізму, то вось табе такая фрашка. Суседзі ў нас па гомельскай кватэры былі вясёлыя. Кабета Роза гадкоў шасьцедзесяці пяці, ейныя дачка Ларыса гадкоў сарака пяці, дзьве дачкі Ларысы (Анжэла гадоў 25 ды Ірка, гадоў 20), муж Анжэлы, дзьве малыя дачкі Анжэлы Караліна і Крысьціна. Усё гэтае немалое сямейства існавала ў двухпакаёвай малагабарытцы з агульнай плошчай у 40 квадратных мэтраў. Ну, можна сабе ўявіць, як існавала. А яшчэ дадаць, што ўсё гэтае сямейства (за выняткам малых, канечне ж) захаплялася гарэлачкай-бражачкай. Потым скандаліла міжсобку, мэблю біла, "хуткую" выклікала, як некаму блага пасьля чарговага мардабою стане. Весела жылі, адным словам. Неяк позна ўвечары мая маці пачула, як у калідоры нехта страшна крычыць. Тэлефона ў нас тады не было, каб калі трэба міліцыю выклікаць, дзьвярное вочка яшчэ не паставілі нядаўна перасяліліся. А крыкі страшныя: Ларыса-суседка, па голасе зразумела. "Забіваюць! Забіваюць! Рэжуць!" Маці-нябожчыца была жанчынай адчайнай ды ўсё ж рызыкнула выйсьці з кватэры, каб хоць нечым дапамагчы. Выходзіць. І што бачыць? П'яная Ларыса (больш нікога на пляцоўцы няма) сядзіць на падлозе пад сваёй кватэрай, учапіўшыся да ручку дзьвярэй ды працягвае крычэць на ўсю моц лёгкіх і галасавых зьвязак: Забіваюць! Забіваюць!!! у дзяцінстве чытаў дэтэкціў (Крысьці, здаецца). забойства было ў некім замку. турысткачкі хадзілі і заўважылі труп. адна зь іх: " набрала ў грудзі паветра і закрычала." то бок ня проста - убачыла і закрычала, а спачатку забясьпечыла сябе чым крычаць. як у анякдоце: "жанчына, калі трынькае тэлефон, спачатку бярэ зэдлік, садзіцца і толькі потым здымае слухаўку" ПРАБЛЕМЫ З МУКОЙ (паліткарэктных просяць не чытаць) Карэктарскія праўкі — гэта ня праца, а песьня. Тое, што "выскоквае" з па-за карэктарскай увагі, часам не даецца ні ў якія параўнаньні з тым, што карэктар выпраўляе. Гэтыя пэрліны ў пераважнае бальшыні застаюцца невядомымі, а шкада Давялося сваім часам чытаць карэктуру аднаго турыстычнага выданьня. Аўтар артыкулу расьпісваў смакоцьці арабскае кухні, якія яму давялося пакаштаваць. Вядома, гэта ня слынныя караткевіцкія "ласіныя губы ў воцаце", але ўсё адно сьлінку наганяла. Самому аўтару, відаць, слінку нагнала таксама, бо пры канцы артыкулу ён пачаў прыводзіць рэцэпт печанага вярблюда. Адзначыў, што ў нашых умовах вярблюда здабыць цяжкавата, і параіў — замяніць на курыцу. Далей падавалася колькасьць неабходных кампанэнтаў (мука, соль і г.д.) і ішла фраза, якая была выпраўленая на карэктуры (а шкада!): "С мукой у нас, слава Богу, переЕбов пока что нет". U "Bielaruskim rynku" adnojczy liedz'wie nie prapus'cili pamulku: u slowie "учебник" adsutniczala litara "ч"ю Ты б лепш показку распавёў, а то нудзісься адно… напiсаў Залівач Ну вось, самае апошняе - адбылося ўсяго тры гадзіны таму: Іду па прадмесьцю Тулы, якое называецца Скуратава. Наперадзе мяне шпацыруюць дзьве сымпатычныя цыганкі. Адна прыкладна майго ўзросту, другой гадоў 17. Тут нам сустракаецца кампанія падлеткаў, ці то каўказцаў ці то азіятаў. Падлеткі размаўляюць паміж сабой па-расейску. - Всё заполонили эти черномазые, - кажа старэйшая цыганка сяброўцы. - А мы не заполонили? - пытаецца малодшая? - Мы местные жители, - адкаваее ёй старэйшая, - а эти откуда понаехали? БЕЛАРУСКАЯ НАЦЫЯНАЛЬНАЯ ВАЛЮТА У фірму, дзе працуе адзін мой знаёмец, тэлефануе патэнцыйны кліент. Пытаецца пра кошт тавара, які яго цікавіць. Пяцьсот эўра. Малады чалавек! абурана выгуквае кліент. Я пакуль што жыву ў Беларусі! Назавіце мне кошт тавара ў амэрыканскіх далярах. Гадкоў дзесяць таму Генадзь Віктаравіч Кесьнер (ён тады быў зусім малады й дастаткова стройны) вазіў у Нямеччыну на адпачынак чарнобыльскіх дзяцей. Дзеці былі збольшага дзікімі. Малыя насельнікі вёсак з забруджанай зоны ня ведалі нават, што такое мыла й шампунь. Мыцца не хацелі даводзілася цягнуць іх у лазенку сілай, бо сьмярдзелі так, што ў прыстойныя нямецкія сем'і гэтых дзетак у падобным стане нельга было аддаваць. Але да ўсяго добрага чалавек хутка прызвычайваецца ёсьць у чалавечага арганізма такая ўласьцівасьць. Празь месяц-другі дзеці з глухіх палескіх вёсак ужо з задавальненьнем бралі душ і мыліся мылам. Дый іншыя пабытовыя выгоды яны ацанілі. Добрую вопратку, добрыя харчы. Прыходзіць час ехаць на радзіму. Немцы на разьвітаньне робяць сваім беларускім гасьцям падарункі. Каму вопратку, каму прадукты. Усе задаволеныя, усе сьмяюцца. Толькі адно дзяўчо падыходзіць да кіраўніка групы і ў абурэньні выгуквае: Генадзь Віктаравіч! Гэтыя паганыя немцы ўсім шмоткі ды ежу далі, а мне яны нейкі рапасопіс падсунулі! Што за рапасопіс? Калі Генік убачыў, цо то ест, яго ад сьмеху скруціла. Вясковае дзяўчо атрымала ў падарунак неблагую магнітолю Panasonic. З тае ж опэры: Мае бацькі ў 1985 годзе набылі японскі тэлевізар. Суседка завітала падзівіцца, падыйшла бліжэй ды чытае: Г Н А Я Р. І сьмяецца Марка тэлевізара SHARP. А гандляры мабілкамі тэлефоны Самсунг міжсобку называюць Гнусмасамі (Самсунг наадварот). 300 А вы верыце ў магію лічбаў? Ня верым! З вас 10 эўра за пытаньне! ТРЫ СЛОВЫ Падчас першага "Славянскага базару" (колькі гадоў таму гэта было?..) "Комсомольская правда" мала што прыслала ў Віцебск сваю карэспандэнтку, але яшчэ й прапанавала "падпрацоўку" Зьмітру Падбярэскаму. Мабыць, ён праходзіў у маскоўскіх як "найбуйнейшы тутэйшы знаўца" музыкі. І вось прайшоў фэст, артыкул пар яго адправіўся ў Маскву. Узрушаны Падбярэскі адкрывае нумар "Камсамолкі" і знаходзіць "свае" толькі тры словы. Два зь іх — "Ігар Лучанок". Трэцяе — "кампазытар". КІТАЙСКІ ПАСОЛ Журналістка БДГ Марына Загорская колькі гадоў таму брала інтэрвію ў кітайскага пасла, які прыехаў у Беларусь з усёй сваёй сям'ёй. Асабліва яе ўзрадаваў расповед пра дачку пасла якая насіла паэтычнае імя Хуэ (націск на першы склад) - "Кветка". Напісаўшы тэкст, Марына занесла яго на зьверку самому паслу. Калі пасол вярнуў вычытанае інтэрвію, Загорская надоўга задумалася: што ж цяпер рабіць з гэтым тэкстам? На ўвесь матэрыял была акуратна зробленая толькі адна праўка: у імі "Хуэ" пасол закрэсьліў апошнюю літару ды напісаў "й". Марына ў трансе: інтэрвію вычытанае, зьмяняць нельга, але як пускаць такое ў друк? А калегі з БДГ яшчэ й весяляцца, раюць "забойныя" загалоўкі: "Хуй - значыць, кветка", "Прыехаў кітайскі пасол. І Хуй зь ім". Супэр! Кітайскі ёмбасадар руліць! :) Праўда маю сумненьні, што гэта сапраўды адбылося: калі ён так добра ведаў кірыліцу і расейскую (?) мову, то ня мог ня ведаць слова хуй. Уящныя інсінуацыі. Мужчынскае другое імя ня можа належыць паненцы. У Кітаі. Нефіг выдумляць. Імя "Хуй" мужчынскае? Спадар дакладна гэта ведае? У нас тут ёсьць сыноляг? То я магу зьвярнуцца пры нагодзе па кансультацыю? Беручы прыклад з спн.Оды, буду распавядаць гісторыі, чутыя ад Генадзя Кесьнера. Аднаму з дыктараў беларускага радыё выпала зранку (а 6-й) адкрываць этэр. Вядомая рэч, ён заначаваў у славутым будынку на Чырвонай: усю ноч "квасіў" з паставым міліцыянтам, зранку толькі кімарнуў зь якую гадзінку. Пабудзілі яго перад 6 гадзінамі. Заспаны і яшчэ п'янаваты дыктар абвесьціў у мікрафон пасьля пазыўных: "На Беларусі 6 гадзін. На гэтым Беларускае радыё сваю работу заканчвае". Спадару Дз. Вы б, баценька, Фрашкі-та да Пляшкі пачыталі ба. Там (вышэй) і прозьвішча "аднаго з дыктараў" ёсьць, і ўся гістоыря апісаная, чытацель Я хацеў пра Гену Кесьнера напісаць кнігу. Ну, калі спадар Збан прысьпешыў падзеі Даю анонс: 1. Толькі Гена Кестнер на радыё 101,2 умудрыўся зваліцца з крэсла, калі ў простым эфіры чытаў навіны. Крэсла зламалася, а Кесьнер з крыкам "Ё б тваю маць!" паляцеў на падлогу. Дзякуй Богу, гукарэжысэр Алеся Верас таксама паляцела на падлогу, але ад сьмеху. У момант падзеньня, яна пацягнула за сабой фішкі на пульце, і выключыла гук. Працяг будзе. Во, блін, лажануўся:)) Насамрэч, знайшоў уверсе фрашку пра Баклейчава. Mea culpa, mea maxima culpa. (У глыбокае роспачы пасыпае галаву попелам ад спаленага дазваньня кампутара.) Буду рэабілітоўвацца: распавядаць іншую фрашку. Напачатку 90-х, як вядома, беларусізацыя так-сяк прапагандавалася ўладай. У тым ліку мясцовая ўлада дбала пра ўсялякія беларускія сьвяты. Ясная рэч, найперш пад гэтым разумеліся ўсялякія фальклёрныя забаўлянкі. І вось на стол кіраўнічкі Аршанскага аддзелу культуры кладзецца сцэнар сьвяткаваньня Купальля. Аўтар сцэнару, як вядзецца, скончыў інстытут культуры, мае адукацыю "масавіка-зацейніка", але ў беларускай мове, на якой трэба напісаць сцэнар, "сячэ" слаба. У выніку загадчыца выкрасьліла з сцэнару пункт, які на думку аўтара мусіў абазначаць шэсьце з паходнямі ("факельное шествие"). Выкрасьліла, бо ўбачыла наступны тэкст - "фалічнае шэсьце" . У работнікаў культуры, асабліва на раёнах, праблемы зь беларускай мовай былі заўсёды. Дый ня толькі зь беларускай мовай. Было гэта ў Гомельскай вобласьці гадоў дзесяць таму. Інспэктарка з абласного ўпраўленьня культуры паехала па мястэчках ды вёсках правяраць, як на месцах нясуць добрае-сьветлае ў масы. Пачытала пляны мерзапрыемстваў раённых адзелаў культуры прасьлязілася. "Дымилась роща под горою " праздничное мероприятие, посвященное Дню Победы. 9 мая. Што гэта такое? пытаецца. Як што? перапытвае зьбянтэжаная цётачка з энскага адзела культуры. Ёсьць нас гаёк ля горада, мы туды вэтэранаў запрашаем А вы гаёк падпальваць будзеце, ці што? Не, мы для вэтэранаў салодкі стол накрыем, песьні ім сьпяваць будзем. У іншым мястэчку натрапіла інспэктарка на такое: "Лэдзі Макбэт N-скага раёну". Пералякалася. Думала спачатку, мясцовая самадзейнасьць Ляскова на новы лад перайначыла ды спэктакаль ладзіць. Ды не, гэта ў нас конкурс прыгажосьці такі, расьсьмяялася ў адказ іншая культурная цётачка. Дзяўчаты па сцэне будуць у купальніках хадзіць А вы ведаеце, хто такая лэдзі Макбэт Мцэнскага павету? Не. Была такая Кацярына Ізмайлава, яна сьвёкра свайго, мужа ды пляменьніка забіла. Што, праўда?! у вусьціжы прашаптала культурная цётка. А мы конкурс хацелі назваць, бо так жа ж прыгожа гучыць А-ёй-я-ёй ПРАФЭСІЙНАЯ БЕЛАРУШЧЫНА Дыктары БТ, грантасмокі, нячэсныя журналісты, прадажныя палітыкі, стукачы, штатныя гэбісты Хто яшчэ? А бамжы. Ня раз сутыкаўся з сытуацыяй, калі зборшчык пляшак пачуе беларускую мову, і пачынае дэклямаваць Купалу ці Коласа з надзеяй атрымаць ня толькі пустую пляшку, але й ганарар. Бартосік апісаў выпадак, сьведкам якому я быў сам, калі мы з Бартосам і Дашкевічам пілі піва, а бамжыца пачула бел-мову, ды закрычала: "Лукашэнка памёр!". Ясна, рэшткі піва сталіся ейнымі. Але гэта ўсё ня тое, бо беларушчына для тых бамжоў адно дапможны варыянт, праверка на кемлівасьць ды рэакцыю. А вось цяпер у Менску дейнічае чалавек іншага гатунку. Мужчынку за пяцьдзясят. Наўрад ці ён бомж у поўным сэнсе слова. Чорныя штроксы на ім, ды сьветлы шэры пінжак ня тое каб сьвежыя, але не брудныя. Сам мужчынка не сьмярдзючы, проста, мае сьпіты твар. Не, не такі, што можа ілюстраваць монстра з кампутранае гулькі. Хутчэй, цяжкі лёс беларускага інтэлегента. Але самая цікавая для мяне акалічнасьць: мужчынка зьнешне вельмі падобны да Сыса. Толькі драбнейшы за Толіка, не такі фактурны, і энэргетычна драбнейшы. Затое тэатральныя прыёмы!.. На маіх вачох мужчынка зарабіў на пляшку бырла (шмурдзяка, павідла, чарніла ) за 10-15 хвілін. Бел-мова адзін з асноўных чыньнікаў дзеі. "Дзевачка з каштанавай галавой! Дзевачка з каштанавай галавой!.." Уступ па расейску. "Вы самая красіва, замечацельная! " У дзевяці выпадках зь дзесяці, дзяўчына ўсьміхаецца ў адказ. І тады наступае галоўнае. "Жадаю вам шчасьця, каханьня, талерантнасьці, БЕЛАРУСКАСЬЦІ " Далейшыя словы вар'ююцца, але сэнс у тым, што мужчынка атрымлівае ў руку ад 50 да 100 рублёў. "Жадаю вам шчасьця, каханьня, талерантнасьці, БЕЛАРУСКАСЬЦІ " нясецца над праспэктам Скарыны на адрэзку ад вакзала да КДБ. Мужчынка зьвяртаецца і да параў. Але каввалеры відавочна ня б'юць "шчырага беларуса", бо фінгалаў у яго на твары няма. Мужчынка паводзіць сябе ўпэўнена, нават крыхку нахабна. Грошы ён просіць на падтрымку беларускага паэта-сябе. Каб заробленыя пэрформансам грошы не перацякалі ў выглядзе чарнілак у кравяносную сыстэму сівога джэнтэльмэна, мог бы мець зь БЕЛАРУСКСЬЦІ вышэйшы за сярэдні заробак. Але гэта ўжо цалкам іншая гісторыя Пастаянна дзіўлюся з сваёй калегі Ганны, якая працуе журналісткай у адной з унівэрсытэцкіх газэтаў. Дзеўка пасьпела папрацаваць у некалькіх агульнарэспубліканскіх выданьнях, на тэлевізіі, але па-ранейшаму мысьліць досыць павярхоўна. Абсалютна спакойна ляпае такое, што навакольныя проста кладуцца з рогату. Ну, рыхтык "таварышч празідзент". Прыходзіць Ганна неяк зь летняга адпачынку на працу. Каляжанка ёй робіць камплімэнт: "Вой, Анька, ты валасы адпусьціла. Доўгія, яны ў цябе цікавей глядзяцца, чым увесну". Ганна ў адказ: "Не-е, я іх проста памыла, таму яны цяпер здаюцца даўжэйшымі". Падчас аднае зь сёлетніх ліцэйскіх акцыяў, як вядома, быў міліцэйскі хапун на плошчы Якуба Коласа. Прычым бралі найперш журналістаў (пазнавальныя прыкметы - дыктафон і фотапарат), а таксама чамусьці "замялі" Лявона Баршчэўскага (напэўна вырашылі, што ён самы галоўны, бо ў яго барада). Спаміж затрыманых мусіла быць і журналістка Радыё "Свабоды" Любоў Л., якая падчас хапуну якраз выходзіла ў жывы этэр. Прынамсі, мянтоўскі палкоўнік гыркнуў свайму падначаленаму ў ейны бок: "І гэтую вазьміце". Калі мент падскочыў да журналісткі, тая паведаміла ў мабільнік: "Прабачце, калі ласка". І тады - ужо мянту: "Если ты, сволочь, меня хоть пальцем тронешь, это будет твое последнее действие на службе". Мент адскочыў убок і пайшоў далей. Агаломшаная такім разьвіцьцём падзеяў журналістка павярнулася да аднаго зь ліцэйскіх бацькоў, што стаяў побач, і сказала: "Чего это он меня послушался?" На што бацька патлумачыў: "Вы б сябе бачылі збоку Я на ўсялякі выпадак таксама адышоўся". Мая фрашка зусім ня мае дачыненьня да пляшкі, тым ня менш У мінулую нядзелю я, выправіўшыся на экскурсію па заходніх гарадах і вёсках Беларусі, трапіла ў Іўе. У касьцёле акурат ішла імша, і пажылы ксёндз, які яе праводзіў, акурат чытаў пасланьне гарадзенскага біскупа да ўсіх каталіцкіх студэнтаў і школьнікаў краю пра тое, як істотна, поруч са сьвецкай адукацыяй, кшталтавацца духоўна, вучыць катэхізу, рэгулярна наведваць касьцёл і.г.д. Пасьля казані ксёндз ад сябе дадаў "пару слоў без пратаколу", абапіраючыся ўжо на аргумэнты і факты местачковай рэчаіснасьці. У прыватнасьці, скрушна згадваў маленькіх верціхвостак, якія перад храмам аддаюць перавагу дыскатэцы. Усё гэта, між іншага, на якаснай беларускай мове. Пасьля ён плаўна падвёў прамову да "Pomodlimy sie,", і касьцёл пачаў урачыста прамаўляць Сымбаль Веры. Дык вось, пад гэтае узьнёслае дэклямаваньне, з сакрысьціі літаральна вылецеў малады ксёндз, які выглядаў наступным чынам: чорныя каротка стрыжаныя валасы, цёмныя акуляры, чорная сутана Падабенства да НЭО з Матрыцы было надзвычайным. Імпэтна раскруціўшыся на адной назе, сьвятар укленьчыў перад алтаром, пасьля, зноўку раскруціўшыся, выпружыніў і паляцеў далей, зьнікнуўшы за фіранкамі спавядальні (імша блізілася да канца) Што азначала гэтая цытата, вырваная з кантэксту сусьветнай культуры? Тое, што хлопец пасьпеў зазырыць reaktywacje Матрыцы падчас камандыроўкі ў Варшаву ці Мінск? Натуральна. Але, як на мяне, ён практыкаваў сваю мэтоду заахвочванья маладых парафіянак да больш актыўнага ўдзелу ў жыцьці касьцёлу. Зрэшты, гэта хутчэй абраны НЭО ў "Перазагрузцы" косіць пад ксяндза, падкрэсьліваючы тое, што культ першай часткі Матрыцы пагражае перарасьці ў новую рэлігію. www.livejournal.com/users/rydel23/197493 - мініфрашка (мая першая :)). ВОЛАНД МЕЎ РАЦЫЮ Дом, дзе я цяпер жыву, музычны да ашаленьня. У суседняй кватэры за сьцяной штодня гурт “Краски” на поўную моц вые, у суседняй кватэры нада мной нейкае дзяўчо бясконца папулярныя п’ескі з рэпэртуару ДМШ на піяніна грае. Хлопцы з суседняга пад’езду, калі на двары цёпла, выносяць калёнкі, узмацняльнік і цешаць насельнікаў нашага дома “Дискотекой Аварией”, альбо “Руки вверх”. А хлопцы зь іншага суседняга пад’езда любяць сьпяваць пад гітару. І дзевак сваіх да вакальных практыкаваньняў далучаюць. У голасе нашае дваравое ВІА бывае звычайна позна ўвечары ці ноччу, гадзіне а другой. І чым цямней на двары, тым гучней яны пяюць. Зрэшты, гэта ня сьпевы хутчэй, а рэчытатывы. Але выразныя, са шматлікімі імправізацыямі. Напрыклад, адна зь песьняў гурта ДДТ выконваецца так: Это все… что остааааа-не-т-ся… Хо-па! После меня… Ээээто все… что возму я с собой… Йе-ей-ей… Найболей вакалісты з нашага двара любяць рускі рок. ДДТ, “Науцілус”, “Кіно” – рэпэртуар стандартны. Ад “Что такое осень” да “Видели ночь, гуляли всю ночь до утра”. У гэтую суботу ўвечары яны зноў завялі песьні. Прасьпявалі ўсё, што звычайна выкончаюць. І раптам чую: Гэй, ла-ла-ла-лай, Ты не чакай – сюрпрызаў ня будзе… Я якраз зьбіраюся кампутар вылучаць, але зьяўляецца бліскучая творчая ідэя. Стаўлю ў кампутар дыск NRM, адчыняю акно, выношу па падваконьне калёнку і ўрубаю “Тры чарапахі”. Дваравое ВІА сьцішылася, быццам галасы ўсе разам страцілі. Толькі адзін хлопец у абурэньні выгукнуў нешта накшталт: “Эй, урод, бл… Я щас поднимусь на х…!” Так ці іначай, але хвілінаў сорак ВІА маўчала. Зусім. Потым яны адмыслова для мяне выканалі пэсьню “Сектора газа” са словамі: “Раз подругу посадил на мотоцикл, У нее от страха прекратился цикл”, але NRM больш не сьпявалі. А я ўпэўнілася ў тым, што Воланд меў рацыю: падобнае трэба лекаваць падобным. Хачу цяпер узброіцца Цоем, Шэўчуком ды іншымі паважанымі музыкамі. Можа й стане ціха пад маімі вокнамі… НАРМАЛЬНАЕ ПЫТАНЬНЕ Знаёмцы паехалі на Бярэзіну. Выпілі нармальна. Тут адзін Вася кажа, маўляў, спрачаемся, што пераплыву рэчку? Колькі мэтраў, ня памятаю, але нармальна, плюс плыня рэальная. Як бы там ні было, паплыў Вася, ледзь жывы выпаўз на бераг. Сядзіць, громка дыхае. Ажно раптам чуе з-заду: "Слыш, сьпічкі не найдзёцца?". З Васі сьцякае вада, на целе адно плаўкі. Раптам з-заду яго хтосьці акуратна штурхае носам кірзача ў плячо: "Гавару, аганька не найдзёцца?". Вася падрываецца, з разгароту б'е ў пысу незнаёмцу. Той падае. Зь зямлі на Васю лупае вачыма вясковы пастушок: "Чыво б'есься? Так бы і сказаў, што нету". Напачатку эпіграфы: "вот тебе мыло душистое .и верефка пушистая "<u/> хто жыве па кнігах, памрэ ад памылкі друку <u/> У прынцыпе, я Марыя Аляксандраўна, але зара я на пэдагагічнай практыцы і таму час ад часу пачуваюся Мар'яй Іванаўнай. Вось толькі некалькі фрагмэнтаў з пабачанага і пачутага ў менскай школе (адной зь лепшых): 1. Урывак з уроку ў 9-й клясе. Настаўніца (ня я!) , хочучы паставіць эфэктную кропку ва ўдалым уроку па санэтах Ў. Шэкспіра, выклікае да дошкі вучня прачытаць 66 санэт. ("Я сьмерць заву " - але санэт быў у рускім перакладзе С.Маршака). Вучань чытае верш, нібыта ўпершыню бачыць кірылічныя літары. Далей дыялёг: Настаўніца:- І што ты можаш сказаць пра лірычнага героя? Вучань: - У яго было цяжкое дзяцінства. Н.: - ????? В.: - Ну, яго білі Н.: - З чаго ты гэта ўзяў? В.: - Ну, ён жа тут піша: "Девственность, поруганная грубо" 2. Водгук вучня 8-й клясы на прачытаны твор: "У трагедыі Уільяма Шэкспіра "Рамэа і Джульета" апісваюцца цяжкія лёсы багатых людзей з элемэнтамі лёгкага вычварэньня. Напрыканцы твора Ўільяма галоўныя героі (як і належыць) паміраюць " 3. Дыктант . Вучань (той самы, што чытаў Шэкспіра): - А абзац када будзе? Настаўніца (гэтым разам я): - Я ж вам казала, што гэты тэкст складае толькі адзін абзац. В.: - Але ж вы не папярэдзілі, калі ён пачнецца. На гэтай аптымістычнай ноце іду рыхтаваць урок па рамантызме і творчасьці Байрана. /u, а не u/. Закрываю за вас :) БЕЗ МАЗГОЎ На “Кнігах” ёсьць галінка, дзе абмяркоўваюць куды падацца ў Менску прыезджаму. Каб хутка й якасна пад’есьці, раю наведаць “БІС”, што на рагу Нямігі й Машэрава. Слова “біс” прыгадала мне гісторыю пачатку 1990-х, калі на экс-савецкі рынак рынулі заходнія фірмы. Напрыклад, па Кіеве пэўны час разьяжджалі трамваі ды тралейбусы з рэклямай фірмы “Wispa”. Так кірыліцай і пісалі – “Віспа” (па бел. значыць “Воспа”). Пэўна, для ўкраінца мая гісторыя выглядала б зусім містычна. Наагул я Нямігу не люблю. Але ў “БІС” хажу, бо сапраўды якасна і нядорага, такіх месцаў у Менску мала. Вокны “БІСа” глядзяць акурат у бок месца трагедыі 1999 году. Да станцыі мэтро “Няміга” мэтраў сто, ня болей. Што раз чытаю назвы страваў на вялікай плястыкавай дошцы: “Каўбаскі цюрынгскія”, “Пяльмені белавескія”, “Дранікі зь мясам”… “КАТЛЕТА “НЯМІГА”. ГАБРЭЙСКАЕ ПЫТАНЬНЕ-2 Ясна, нашыя габрэі за ЭсЭсЭр’ам, як і астатнія, збольшага ператварыліся ў савецкіх людзей. Ані мовы сваёй ня ведалі, ані гісторыі толкам. Адрозьніваліся хіба прозьвішчамі (далёка ня ўсе), ды формай носа (пагатоў ня ўсе). Зрэшты, як беларусы маўленьнем ды прозьвішчамі таксама. Вось, дапрыкладу бабуля майго стрыечнага брата Віталіка – Дзіна Яфімаўна. Я, значыць, па крыві на палову беларус, на палову расеец, а Віталік – на палову расеец, на палову габрэй. Вось у габрэйскай часцы віталікавай вялікай сям’і я пэрыядычна бываў. Уражаньняў!.. Мяне вельмі дзівіла, што на лецішчы трэба было пытацца, каб узяць з грады сунічку, ці з куста, ці з дрэва штось. Бо ж, у маіх на вёсцы – еш, ня хочу. Пазьней зразумеў, што ў віталікавай сям’і не было нікога на вёсцы. Сям’я вялікая, а градак тых – кот наплакаў Фаршмак я не ўпадабаў, затое астатнія нацыянальныя стравы вельмі любіў. Такога фаршыраванага карпа, як робіць Дзіна Яфімаўна, нідзе не каштаваў. Дзіна Яфімаўна карэнная мянчанка, цудам перажыла вайну. Па-расейску так і не навучылася ладна гаварыць. Не скажу, каб астатнія сямейнікі былі надта рэлігійныя, але матрыярхат у іх рэальны. Ды й наагул, традыцыі габрэйскія шануюцца. Цяпер сям’я ў Ізраілі. Гадоў ужо транаццаць. Дык вось, Дзіна Яфімаўна штогод прыязджае на радзіму – у Беларусь. Спыняецца яна заўжды ў Віталіка. Аднога разу ў маёй хаце званок: – Алё, скажіце, а Сашу (мой бацька) можьна? – Ведаеце, яго пакуль няма, будзе ў Менску праз пару дзён. – Спасіба, я пер’езваню. Кладу слухаўку. Блін, знаёмы голас. Дык гэта ж Дзіна Яфімаўна! (Ня бачыў на той момант гадоў 7-8). Набіраю віталікавы нумар: – Алё, слюшяю вас. – Дзіна Яфімаўна, гэта я, Севярын, мы з вамі толькі што размаўлялі! Адказ: – Ой, Север’інушка, і ты міня ўзнаў! Я всегда знала, што ты умный мальчык. Но штоб да такой ступені!.. А скуль бяруцца лініі пад радкамі? Прыбраць бы, а то неакуратненька неяк. Севярынушка, а фаршмак сапраўды габрэйская страва? Як цікава. Відаць, бацька мой усё ж не расеец, а габрэй (форма носу ды імя па-бацьку амаль адпавядае), бо ўмее той фаршмак гатаваць. :)) 123 А мне фаршмак ня вельмі падабаецца. Фршмак звычайная цюркская страва. maryjka А што такое 123? hary А што значыць слова "фаршмак"? А можа ёсьць якісь спэшл-габрэйскі від? А як там сайт кулінарны? "БЫЧКІ" Сёньня, нібыта, міжнародныя Дзень Дзіцёнка і Дзень барацьбы з паленьнем. Дык, во, знаёмец Валодзя распавёў. Ідзе ён вечарам праз свой двор, паліць цыгарэтку. Раптам зь цемры з боку лаваў голас: "Дзядзька, закурыць ня будзе?" Глядзіць, сядзяць хлопцы гадоў па дзесяць-адзінаццаць: Ай-яй-яй!.. Нельга дзецям паліць!. Кароткая паўза. Адказ: А мы не дзеці. ??! МЫ КАРЛІКІ. ЭЛІТАРНАЕ МЕСЦА Зьміцер П. распавёў гісторыю пра ўладальніка буціка "Hugo B." Алеся С. Сядзіць сабе Алесь С. у куце, піша штосьці ў паперах. Раптам заходзяць людзі. Падыходзяць да дзяўчыны прадавачкі, і штосьці кажуць. Тая выслухвае, і праз усю залю: Алесь, прыйшлі людзі з БТ. Прапануюць па бартары ўзяць вопратку для вядоўцаў на 800 баксаў, а наўзамен рэкляму. Што сказаць? Алесь С., не адрываючы галавы ад папераў: Няхай ідуць на х@й. Krambam, great! Добрая фрашка. :))) "УСЕ СВАБОДНЫ" Радыё "Свабода" ладзіць чарговую рэклямную кампанію. У вагонах менскага мэтро можна заўважыць плякацікі: шмат кубкаў да кавы з надпісамі "навіны", "аналітыка", "култура" і г.д. А вялікімі літарамі слоган: "Не праспі!" Карэспандэнт "Свабоды" Слава Р. распавеў наступнае. Бачыць, як дзьве цёткі разглядаюць рэклямную прадукцыю на сьцяне вагона. Раптам адна ўтаропілася ў пляка "Свабоды", і штурхнула ў бок каляжанку: Глядзі, глядзі! Давай сходзім новы магазін пасуды адкрыўся! МЭХАНІЗМ ЗАГРУЗКІ На пачатку 1990-х, як вядома, павяліла на рынак сярод іншай інтэлектуальная літаратура. Прыяцель аднойчы прыносіць кніжку і кажа: "Во, пачытай філёзафа Лосева супэр!" А я кажу, маўляў, ня буду я чытаць гэтую ПАЕБЕНЬ. (Я тагда ўсе гэтыя рускія творчаскія фаміліі чуць ня мог, максімалізм, знаеце). Праз пару месяцаў прыяцеля сустракаю, а той разьюшаны: "Мля, што ты нарабіў! У мяне цяпер Лосеў асацыюецца з адным словам - ПАЕБЕНЬ!" Учора купляў у букінісьце на Карла-Марла (У "Паліткнізе") кніжкі. Прабіваю на касе й прашу плюс пакецік. Прадвачка пачынае называць суму: "Шэсь тысяч Госпадзі прасьці" Жагнаецца. Бачу на кампутары лічбы 6660 " шэсьцьсот шасьдзясят". Цьфу! Давялося пакецік выкінуць. А што такое 123?</> Гэта я спраўджвала, ці зачыніўся тэг. :) Вашу маму, ну навошта вы згадалі???? Гэты кашмар ізноў пачаўся! :))) ня гэты :) а ўжо йiншы курсіўны :-) Не, я цяпер ужо бальшая і ўмею кіраваць сваімі пачуцьцямі :))) Вось бачыця? Во, напаткаў фірму, што займаецца жаночай прыгажосьцю. Завецца "Ваніты": www.largerbreasts.com гы:)) Vanity — даволі вядомы брэнд, у Менску таксама тое-сёе прадаецца, ёсьць і крама. Ўрэшце, чытайце Тэкэрэя. "Vanity", сьвяты НЕНАТОЛЬНАЯ ПРАГА СЬВЯТА Аднойчы вельмі захацеў патрапіць на сьвята. Не зімовае, расьцягнуьтае ў трохтыднёвы навагодні запой. Гэта было летняе ліпеньскае традыцыйнае сьвята. Не такое традыцыйнае, як Купальле ці Каляды. Маладзейшае й вузейшае: "на аматара". Хацеў патрапіць на "Басовішча". Блін, так хацеў! Сьвята майго юнацтва. Менавіта на "Басовішча" я ехаў упершыню за мяжу СССР. Менавіта на “фэсьце маладой беларускай музыкі” я спрычыніўся да дзівоснага сусьвету альтэрнатыўнай, сапраўднай, жывой беларускай культуры. У вёсцы Гарадок ля сцэны на лясной паляне я ўпершыню удыхнуў вольнага паветра, поўнага дзівосных гукаў і словаў НАШЫХ словаў! Мінуў час. Пасталелы, я ймкнуўся на "Басовішча". Якія праблемы? Сеў паехаў. А ехаў я зь Вільні. А цягнік "Вільня Беласток" ішоў праз Горадню. І не хапала мне драбносткі ваўчара польскага. А мой вагон спыніўся ў Горадні акурат насупраць вакенца ў будынку вакзалу, дзе тыя ваўчары прадаваліся (самыя танныя, па прымежных коштах). Я з вагона, а там памежнік з каменным тварам. Кажу, маўляў, пусьціце, гражданін начальнік. А ён кажа слова "непаложана". "Дык мне ваўчар купіць, каб у Польшчу ўехаць" Высьветлілася, што каб не рабіць літоўцам транзітныя візы, вырашылі па-просту іх літоўцаў (і прочых разных швэдаў) з вагонаў не выпускаць. "А я? пытаюся. Я ж грамадзянін РБ". А памежнік кажа, маўляў, я такі першы еду зь Вільні ў Польшчу з беларускім пашпартам. Такі варыянт інструкцыя не прдугледжвае. Кажа, выпусьціць можа, бо я грамадзянін РБ, а вось абратна ў купэ – хвіг. А так на "Басовішча хочацца! Я расстроіўся, выпіў трохі, і вырашыў паспрабаваць дамовіцца з польскімі памежнікамі (колькі разоў бачыў, як суайчыньнікі дамаўляюцца за 10 у.е.). Чым бліжэй польскія памежнікі, тым больш я "расстройваўся". Груба я размаўляў, ці нахабна? У кожным выпадку, ноч правёў у памежным пастарунку ў Кузьніцы, і зь пячаткай "ANULOWANO" на ўязным штампе ў пашпарце ранак сустрэў у Горадні. А на "Басовішча” так хочацца! За 10 баксаў сеў ў прыватнуў маршрутку. І выклікаў надзвычайны інтарэс у беларускіх мытнікаў. Разумееце, усе людзі, як людзі: вязуць недазволеную колькасьць цыгарэт, сьпірытусу і г.д. Плоцяць хабар згодна ўсталяванае таксы, а тут едзе нават без торбы. Няголены нейкі, узрушаны Гэта асобная тэма, пасьля распавяду. У выніку доўгага марынаваньня на мяжы, мытнікі зь недаверам у вачох і вялікай неахвотай мяне прапусьцілі. І вось я ўжо ў аўтобусе зь Беластоку на Гарадок. У выніку маіх памежных пературбацыяў я спазьняюся на цэлы дзень. Мушу прыехаць па канец першага дня фэсту. Але ўжо блізка-блізка радаснае спатканьне са сьвятам майго юнацтва! З трымценьнем у сэрцы пазнаю вёсачкі, папярэдныя Гарадку, і сам уезд у славутую мясьцінку. Вунь ужо і мой прыпынак! Па дарозе бадзяюцца юнакі валасата-панкаватага выгляду. Здаецца, нібыта чуваць гукі рок-гітары Аўтобус спыняецца. І праўда, ля прыпынку на пыльнай траўцы сядзяць мае сябрукі! Менскія сябрукі, якіх ня бачыў сто гадоў. Анархісты. Паўлюк Канавальчык уласнай пэрсонай. Усьміхаецца, пагляд загадкавы. Вось ён, прадвесьнік карнавалу, што магчымы толькі тут! Я выскокваю з аўтобусу, набіраю поўныя грудзі паветра, і громка вітаюся. Паўлюк радасна хістаецца насустрач: Прывітаньне-э-э-э-ээээээээээээ Разам зь вітальным словам з Паўлюка фантаніруе струмень невытлумачальнага колеру, квінтысэнсыя ўсяго адчутага й перажытага за першы дзень "Басовішча". Альбо па-просту ваніты. *** "ПРАЗЬНІК УДАЎСЯ". Пра сябрука на мяжы таксама распавяду. Гісторыя не такая ўзьнёслая, як папярэдняя, затое павучальная. ПЕРШЫ РАЗ Актыўным падарожнікам Дзіму не зразумець. А вы паспрабуйце хаця б год бязвылазна праседзіць у вашым горадзе, а пасьля зьбярыцеся ў далёкую выправу. Вы адчуеце шосьці падобнае да агарафобіі (боязі адкрытае прасторы). А Дзіма упершыню за чвэрць веку жыцьця ехаў за сапраўдную мяжу – у Польшчу. Можа варта было б пачаць з самага раньняга дзяцінства Дзімы. Мой сябра распавёў, што з маленства бацькі яго пужалі людзьмі у форме. Калі цяпер я чую на вуліцы, як маладыя мамы вырабляюць тое ж са сваімі дзеткамі, мяне перасмыкае. Я прыгадваю Дзіму, які можа пайсьці на бойку супраць амбалаў-хуліганаў, увайсьці ў гарашчую ізбу і ўсё такое, але які ніякавее, калі бачыць службоўца ў форме. Дзіма ехаў у цягніку “Менск-Варшава” сьпякотным летнім днём. Апрануты быў Дзіма ў футболку, шорты й сандалеты, але вез вялікую валізу (найперш з рознымі сувэнірамі для сваякоў, многіх зь якіх ніколі ня бачыў). А яшчэ Дзіма спаў, бо, канешне ж, цягнік “Менск-Варшава”, вядомы ў народзе пад назвай “Жыве Беларусь”, спыняецца ў Берасьці ўночы. Разам зь Дзімам ехалі тры пасажыры, якія сваімі торбамі й корабамі заставілі ўсю невялікую прастору купэ. Пасажыры трывожна маўчалі. І тут зья-ві-лі-ся-а памежнікі. Каб Дзіма ня спаў, можа, усё б склалася іначай. А так… Непрачнуты, нічога ня цяміць, бачыць перад сабою суворы твар чалавека ва ўніформе, той штосьці патрабуе… Пакажыце… Што вязеце… Зь якой мэтай… Як далёка… Дзіма ўзмакрэў, рукі задрыжэлі. Ведае ён што мама ў валізу паклала? Вядома, не. “А, дык вы нават ня ведаеце, што вязеце празь ДЗЯРЖАЎНУЮ МЯЖУ!?” Дзіма бляднее, чырванее, пакрываецца плямамі. Праз пяць хвілін мытніку дапамагаюць два калегі. “Дык што вязем? Кажыце шчыра, бо ўсё роўна знойдзем”. Гэта ўжо начальнік мытнай зьмены пэрсанальна запусьціў рукі ў дзімаву валізу. Падначаленыя таўкуцца ў купэ й калідоры вагону. Тут жа ж і ўстрывожаная правадніца. Ужо забытыя іншыя пасажыры вагону, пагатоў таго купэ, дзе едзе мой сябрук. Начальнік важна (нават крыху карцінна) абмацвае кожны шоў зьменнай адзежы. Дзіма трасецца, ляскае зубамі, ды мычыць. Нічога ўцямнага вымавіць ня можа. Цягнік затрымліваецца хвілін на сорак хвілін. Першы раз. Першы раз ехаў Дзіма за Буг. Першы раз яго бачылі берасьцейскія мытнікі. Дык хто сказаў, што дурням шанцуе? Зрэшты, усё адносна. Надыйшоў момант, калі начальнік вынуў з задняй кішэні старых, але высьціраных зьменных шортаў зацёртую зялёную купюру – адзін бакс. Незадэкляраваны амэрыканскі рубель. Дзіма з начальнікам няўцямна лупаюць вачыма на банкноту. “Я кінуў шорты летась у пральную машыну, і з таго часу іх ня бачыў”. “Бля, і гэта ЎСЁ!?” *** У вагоне п’янка. Ледзь прытомнаму Дзіму падліваюць і падліваюць. Ягоныя спадарожнікі па купэ правезьлі кантрабандай грошай і тавару на пару дзясяткаў тысяч даляраў. Дзіма – зорка манэжу, пасланец лёсу… “Такое бывае раз на сто гадоў”. – “Гэта праўда. У іх яўна была наводка на наш вагон”. – “Вядома, начальнік пэрсанальна правярае ў выключных выпадках”. – “Пі, пі хлопчык, як цябе зваць? Першы раз едзеш?” ТРЭЦЯЕ ВОКА Нагадаю маю ўлюбёную гісторыю. Зіма, калядны час, студэнты, грошай няма, а так хочацца сьвята! Я, Віталік і Дзіма бадзяемся па Праспэкце Што рабіць? Гэх, сустрэць бы каго з бабкамі, павесяліцца бы "Хлопцы, хадзем да "Цантральнага" гастраному, кажа Дзіма. Мне ўнутраны голас падказвае". Тусаваліся мы ў кафэтэрыі "Цантральнага", тусаваліся, аж пачалі пераконвацца, што ўнутраны голас як заўжды падмануў. Але не! Заходзіць прыяцель Жэня, і заяўляе замест вітаньня: "Пацаны, у мяне ёсьць бабкі, давайце гудзець!" "Давайце, давайце!" радасна падтрымалі мы зь Віталікам. А Дзіма задуменна прымоўк. "Ведаеце што, сур'ёзным тонам прамовіў дзіма. Вы гудзіце, а я пайшоў, мне ТЭРМІНОВА трэба йсьці". "Што такое?!" "У мяне трэцяе вока адчынілася, трэба тэрмінова ісьці ў той бок", Дзіма махнуў рукой у бок стадыёна "Дынама", хуценька разьвітаўся, і ледзь не пабег. Павесяліліся мы тады на славу, не падвёў унутраны голас. Жэня праз міліцыю да дому патрапіў, мы зь Віталікам таксама мала што памятаем. А вось Дзіма Дзіма прыбегам рушыў празь Менск. "Хутчэй, хутчэй, туды там яго, штосьці там чакае". Хутчэй, хутчэй Дзіма ледзь стрываўся, калі на скрыжаваньні трамвайных рэек і вуліцы Сьвярдлова яго спыніў сьветлафор. "Давай, давай! Хутчэй запальвай злёнае". Трэцяе вока глядзела шырока-шырока наперад. Запалілася зялёнае. Дзіма імгненна рушыў. З супрацьлеглага боку рушылі два бамбізы. Адзін зь іх бяз словаў, не спыняючы хады, кароткім моцным ударам даў Дзіму ў лоб, і моўчкі рушыў далей. Дзіма ў пырсках іскар з вачэй ляснуўся галавой на асфальт, і на імгненьне зьнепрытомеў. І трэцяе вока зачынілася. ЗВЫЧАЙНАЯ ЗАМОВА Калегі распавялі, як Паша Севярынец замаўляў аркестар, каб сустрэць чарговага важнага сядзельца на Акрэсьціна. Дзе ўзяць аркестар? Вядома, у паграбальнай канторы. Паша затэлефанаваў у некалькі. І паўсюль навёў жах на супрацоўнікаў: Добры дзень, я б хацеў замовіць аркестар. Калі ласка, на калі? Праз дзесяць дзён у 15-30. Як, вы ЎЖО ведаеце час?!! ХЭНДЭ ХОХ Гісторы ад Зьмітра Вайцюшкевіча, якая адбылася ў Кіеве з адным студэнтам. Студэнт гасьцяваў у абшчазе. Увечары вяртацца трэба было праз увесь немалы горад. Студэнту запранавалі застацца на ноч. Выпіта было ня мала, ехаць на Левы бераг лянота. Застаўся. А ў начы прыпёрла па-малому, а дзе там уключальнік, каб знайсьці шлях да прыбіральні, якая нема ведама дзе? Студэнт намацаў пусты трохлітровы слоік, ды зрабіў сваю малую паводле формы, але не паводле зьместу, справу. Раніцай студэнта абудзіў дружны гогат. Хлопец прасачыў вачыма аб’ект сьмеху. У трохлітровіку, прыціснуты да шкла ў позе “рукі ў гору”, па пояс у вадкасьці стаяў пакутнік-хамяк. ГЕРОЙ Гісторыя ад Зьмітра Вайцюшкевіча, якая адбылася ў абласным шпіталі з старэнькім дзядком-вэтэрнам. Сталася так, што дзядок зьнік. Няма дваццаць хвілін, трыццаць, сорак… А дзядок зусім нягеглы, ледзь перасоўваўся. Таму мэдсёстры захваляваліся, пачалі бегаць, ды шукаць пацыэнта. Ажно адна скеміла зазірнуць у прыбіральню. А варта заўважыць, што ад савецкіх часоў дзе-нідзе засталіся дзіўныя канструкцыі ўнітазаў. У іх бачок не на гары, і не ў нізе, а пасярод. Сядзіць сабе дзядок дупай у бачку, і паварушыцца ня можа. Божа, дзедушка, як вы сюды ўмудрылісь ўлезьці?! Здымі мяне, сука! Я за цібя кроў праліваў! dzikimu, дзякі за апошнія тры байкі Даўно так не сьмяялася :) ДЗІЦЯЧАЕ ПЫТАНЬНЕ Во, прыгадаў Кася Камоцкая распавядала пра сваю дачку Касю ж дашкольнага ўзросту. Ідзе сабе Кася-старэйшая на радзіва, што на Чырвонай 4, разам з Касяй-малодшай. (Да Лукі было). На прахадной, ясна, міліцыянт. Дзядзя, а ты што камуніст? Не! А з чаго ты пэўная?! А чаго ў цябе пісталет на партупеі? На слове “Бабруйск” сход хваравіта застагнаў. Усе пагаджаліся ехаць ехаць у Бабруйск хоць зараз. Бабруйск лічыўся цудоўным, высокакультурным месцам. www.svaboda.org/news/articles/2004/03/20 Выступаў аднойчы вядомы гурт "Ліцьвіны" з канцэртамі ў Польшчы. Пасля выступу вырашылі сабе на ахвоту людзям на забаву тое-сёе агучыць проста на вулцы старога гораду. Сталі ў пекных народных строях пад мурам камяніцы ды й зайгралі нешта жалісна-сьлёзнае, паводле характэрнага рэпертуару ( які, дарэчы, называўся праз тое "гаўно-доля". Адна песенька, другая Адныя слухачы падыходзілі, іншыя ішлі сабе далей. Але адзін слухач, які стаяў насупраць ля сцяны, ураджваў сваёй пільнай увагай.І вось раптам гэты п'янаваты дзядзька падыйшоў і пераўзмагаючы някволы хмель папрасіў: "Паньство, проша зайграч Мурку! " НАРОДЖАНЫЯ ТUT Сёлета на “Я нарадзіўся тут”, у адрозьнеьне ад мінулага году, музыкі гралі “ў касу”. А вось публіка была такая ж, як і летась – шчырая. Заля стаяла. Прынамсі, амаль усю другу частку, дзе большасьць гімнаў. Стаялі і АМОНаўцы. Я з “атвёрткай” стаяў у аднаго за сьпінай. Малады, гадоў 20-22, ён быў адзіны ў тым сэктары, і азіраўся ці ня кожныя 20 сэк. Цягам 45 хв. азірацца кожныя 20 сэк.! Можа, першае заданьне… А можа, справа ў тым, што дзяжурства сталася наступным пасьля 25 сакавіка, калі забіралі за меншыя “праступленьні”, чым выгукі “Жыве Беларусь!” 27 сакавіка ў к/з “Мінск” заля “стаяла на вушах”, і, ясна, скандавала “Жыве Беларусь!” ці не пасьля кожнай песьні. Малады АМОНавец, нібы затраўлены зьвярок, штосэкунды чакаў нападу ў сьпіну. “Вось толькі ўчора “мачылі ўродаў”, а тут сабраліся цэлай заляй, і пляскаюць у далоні”. У 1996-м АМОНавец хадзіў у 8-9 кляс. Ці не ўпершыню паслухаў ТАКІХ песень. А бармэны і цёткі-гардэробшчыцы пацьвердзілі, што найвялікшую касу апоші год “даюць нацыяналісты”. Показка, пачутая ад Анатоля Сідарэвіча Алесь Разанаў неўзабаве пасьля зьяўленьня ў сьвет сваіх квантэмаў пастрыгся, прыбраў з галавы апошнія рэшткі кудзераў. У такім новым іміджы жывы клясык зайшоў у рэдакцыю часопісу "Крыніца". Убачыўшы лысы чэрап Разанава-"квантэмшчыка", адзін з супрацоўнікаў адразу прамовіў: "Квантамас". На занятках па ангельскай мове. Выкладчыца пытаецца ў навучэнцаў: Have you ever bought second-hand things? Yes, адказвае адна з навучэнак. And what it was? My husband. Распавядаюць, што незадоўга да сьмерці Стэфанія Станюта была запрошаная на банкет да мітрапаліта Менскага й Слуцкага Філарэта. Узяла з сабою пітушчага барда, каб падкарміць і папаіць нахаляву. Зайшлі ў залю – аж засьляпіла ад залатых рыз. Селі яны каля самога сп. Філарэта. Падпіты бард захацеў паабшчацца са Сьвяцейшаствам дый пытаецца: – А як жа мне Вас называць? Філарэт кульнуў, закусіў і паважна сказаў: –Называйце мяне проста – Владыко! ЗНОЙДЗЕНАЯ "АТЛЯНТЫДА" Таэтразнаўца Слава Ракіцкі нарадзіўся ў мястэчу Празарокі на Глыбоччыне. Там жа нарадзіўся айцец-заснавальнік сучаснага беларускага тэатру Ігнат Буйніцкі, толькі крыху раней, калі яшчэ не існавала радыё "Свабода". А Слава ўжо які год вядзе на радыё праграму "Беларуская Атлянтыда": пра малавядомыя ды занядбаныя здабыткі беларускай культуры. Штораз па вяртаньні на сваю малую радзіму Слава ідзе адведаць помнік свайму вялікаму земляку, безь якога не было б ні бел-тэатру, ні Ракіцкага ў якасьці бел-тэатразнаўцы. Што можна знайсьці ля помніку Буйніцкаму? Пэўна, можна знайсьці адказ на якое-небудзь важнае пытаньне. Напрыклад, пра лёс Бацькаўшчыны, пра вытокі беларускай культуры І Слава-такі знайшоў сапраўдную беларускую "Атлянтыду". Слава стаяў над магілай і рагатаў. То паглядаючы на недабудаваны музэй Ігнату Буйніцкау, то на пустую пляшку з пад чарніла "Атлянтыда" вырабу КУУП "Полоцкий винзавод". Нядаўна Віцебская пракуратура паведаміла, што ў "Атлянтыдзе" знойдзеныя іншародныя целы ў выглядзе ворсу, плёнкі і казюрак Неба нам шле сыгналі. Вось, толькі што пачуў байку ад Уладзімера Цэсьлера ў выкананьні музыканта "Эпл Ці" Аляксандра Сапегі. СІЛА МОВЫ Менск, канец 1980-х. У Траецкім працуе "Карчма Старавіленская", адна з першых, дзе наліваюць каву па-турэцку. "Сінія" прыходзяць на гарэлку, інцілягенты на каву (і гарэлку). За стойкай бара вельмі строгая цётка, якая на ўсіх гыркае, незалежна ад выгляду і выбару напою: "Вам чиво? Эй ты, курыць запрэшчэно! Так, тибе ужэ хвацит" і д. п. І вось, аднойчы заходзіць інцілягенцік, стаіць мнецца. Бармэнша пытаецца: Мужчина, вам чиво? Э-э Мне, калі ласка, філіжанку кавы. Прысутныя сьціхлі, інтуітыўна ўвабраўшы галовы ў плечы. Павісла паўза. Бармэнша набрала паветра ў грудзі, выдахнула і запыталася: З цукрам? Бартосік распавёў, як рабіў рэпартаж пра Аляхновічы. Пытаецца ў выхавацелькі ў дз.садку,маўляў,а ці ведадаюць дзеткі дзядулю Леніна? Выхавацелька са скрухай: “Не, ня ведаюць. Затое ведаюць дзядзьку Лукашэнку!”. – “А вы іх у нацыянальным духу выхоўваеце, беларускую мову вучыце?” – “Канешне! Яны ўжо нават ведаюць што такое “хадзіць на дыбачках”. Рыал сторы. Ксюша (9 гадоў): Мне трэба для ўроку напісаць казку пра бусьліка і дзяўчынку. Бацькі: “ Жыла дзяўчынка, знайшла бусьліка з падбітым крылом. Усё лета лекавала бусьліка, карміла. А калі прыйшоў час птушцы ляцець у вырай, бусьлік сказаў чалавечым голасам: “Чым я магу цябе аддзячыць, дзяўчынка? Дзяўчынка: Прынясі мне браціка. Роўна праз 9 месяцаў у дзяўчынкі зьявіўся брацік”. Мама Ксюшы: Бачыш, як бывае? Ксюша: Ага. Толькі чаму ў цябе ад пачатку на тэсьце зьявіліся дзьве рысачкі? Перавага ‘net. Адзiн дзядзька позна навучыўся карыстацца камп’ютэрам, а як выйшаў на пенсію, захацеў стаць лiтаратарам. Рэалізаваць задаткi. Унiверсітэт ён скончыў даўно, і каб не брыдка было за граматычныя памылкi, напісаў у «левую» тоўстую газету пад псеўданімам. Хваляваўся, чакаў. Калі надрукавалi - хваляваўся чытаючы. Газета нічога нават і не змяніла. Толькі слова «універсітэт» справіла на «унівэсытэт». ЖЫЦІЕ МУТАНТАЎ У МЕНСКУ Адна журналістка "Вечернего Минска", якая піша для расейскай "Независимой газеты" пад псэўданімам Вольга Мазаева, між іншым напісала наступнае: "Другая польская газета - "Житие Варшавы" - частично опубликовала список белорусов, которые могут подпасть под польские "репрессии". www.charter97.org/bel/news/2005/06/07/sp ЗЬБЕГ ІМЁНАЎ, ШТО РАЗЫХОДЗЯЦЦА Хто чаго чакаў ад сустрэчы на трохгодзьдзе ЛІТАРЫ на століках “Цантральнага”. Ясна, усе чакалі прыязнай кумпаніі ды добрага сумоўя. Хтосьці, пэўна, спадзяваўся на нечаканую сустрэчу, а хтосьці – дакладна – на выкрыцьцё псэўданімаў. Аліса нават паўжартам атрымала прапанову хабару за выкрыцьцё аднаго. Зайшла гаворка пра аднаго сталага іншагародняга літаранца. Ганна Кісьліцына распавяла, што гэты самы літаранец зрабіў ёй рэкляму “аматаркі непрыстойных анэкдотаў”. Тэма павярнулася да анэкдотаў жыцьця. Бабкоў распавёў анэкдот пра таго самага літаранца, зь якім аднойчы сустрэўся ў Парыжы. Канец гісторыі такі, што цяперашні літаранец, а тады “зорка літаратуры, што ўзыходзіць” ўрэшце зьняў сабе танны нумар у цэнтры Парыжу… ў гатэлі-бардэлі. Пасьмяяліся. Загаварылі пра псэўданім героя бабкоўскага аповеду, і я распавёў анэкдот пра свой псэўданім. JEAN-PAUL TUKIN Цюкіным па старой памяці мяне часам клічуць знаёмцы з радыё “101,2”, а таксама тыя, хто тусаваўся разам са сто-адзіншчыкамі на Ваньковічы. А справа была такая. Я рыхтаваў тэкст сваёй першай праграмы на “101,2”. Рыхтваў у кватэры Касі Камоцкай. Па-першае, весьці праграму на пачатку мы мусілі (і вялі пасьля) разам з Касяй. Па-другое, сваю дабітую друкарку-“Рамашку”, купленую за дзьве пляшкі піва ў сябра, які набыў кампутар, я занес да Касі, каб пісаць разам. Па-трэцяе, напярэдадні ў Касі сабралася кумпанія, таму на раніцу ў кватэры я застаўся адзін – каб напісаць-такі тэкст. А Кася і К пайшлі гуляць па Менску. Друкваць я тады ня ўмеў. Плясь – ёсьць адна літара. Пашукаў, пашукаў, плясь – ёсьць другая. Плясь, плясь – за пяць хвілін адзін зказ ёсьць. Да таго ж, галава гудзе, і вадзічкай ўвесь час хочацца паласавацца. Калі кумпанія сыходзіла, на старонцы быў адзін невялікі абзац. А старонак мусіла быць 6-8. Як толькі кумпанія зваліла (гадзінцы аб 11-й), я пайшоў да канапы, зь якой узьняўся каля 20-й. Толькі сеў за друкарку – вяртаюцца. Алесь Дайнэка чуе замаруджаны ляскат друкаркі, і дражніць з калідору: “Цюк… Цюк… Ну пакажы, колькі ты ўжо нацюкаў… Усяго столькі за цэлы дзень?! Дык ты ж ЦЮКІН!” Паколькі праграма была прысьвечаная францускай музыцы, Кася мянушку павярнула на францускі манэр – ЦюкЭн. На “101,2” працавала Іначка Студзінская. Іначка харошы чалавек, але яна ня ведала Ваньковіча. А яшчэ аднаго разу яна падыйшла да мяне, і сказала: “Слухай, Цюкін, які ты сабе прыгожы псэўданім узяў – Севярын Квяткоўскі”. Доўга сьмяяліся тады, пасьмяяліся і цяпер. З таго часу я ў некалькіх эсэ ўзгадваў сваіх сваякоў – Квяткоўскіх, а пра выпадак з Іначкай зусім забыўся. Хіба Вольскі ці Глёбус часам нагадваюць пра Цюкіна. Ля “Цантральнага” я распавядаў пра свае пакуты дзяцінства, што ніводны аднагодка ня мог вымавіць імя Севярын, што ў мяне пыталіся ці ня пшэк я, ці ня прыбалт, і што мне хацелася быць альбо Валодзям, альбо Ігарам. Глёбус аповед слухаў з усьмешкай, а Бабкоў заховаў сур’ёзны выгляд: – Ведаеш, Севярын, у часе адной бяседы я запытаўся ў Касі, ці сапраўднае імя Цюкін. “Вядома!” – бадзёра адказала мне Кася. Я да гэтай хвіліны быў перакананы, што Севярын Квяткоўскі – твой псэўданім. Ну вось і дабраліся нарэшце. Мы бадзяліся па горадзе больш за шэсьць гадзінаў, мы стаміліся. Цяпер нам трэба яшчэ адзячыць гаспадароў нашага лесу Маруа за гасьціннасьць. Іншымі словамі, мы яшчэ мусім зь імі папіць гарэлкі й пасядзець на кухні. На стале зьяўляецца курчак-грыль, гародніна, садавіна - звычайны немудрагелісты заедак. І дзьве пляшкі "Сынопскай" - нуль семдзясят пяць і нуль пяцьдзясят. У гаспадароў ёсьць яшчэ пачатая паўлітра той самай "Сынопскай". Як добра, што я адгаварыла цябе набываць віно. Меней на чалавека прыпадзе. А табе няёмка, бо я вымушаная ўдзельнічаць у гэтым застольлі й вымушаная піць неглямурнае пітво. Гэтыя мужыкі, якія з намі разам прыйшлі, будуць сьцябаць гарэлку, як коні ваду. Я падазрона гляджу на іх, потым на цябе. Ой, любы, баюся, ня будзе ў нас сёньня таго, дзеля чаго, уласна, мы сюды прыехалі! Я ўжо ведаю твой дурны характар: зараз яны будуць налягаць на выпіўку й ты за імі, дух спаборніцтва ў табе прачнецца й сэкс табе ўжо пофіг будзе. Абы толькі мужыкі не падумалі, што ты слабак і ня майстар выпіць выпіць. Мужчыны ідуць паліць на гаўбец, мы з Валянцінай - гэта сяброўка гаспадара, Дзімы - хуценька накрываем на стол. Мы з Валянцінай у аднолькавым жаночым становішчы, у нас падобныя мужчыны, у нас подобныя ролі ў жыцьцях нашых мужчынаў. Гэта добра: з такімі кабетамі мне заўсёды прасьцей паразумецца. Такія кабеты ўсё разумеюць. А яшчэ яна павадкамі й манерамі нагадвае маю мачаху, толькі, вядома, гэтая нашмат маладзейшая. Ага, у яе таксама ёсьць польская кроў, як у маёй мачахі. Сваякі ўва Ўроцлаве. Ну а сама карэнная пецярбуржанка, вось так. Я пасьпяваю зірнуць у вакно - у мяне дэжавю. Ну проста аналяг менскіх Шабаноў ці Ангарскай! Прамысловыя пэйзажы, ЦЭЦ, чыгунка, гаражы. Мне, відаць, наканавана трахацца ў кватэрах з выглядам на ЦЭЦ, няважна ў якім горадзе ды ў якой краіне. Садзімся. Ну, за сустрэчу. Гаспадар Дзіма ня проста адстаўны вайсковец, у яго мама музыкант, піяністка, вучылася ў Горавіца. Калі вам цікава, там шмат кніжак па музыцы і нот. Угу, нам цікава. У Пецярбургу, відаць, мала проста вайскоўцаў, ратабаёў ці дворнікаў. Нават гараджане зусім плебейскіх заняткаў часта пазначаная прыналежнасьцю да эліты. Прынамсі, гараджане Дзімінага пакаленьня. Дзіму хацелі браць на кантрабас - рост і вялікая кісьць, але ня склалася. - А што там у цябе ў вушах? - Гэта ты мне. - Скрыпкі, мабыць. - Гэта я пра свае срэбныя завушніцы, набытыя калісьці ў Варшаве за васямнаццаць злотых. - Ня скрыпкі, а віёлі да гамба. Плечы ў іх пакатыя, у кантрабаса, дарэчы, таксама. Пачынаецца размова пра будову струнных інструмэнтаў смыковай групы. Ну й дзякуй богу, абы не пра палітыку. Сачу за тым, колькі там засталося гарэлкі. Божа, зрабі так, каб гэтаму мужчыне не прыйшла да галавы ідэя пайсьці ў краму й набыць яшчэ! Божа - Ну і як там у Беларусі? Калі мы ўжо аб'яднаемся? Гэта Валянціна. У яе польская кроў, але гадавалася яна ў Расеі, таму верыць у гэтую геапалітычную ўтопію. Я кажу, што ў Беларусі ўсё нармальна, ціха, а калі аб'яднаемся я ня ведаю. Валянціне, Дзіму ды іншым удзельнікам застольля такі адказ ідзе, як маласольны агурок пасьля чаркі "Сынопскай". Але не табе. - Юля ў нас на радыё Свабода працуе. Цэрэушніца яна. Рэмінісцэнцыя, кажаш. Ты хіба не глядзела фільм "Шырлі-Мырлі", яго яшчэ па тэлевізіі паказвалі? Не, я амаль не гляджу расейскія фільмы. Я наагул не гляджу расейскую тэлевізію з тых часоў, як зачынілі "Намедні". І ўвогуле я неабавязаная разумець твой расейскі гумар. Мне зараз вельмі й вельмі хочацца даць табе добрую поўху, сабраць рэчы ды сысьці. Я не за тым сюды прыехала, каб лавіць рэмінісцэнцыі. - Цікава, а як там ракетная база пад Кранштадам? - Ты вырашыў зайсьці зь іншага флянгу. - Здаецца, зачынілі ж яе. А дарма. Калі будзе напад з боку Злучаных Штатаў - гэта ж адразу ўдар па Маскве й Пецярбургу. - Ды ня будзе ніякага ўдару, супакойся. - Гэта нехта з былых ваякаў. - Ужо ж ня тыя часы. - Тыя. А нафта? Што яны будуць рабіць, калі скончацца іхныя запасы нафты? Кідалі ж яны бомбы на Ірак! - Занадта вялікая тэрыторыя, - пярэчу я. - Як ты сабе ўяўляеш вайну Амэрыкі з Расеяй, нават гіпатэтычна? Старыя ваякі не ўзялі твой бок у спрэчцы з цэрэушніцай. А іх калісьці вучылі, дзе жыве вораг. Забыліся ці што? Ты змаўкаеш. Гарэлка дапітая, ты ўжо п'янаваты. Мае засьцярогі спраўджваюцца: ты хочаш пайсьці ў краму й прынесьці яшчэ пляшку, каб толькі паказаць гэтым зубрам, як ты ўмееш піць. Божа, божа Але зубры пачынаюць разьвітвацца. Зараз сыдуць, зараз ты супакоішся й мы нарэшце зоймемся больш прыемнымі рэчамі. Наколькі яны будуць прыемнымі пасьля такіх размоваў, я ўжо ня ведаю, але, як ня дзіўна, мне ўсё яшчэ хочацца сэксу з табой. На яго ўся надзея: твае магзі нарэшце адключацца й перастануць думаць пра базу ў Кранштадзе. Чмокаемся з Валянцінай, ваякі цалуюць мне рукі. Усё, сышлі. Мы стаім пасярод пакою проста абняўшыся. Мне зноў робіцца спакойна й цёпла. Усе перашкоды разбураныя. Ты цалуеш мяне. Зрабіць тры крокі назад. Там ложак. Я хачу заняцца гэтым зараз, я хачу забыць пра ўсе глупствы, сказаныя на нецьвярозую галаву. - Слухай, хадзем у краму? Ё-Ма-Ё Ты раптоўна адыходзіш ад мяне. Што за новая ідэя затлуміла табе мазгі, усё ж так добра пачынаецца?! - Навошта ў краму? - Ну хадзем, віна возьмем. - Ды якога віна?! Мы ж гарэлку пілі, ты разумееш?! - Не, давай возьмем віна Давай вып'ем віна. Хадзем! Я спачатку адмаўляюся ісьці, але ты ўжо абуўся й адмыкаеш дзьверы. Грамаў трыста "Сынопскай", ня болей, а ты ж не асілак, табе шмат ня трэба, каб геапалітыка табе ў галаву ўдарыла. Яшчэ завядзеш геапалітычныя дыспуты з чачэнкай-прадавачкай у тым начніку. Я яе запрыкмеціла, калі мы сюды ішлі ды затарваліся. Ты можаш, то лепей я ўжо з табой пайду, хай табе чорт. Ты хочаш мярлуху, мярлуху п'е Р. Ты хочаш быць падобным да Р. Ты ніколі ня піў мярлуху. Ты ўвогуле як дзіця, што вырвалася на свабоду з-пад апекі. Табе хочацца гуляць, напівацца, траціць грошы. Ты паслаў свайго татачку на хуй, але татачку ня туды. Татачка забараняе табе спаць з чужой цёцяй, таму ты ідзеш у краму. Татачка кажа, што цёця нехарошая. Татачка хоча зьбіць тваю эрэкцыю. - Я ня буду піць. І табе ня раю. Пляшка адкаркаваная. Сядзім на кухні. Ты ўсё адно разьліваеш віно ў дзьве шклянкі. Сваю я адсоўваю. Ты - выпіваеш. Ты ня хочаш кахацца са мной? - А што я, па-твойму, папраўляў перад выхадам? - Дык у чым праблема?! - выбухваю я. - Хадзем з кухні, мяне раздражняюць кухні, я цярпець не магу выпіваць на кухні й размаўляць на кухні. У чым праблема?! - Значыцца, не Савецкі Саюз перамог у вайне? Другі фронт дапамог? Ну добра. А тое, што вашыя нацыяналісты супрацоўнічалі з фашыстамі? Што маўчыш? І партызаны займаліся на тэрыторыі Беларусі больш марадэрствам, а не змаганьнем з ворагам? А немцы не палілі беларускія вёскі, так? - Слухай, ня будзем пра гэта, добра? Я хачу заняцца з табой каханьнем. Я хачу цябе, чуеш? - Тут няма гарачай вады, а я ўвесь прапах - Ты цудоўна пахнеш. І гэта праўда. Дзіўная асаблівасьць - я, пераборлівая ў сэнсе мужчынскіх пахаў, не зьвяртаю ўвагу ні на перагар, ні на тытунь, ні на што. Мне зь першага імгненьня спадабаўся твой пах і мне зараз пляваць, якія там у цябе палітычныя погляды, мне пляваць па татачку ў тваёй галаве. - Я не магу добра пахнуць. Я шмат палю. Са мной цалавацца ўсё адно што з попельніцай. - Хадзі сюды. Справа пасоўваецца. Я ўжо дазволіла табе пераканацца ў тым, што даўгія спадніцы носяць жанчыны і з цалкам нармальнымі нагамі. Але зноў табе нешта там замінае. Так-так! ГЭТА можна рабіць толькі на пасьцелі й пад коўдрай. Шукаем па ўсёй кватэры пакет зь бялізнай. Можа ты зараз яшчэ скажаш, што можаш займацца каханьнем толькі ў цемры? У такім разе, нічога ў нас ня будзе: белыя ночы. Я моўчкі праклінаю інстытут шлюбу, які робіць нэўрастэнікаў з нармальных мужчынаў. Слава Купідону! Бялізну мы знайшлі. Значыцца, працягваем - Зараз будзем зь цябе рабіць расейскую імпэрскую шавіністку! - абвяшчаеш ты, зьняўшы зь мяне тое нешматлікае з вопраткі, што на мне заставалася. Рабі што хочаш, рабі як хочаш, рабі каго хочаш. Толькі рабі. Знаеш, банальна хачу трахацца, хоць ты і расейскі шавініст і мазгі ў цябе зарасьлі татачкам, як сажалка тваньню. А калі тваё лібідо гэтулькі залежыць ад супадзеньня палітычных поглядаў, то ты ўвогуле ня мусіў браць мяне з сабой у Піцер. Цяпер няма чаго мяне выхоўваць. Ну? З "ну" ў цябе ўсё нармальна, ты ўжо даўно "ну", проста іншыя жанчыны, пэўна, займаюцца сэксам так, як быццам вялікую ласку робяць. Зь імі трэба доўга старацца, каб нешта там запалілася. Але ж у мяне там дзе трэба даўно вільготныя тропікі, а не арктычныя льды! - Гэта ж мэтафара - Беларусь аддалася Расеі! Сэкс - мэтафара! - заяўляеш ты ў працэсе вырабленьня зь мяне расейскага імпэрскага шавініста. - Я б на месцы вашага ўладара даў табе якісьці грант, каб толькі ты не пісала сваіх нацыяналістычных опусаў. - Ты перабольшваеш значэньне маіх опусаў А ўвогуле мне страшэнна падабаецца, як ты гэта робіш са мной. Я засьпяваю табе песьню бяз словаў і музыкі. Я заваблю цябе гэтай песьняй у мора каханьня, як русалка. Мае рукі - пяшчанае дно марское, мае ногі - водарасьці, я апляту цябе імі й не адпушчу. Ты забудзешся на тых, каго пакінуў там, на беразе. - Ну дзякуй богу, што гэта хоць некаму падабаецца А давай адпачнем, га? А я толькі хацела прапанаваць хоць нейкую разнастайнасьць: у мяне ж так на сьцёгнах сінякі пойдуць. Ты саскокваеш з ложка і ў стане эрэкцыі дай божа кожнаму бяжыш Ты бяжыш правяраць, ці не было званкоў на мабілку. Халера! Я разумею, што працягу ня будзе й хачу завыць марцовай коткай ад злосьці. Я зараз не русалкай стану, а гаргонай-мэдузай. Першы, каму ты мусіш адзваніцца - татачка, нават ня жонка. Паводле легенды, ты паехаў у Піцер са сваім брытанскім прыяцелем Нілам. Вы зьнялі кватэру на колькі дзён, у гэтай кватэры няма тэлефона. Ніл зараз недзе ў Францыі й дасылае табе адтуль СМС на шпаркай рашэн лэнгвідж: udachi tebe, sputnik moy. :) Тата ня ведае, што Ніл у Францыі, што ў Ніла ў Маскве дзьве музы - адна сапрано, другая мэццо. Татачка баіцца за тваю сэксуальную арыентацыю!!! З жонкай прасьцей, у жонкі іншы клопат - абы ты не запіў і не спусьціў усе грошы, вам яшчэ рамонт у кухні рабіць, шклопакет ставіць. Прыяцелькі й прыяцелі наслалі СМС, пакуль ты выхоўваў зь мяне расейскага імпэрскага шавініста. На ўлюбёным Ліфаноўскім.ком адчыняюць джазавы разьдзел. Вочы ў цябе запальваюцца, як у дыснееўскага пацучка ад слова "сыр". Ты пачынаеш разважаць: добра было б стаць мадэратарам разьдзелу, добра было б нажыць сабе на форуме найбольшую рэпутацыю, гэта ўсё ж піяр. А потым раскрыць інкогніто, за пару тыдняў да канцэрту раскрыць. Усё ж паўтары тасячы ўдзельнікаў, на форуме не абы хто тусуецца - пойдуць глядзець на загадкавага чувака з самым вялікім рэйтынгам. Вось пра што я зараз хачу слухаць, дык гэта пра інтэрнэт-форумы. - Таму кідай ты свой мізэрны нацыяналізм ты ж бачыш - расейцы розныя Мастацтва - гэта не інтэлект, гэта экзальтаваны інтэлект Мэтафара - Беларусі аддалася Расеі - гугніш ты, паціху засынаючы. А Расея аказалася не на вышыні, так і карціць сказаць мне. Калі б у мяне запыталіся, як гэта - кахацца з табой, - я б сказала: вельмі геапалітычна. Мой інтэлектуальна заклапочаны мужчына захроп. У пакоі пахне тытунём, перагарам і ружамі - кветка стаіць у пляшцы з-пад "Сынопскай". Я сяджу на ложку й думаю, што мне, кабеце, далей рабіць? Для пачатку нагрэць вады, памыцца й паспаць - пераначуем, то болей пачуем. Тэкст мне спадабаўся, цікава. А чаму ён у гэтым разьдзеле? Ната, не адарвацца. У мяне ў Піцеры быў сябручок па прозвішчу Поручіков - той жа каленкор! Душыў мой мізэрны нацыяналізм сваім велічным. Але мой быў гей. Пашанцавала. Але чаму ў гэтым аддзеле, сапраўды? Я выпадкова залезла. Ната можа быць цікаваю і бяз пляшкі. Пляшка бяз Наты таксама. А што, хіба ў пляшачную канцэпцыю гэты ўрывачак ня ўпісваецца? дастаць чарніл і плакаць Гэта не фрашка, а цэлае апавяданьне. Добрае апавяданьне (першае?). Шкада, бяз назвы. Ага, першае апавяданне пасля тоўстага рамана :) Цікава, а калі-ж паспаліты чытач зможа патрымаць гэты таўсты раман у сваіх руках? Га, дачушка? Не, Крамбам і Ганна. Гэта ўрывак з новай рэдакцыі таго самаго рамана. ;-) Я ж папярэджвала буду перапісваць. Але мне, відаць, не паверылі. Дарэчы, даведалася, што іншых фіналістаў конкурсу надрукавалі ў "Дзеяслове". Апрача мяне. Добры, што не надрукавалі. І кепска было б, калі б надрукавалі хаця б урыўкі, а я б пра гэта даведалася ў апошні момант. Тату, гэтае пытаньне адрасуйце ПЭН-цэнтру. Усё залежыць ад таго, ці знойдзе ён грошы на выданьне. А за свае я ў бліжэйшы час выдавацца не гатовая. А Гофман па ранейшаму будзе суаўтарам? А куды ж ён падзенецца! Гофман гэта наша ўсё! :))))) Няўрымсьлівы "камень беларушчыны" Анатоль Белы 27 лістапада 2005 сустракае дэлегацыю "моладзі БНФ", і пачынае экскурсію. Тым, хто ня быў у Старых Дарогах у "Музэі беларускага мастацтва Анатоля Белага", паспрабую апісаць як выглядае падворак перад галоўным уваходам у вялікі двухпавярховы дом. Адзін побач з адным на невялікім лапіку зямлі стаяць помнікі-бюсты і валуны-помнікі: разам каля дзясятку. Розных памераў, формаў, і мастацкіх вартасьцяў. Манэра расповеду Анатоля Белага нагадвае агародніка, які з гонарам за сваю працу распавядае, маўляў, тут у мяне Ларыса Геніюш расьце, тут Анатоль Бярозка, сюды "Змагароў Грунвальду" пасадзіў, а вось тут пляную "Герояў Слуцкага Збройнага чыну" Калі я першы раз ехаў да спадара Белага, я ўяўляў сабе такую карціну. Вялікі кавалак зямлі, на якім стаяць трыццаць ці сорак вялікіх помнікаў: Міцкевічу, Гарэцкаму, Купалу, Быкаву ("Быкаву я яшчэ пры жыцьці паставіў помнік", з гонарам тлумачыць маладым фронтаўцам спадар Белы. Дарэчы, за тры дні да сьмерці ўвекавечыў пісьменьнка). Але я ня першы раз тут, і ведаю, што ніякага помніка Быкаву няма. Экскурсанты шукаюць вачыма выяву Васіля Ўладзімеравіча, гэтак сама, як колісь журналісты, што прыехалі асьвятляць такую важную падзею адкрыцьцё першага помніка Васілю Быкаву! (Як перад тым прыязджалі на адкрыцьці больш як дзесяці помнікаў выбітным дзеячам беларускай гісторыі і культуры). Але спадар Белы дапамагае сваім юным наведнікам. Паказвае пальцам на самы вялікі валун. Калі наблізіцца да велічнага камяня, можна заўважыць мастацкія мэдальёны з выявамі дзячоў беларускайкультуры і гісторыі. Вось тут яны, невялікіх памераў выявы Быкава, Гарэцкага, Вітаўта, Міцкевіча І так, і гэтак, і абы так, і абы як туляцца якасна зробленыя мэдальерныя творы мастацтва. Экскурсанты зьбянтэжана вышукваюць сярод выяваў "помнік Быкаву", а спадар Анатоль Белы з гонарам дадае: З часам увесь гэты валун будзе залеплены выдатнымі дзеячамі Беларусі! Лепш бы ён ставіў помнікі на астэроідзе. Пра Белага ўзгадаўся наш паход з Бартосікам у 1998 годзе на паседжаньне клюбу "Спадчына": txt.knihi.com/nn/1998/03/05.htm Зьяўленьне Сыса ў сярэдзіне дзеі здалося выратаваньнем. Сысовы пэрфэрманс-танцы вакол Белага падаліся ясным і здаровым прамянём. Першы і апошні раз я з вялікай радасьцю прыняў прапанову Сыса распіць бутэлечку: разам з Бартосам мы выскакнулі на сьвежае паветра ў простым і пераносным сэнсе. Пасьля выхаду матэрыялу ў НН, я сядзеў у перадбаньніку ТБМ, дзе НН арэндавала офіс, і паліў. Заваліўся Белы, і спытаў, маўляў, вартуеш, мальчык? А дзе старшыя? "Старшым" апынуўся Харэўскі, які сядзеў са зламанай нагой, і ад Белага ўцячы ня мог. Белы доўга бараў Харэўскаму мозаг, і вымучыў у наступным нумары палажыцельную нататку пра сябе Белага,"чыстага" і "пухнатага". Цікава, як Белы вымучыў пачотную грамату на свайго 60-годзьдзя ў владыкі Філарэта? Грамата вісіць у "Музэі беларускага мастацтва" ў Старых Дарогах адразу пры ўваходзе насупраць партэтрэта самаго Філарэта. Пытаньне пра ўнёсак Філарэта ў справу Беларушчыны Беламу апошні раз я не задаў. Грандыёзнасьць (і сэнсацыйнасьць) верагоднага адказу патрабуе адпаведнай сытуацыі. А мяне памянёны спадар абазваў кароваю: чмякала гумкай на зьезьдзе беларусаў сьвету (хутчэй па-сьвінску, чым па-кароўску). Я яму адказала. Ён счырванеў і палез біцца. Разьвёў нас прафэсар Лыч. Згадваю зь цеплынёю А.Б. самога, ягоныя белыя красоўкі макабрычны "персьцень". А куды падзець "Ліхі і лішкі"? Яны жыць мкнуцца. ПРА ЖЫЗЬНЬ Гледзячы на чату Вечароў у БТ, вось у гэтыя хвіліны, у праграме, гдзе раздаюць дзенгі, прыгадаў навагоднюю гісторыю, пачутую ад Вечара. Калі Аксана і Толік Вечары жылі яшчэ ў тэле-абшчазе. Ясна, пакой быў небальшы, а госьцікаў многа. Раніцай 1 студзеня маленькая (толькі гаварыць навучыўшыся) дачка Поля глядзіць на цялы на падлозе, і пытаецца ў таты: Што эта? Эта жызьнь, дочка. ТАКАЯ жызьнь?! ПРА МЕНСКІХ Нядаўна Кася нагадала гісторыю пра нашага агульнага сябра Х. У адной загранічнай стране Х рыхтаваў радыёпраграму. На кухні засядала кумпанія, а Х разрываўся паміж куняй, і кампутарам зь мікрафонам, бо яму трэба было запісваць галасы менскіх інтэлектуалаў. А варта нагадаць, што Х, жывучы ў той недалёкай заграніцы, палюбляў паўжартам дыстанавацца ад менскіх, хоць і нарадзіўся і вырас менавіта ў гэтым шматпакутным горадзе: “Ну, вы менскія, блін, даёце!” Вось і тым разам пасьля эннага вяртаньня на кухню Х прамовіў у тым сэнсе, што “менскія блін даюць”. Яны там усе п’яныя, прамовіў Х, і кульнуў. – Званю М. – п’яны, званю А – заплятык… Камантар – кілішак – студыя – кухня… Урэшце, ледзь трымаючыся на нагах, Х чарговы раз вярнуўся на кухню, і выдаў: Менскія ўжо і слухаўку не бяруць. Кульнуў, і заківаўся. Бацькі глядзяць навіны ОНТ у сваім пакоі. У дзесяцігадовай Ксюшы ў дзіцячым пакоі таксама ёсьць тэлевізар. Як высьветлілася крыху пазьней дзяўчынка таксама глядзела навіны. ОНТ спачатку паказала ППРБ; пасьля Лазавіка, які сказаў што “праз дзьве гадзіны будзем ведаць хто з прэтэндэнтаў на прэзыдэнта будзе зарэгістраваны”, а пасьля двух калдыроў з аднаго зь гомельскіх заводаў. Карэспандэнтка паведаміла, што калдыры “лучшыя работнікі заводу, і змагаюцца за права ўдзельнічаць ва Ўсебеларускім сходзе” на пачатку сакавіка. Пасьля карэспандэнтка назвала імя калдыра, які перамог “у няраўнай барбе”. Раптам зь дзіцячага пакою: Мама, яшчэ аднаго кандадата ў прэзыдэнты выбралі! ЗЕМЛЯКІ-2 Карэспандэнтка ОНТ распавядае пра тое, як цяжка беларускім дальнабойшчыкам езьдзіць маразамі па польскіх дарогах. Завяршае рэпартаж словамі пра тое, што “справиться с проблемами на польских дорогах помагает наша славянская смекалка”. Ясна, на польскі бок карэспандэнтка ня езьдзіла, а рабіла інтэрвію з кіроўцамі на беларускім баку мяжы. Мужчыну сярэдніх гадоў рэпрэзэнтвалі Александар Семянович (цытую ў арыгінале, бо рэдкі выпадак захаваньня беларускага гучаньня прозьвішча ў расейскай транскрыпцыі). Скажите, а как вы справляетесь, если нужно заехать на обледенелую горку? Очань проста. Мы возим з сабой нашу беларускую “сіль”… Іли как там её. ДЖЫНСА Ксюша пасьля школы ходзіць у гурток, дзе робіць розныя, як яна кажа “паддзелкі”. “Паддзелак” у доме ўжо шмат. Калі Ксюша атрымлівае ня надта добрую адзнаку, жартуем: “Нічога, Ксюша, як ня скончыш школу, будзеш свае “паддзелкі” прадаваць”. Дарэчы, ксюша мае талент, т ейныя вырабы вельмі якасныя, як для ўзросту 10 гадоў. І вось, Ксюша прыносіць чарговы твор бранзалет з джынсавай тканіны, упрыгожаны бісерам. Я акурат раблю інфармацыю пра непаўнагадовых у Салігорску, якіх затрымалі за тое, што яны, нібыта, навязвалі джынсавыя стужкі на дрэвы. Жартуем: Добры браназалет, але зь ім цяпер небсьпечна па менску хадзіць… Чаму? Э… Доўга тлумачыць. Мінае колькі часу, мы ўжо забыліся на размову, ажно падыходзіць Ксюша: Усё роўна буду насіць, бо ён мне падабаецца. a jashche dauzhej tlumachyc,kamu j chamu zahacelasia naviazac nam "dzhynsavuju demakratyju".Kali uzho pishash pa-brlarusku,dyk uzhyvaj pravilna slovy .Dzhynsavym b r a n z a l e t nikoli nia budze,jon mozha byc tolki metalichnym!I rusizmy na palanizmy zamianiac nam neher ."Zabylisia na razmovu" - gruby palanizm! Наконт бранзалета думаў, калі пісаў (бо ў арыгінале "брасьлет"), але нада мною стаў цень Філёляга Але за апошнія 15 гадоў філолагі зь філёлягамі мяне так дасталі, што давядзецца табе, Адмін, прыняць МАЮ ўласную РАЗМОЎНУЮ вэрсію белмовы. 2 "Zabylisia na razmovu" - gruby palanizm! Мяркую, гэта чыстая дакалёбка. Але спрачацца адсылаю да Вячоркі, Бушлякова, Саўкі, Шупы & C. Ясна, ў жывой гутарцы я рэдка ўжываю "філязофію", хіба толькі з далучанымі да таямніцы (філёлягамі найперш). Я кажу "філасофія". Але дакладна ніколі ня буду казаць "гакэй", "гіпі", і пагатоў "цыклёп". МОВА Ў МЕНСКУ Упершыню я размаўляў на вуліцы па-беларуску ў 1989 годзе. На перапынку мы з аднакласьнікамі выйшлі папаліць за школай. Раптам да нас падыйшла жанчына. Не бабуля зь вёскі, а нестарая, гарадзкога віду. На выгляд архэоляг, ці бібліятэкарка. І запытался: “Прабачце, як прайсьці на вуліцу Ляўкова?”. Мы ўсе аслупянелі ад нечаканасьці, але я адказаў па беларуску куды ісьці, і дзе зьвярнуць. Годам раней я пераадолеў комплекс мовы. Прыйшоў уладкоўвацца на раскопкі Сьвятадухаўскай царквы. Мяне на працу афармляў кіраўнік раскопак Зянон Пазьняк. Я зайшоў да яго ў кабінэт, ён задаваў стандартныя пытаньні: як зваць, колькі гадоў, дзе жыву, і дзе вучуся. Па-беларуску. Гледзячы ў вочы Зянону Станіслававічу, у мяне язык не павярнуўся адказаць па-расейску. А ў 1991 я паступіў на гістфак БДУ, дзе знайшоў новых сяброў. Я насіў адмыслова падраныя джынсы, даўгія валасы, і сваю беларускую мову перасыпаў слэнгам, а часам і нецэнзуршчынаў. Калі меркаваць па тварах пасажыраў грамадзкага транспарту і мінакоў на вуліцах, сумясь была калярытная. Такая сабе сумясь панка з бэнээфаўцам. З часам я ўдасканаліў літаратурную мову, і нават пачаў казаць “філязофія”, а ў Менску перасталі асацыяваць беларускую мову выключна з рухам БНФ. Мала таго, што я авалодаў літаратурнай мовай, дык я пераняў ад Лявона Вольскага ды іншых “музыканцікаў дарагіх” інцелягенцкую трасянку, такі новаствораны сьцёб-слэнг. І вось, аднойчы на мосьце празь Сьвіслач на праспэкце Скарыны я пачуў сабе ў сьпіну: “Молодой человек, вы очень неправильно говорите по-белорусски”. Цёця сярэдніх гадоў зрабіла заўвагу. А цяпер на літаратурную вэрсію мовы часьцей пачуеш, “ як вы хораша гаварыце па-беларуску”, ды хіба “а зачем вы говорите по-белорусски”. Але 8-10 гадоў таму публіка яшчэ нэрвавалася. Прыяцель Альгерд Н. распавёў як нават быў вымушаны ў трамваі даць пачку ў пысу грамадзяніна, які наязджаў на мову, і “не хацеў супакойвацца”. Альгерд распавёў, што грамадзянін зь віскатам упаў на падлогу трамвая, а публіка была задаволеная. Мая гісторыя адбылася ў тралейбусе. Без мардабою, але зь фіналам, які мяне агалмошыў. Годзіку ў 1999 сеў я ля цырку ў тралейбус, каб пад’ехаць адзін прыпынак да пляцу Перамогі. Дакладней, ушчыміўся. Сьледам ушчыміўся калдыр. Побач быў прышчэмлены дзядзя зь інцелягенцкай бародкай. Дзядзя запытаўся ў калдыра: “Прабачце, вы выходзіце на наступным?” Калдыр узьвіўся, маўляў, “ты што па-руски не умееш? Да вы дастали са сваей мовай. Да нету такова языка, папридумывалі, мля…” Я пачакаў, інцелягент патупіў вочы, і маўчыць. А калдыр працягвае. Тады я кажу, маўляў, “заткні пасьць, яшчэ слова скажаш, выляціш з тралейбуса разам зь дзьвярыма”. І народ маўчыць, слухае. Зрэшты, прыпынак кароткі. Высыпалі мы з тралейбуса, як гарохі, і… Якія вэрсіі? Ну ясна, калдыр адразу ламануўся (на лева). А інцелягент? Я мяркаваў, што хоць бы “дзякуй” скажа за падтрымку… ламануўся (на права), як заяц. *** А вы кажаце “русізмы”, “палянізмы”… У тыя ж дзевяностыя - заходзім неяк зь сябрам у кавярню "Тэатральная" на каву. Па-турэцку там каву добрую рабілі (а мо й цяпер яшчэ робяць). Падыходзіць нашая чарга, і сябра кажа да бармэнкі: - Дзьве кавы і шклянка соку. Дадаю: - Шклянка - гэта стакан. А цётка, абурана: - Разумею, ня зь вёскі! Вось калі быў гістарычны шанец мове элітнасьці дадаць. А вы кажаце 2 Вось калі быў гістарычны шанец мове элітнасьці дадаць. Што ж вы тады прамаргалі? :)) *** Як беларусы па-беларуску гавораць Севярын Квяткоўскі, Менск “А хто гэта ў нас завёўся, па-беларуску гаворыць?” – “А ты ня ведаў? Гэта ж новы прыкол менскіх панкаў!” Дыялёг, падслуханы на колішняй хіпанскай тусоўцы побач з крамай “Нэктар” на вуліцы Чырвонай у Менску на пачатку 1990-х. Гаворка йшла пра майго прыяцеля Андруся. Размаўляць са сваімі сябрамі-хіпі па-беларуску было для яго сапраўдным учынкам – нібы кідаўся на амбразуру расейшчыны. Але і Андрусь, і я, і нашыя сябры амаль фізычна адчувалі, як зьмяняецца стасус мовы з “калгаснага” на “элітарны”. Мы, першакурсьнікі, лавілі сапраўдны кайф, калі абмяркоўвалі па-беларуску нашыя студэнцкіх часоў праблемы. Мову перасыпалі процьмай слэнгавых, а часам і табуяваных слоўцаў. Перад тым я бачыў жывых беларускамоўных людзей адно на сустрэчах зь пісьменьнікамі, ды пару разоў у электрычцы Менск-Маладэчна. Цяпер я ведаю, што бачыў “майстроўцаў”, якія ехалі ладзіць ці-то “Гуканьне вясны” ці-то “Купальле”. Я чуў Мову зь вялікай літары, дзе не было месца мітусьлівым тэмам. Я чуў сакральную мову. Калі ў канцы 1980-х – пачатку 1990-х гаварыць па-беларуску на вуліцы было ўчынкам, дык і цяпер ГАВАРЭНЬНЕ ў грамадзкім месцы для многіх ёсьць чынам. Аднойчы з прыяцелем сядзелі ў кавярні. Я зрабіў афіцыянтцы заўвагу – па-расейску. Праяцель разьюшыўся: “Ты дома, калі ніхто ня бачыць, можаш гаварыць па-расейску. А гэтых… Гэтых трэба “строіць” па-беларуску”. Той жа прыяцель спавядае правіла не казаць па-беларуску, калі ён знаходзіцца ў няўтульным становішчы. Напрыклад, калі відавочна ня мае рацыі. Зрэшты, гаварэньне для многіх ёсьць і свайго кшталту забавай: прасіць шклянку гарбаты ці філіжанку кавы. Я ведаю людзей, якія атрымліваюць ці не садысцкае задавальненьне, калі ўжываюць у размове са службоўцамі беларускія словы, не прапісаныя ў стандартных падручніках. Праўда, хаця слова "спадар" не прапісанае ў школьных падручніках, яго ведаюць амаль усе. Для кагосьці гэта больш упадабаны сынонім "пана". А для кагосьці – ярлык для ворагаў-нацыяналістаў. Свайго кшталту антонім "таварыша". Цяпер у цэнтры Менску цяжка знайсьці прадавачку, якая б ня ведала “каву”, “гарбату” ці “шкарпэткі”. А калі хто не зразумее, можна быць пагрозным, зьедлівым, ці іранічным – перавага на тваім, спадарскім баку. А ў правінцыі твая беларуская мова надае падвойнае сталічнасьці! Едзем з прыяцелямі мікрааўтобусам на бераг рэчкі Аўсянкі ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці. Адтуль пачнецца нашая вандроўка на байдарках у бок расейскае мяжы. У Гарадку спыняем мясцовага хлопца, каб даведацца дарогу. Хлопец тлумачыць і пытаецца: “А вы што із Мінска?” – “Так, а як здагадаўся?” – “Хорошо по-белорусскі говорыце”. Я ўжо даўна ня чуў адмоўнае рэакцыі на беларускую мову, кашталту: “А, пазьнякоўцы-нацыяналісты”. Часьцей даводзіцца чуць кшталту: “Вой, як хораша гаворыце!” У кожным выпадку, твая беларуская гаворка кідаецца ў вушы, ты вылучаесься з шэрага натоўпу. Калі ўвесь час – гэта можа быць стамляльна. Я не раблю з мовы чын. І за сабой, і за сваімі знаёмымі заўважаю, што часьцяком проста тыцкаю пальцам у патрэбную ў краме рэч. Без “калі ласка” і “дзякуй”. А вось расейскамоўная бармэнша кавярні “Тэатральны разьезд” паслугоўваецца толькі беларускімі “калі ласка” і “дзякуй”. Мова можа мець і рэклямную вартасьць. Вось апісаны Зьмітром Бартосікам выпадак, сьведкам якому я быў сам. Бамжыца ля крамы бачыць, як п’ем піва і чуе беларускую мову. Бамжыца бяжыць з крыкам “Лукашэнка памёр!” Мова і палітыка. Мова ці словы мовы застаюцца ці робяцца для многіх сакральнымі. “Жыве Беларусь!”, “Незалежнасьць!”, “Ганьба!” скандуюць расейскамоўныя ў жыцьці дэманстранты. Адзін малады калега неяк абурыўся: “Божухна, зь якім жахлівым расейскім акцэнтам гаворыць Барыс Хамайда, віцебскі апазыцыянэр!” – “Дык што лепш, – пытаем, – па-расейску зь беларускім акцэнтам, ці наадварот, па-беларуску з расейскім?” Для мяне адказ відавочны. Памятаю этыёпа Адэру з гістфаку БДУ, які вітаўся наступным чынам: "Добрі дзень, на якой мове сёньня размаўляемь, на белярускай ці рюскай?" Гэтага чалавека хацелася абняць як брата. Колькі беларусаў, столькі беларускіх моваў. Ведаю ў Менску Сяржука, які распрацоўвае “свэйную” мову па прынцыпе “абы не падобна да расейскай”. У сяржуковым лексыконе няма фотаапарату, а ёсьць, напрыклад, "сьветларыс". Гэтаксама няма магнітафонаў, электрычнасьці, бэнзіну, батарэек Сяржук, відавочна, унікум. Што да большасьці, ужо растуць новыя, натуральным чынам беларускамоўныя дзеткі, а іхныя бацькі так і блытаюцца між “верталётам” і “гелікоптэрам”, “хакеем” і “гакеем”, “Вітабскам” і “Віцебскам”, “Палестынай” і “Палястынай” Наркамаўка не прымаецца, а тарашкевіца не дапрацаваная. На пачатку 1990-х слова “філязофія” гучала для мяне вельмі сьмешна. А напрыканцы 1990-х ў судовай справе Мінюсту супраць “Нашай Нівы” судзьдзя вышэйшага гаспадарчага суду прызнала за тарашкевіцай статус клясычнае граматыкі. Прызнаньне ёсьць, а падручніка няма. Таму беларусы дагэтуль паслугоўваюцца рознымі альбо зьмяшанымі граматыкамі. І мовамі. Часьцяком праскокваюць знаёмыя зь дзяцінства “вілка”, “табурэтка”, “стул”… “Дыван” блытаецца з “канапай”, а “фатэль” з “крэслам”. Але калі заходзіць пра філязофскія спрэчкі, сытуацыя зьмяняецца. Паспрабуй адразу перакласьці на расейскую “рэчаіснасьць”. Па-за працай, домам і сяброўскім колам беларуская мова дагэтуль застаецца палітыкай. Хочам мы таго ці не. Сыходзіць пакаленьне натуральных носьбітаў мовы: бабулі й дзядулі, ад якіх мы чэрпалі веру й натхненьне да беларушчыны. Тыя бабулі й дзядулі, якія гаварылі “па-просту”, “па-тутэйшаму”, якія галасавалі за тых палітыкаў, якія ня хочуць нават згадваць пра беларушчыну як такую. Але застаемся мы, новыя беларусы. Усё часьцей мне ў часе вулічных апытаньняў маладыя людзі адказваюць па-беларуску. Гэта ня значыць, што яны й у паўсядзённым жыцьці карыстаюцца беларускай мовай. Але калегі-журналісты ўжо перасталі жартаваць, слухаючы апытаньне: “Ты што, пад філфакам стаяў?” www.svaboda.org/programs/citalna/2003/05 Крамбам,твой адказ называецца "граматна перавесьці стрэлкі",альбо:ты яму раз,а ён табе два,ты яму пра Тумара, а ён табе пра Цумара.Рускія ў такой сітуацыі кажуць:ему про Фому,а он про Ерёму Дык вось,я табе казаў пра тваю месцамі калдырную гарадскую бел.мову,якую трэба правіць і правіць А за геройствы твае хвалю,калдыроў мачыць трэба,беларускамоўных таксама 2 Дык вось,я табе казаў пра тваю месцамі калдырную гарадскую бел.мову,якую трэба правіць і правіць Дык, не пытаньне, дзядзьку! Хто ж супраць? Я нават ня супраць, калі зробіш стыль-рэдактру "Фрашак" :))) Крамбам,ты ,кажуць, Квяткоўскі? А ты, кажуць, круты каўбой, глябальны АДМІН СЕЦІВА, што гойсае ў прэрыях віртуалу, і каго "строіць", каго "мочыць" за памылкі ў белмове? СВАДЗЬБЫ Ў МЕНСКУ Учора паліў перад уваходам у мэтро “Плошча Перамогі”, і назіраў, як каля “вечнага агню” тусуюцца салдаты. Па ўсім відаць трэніруецца рота ганаровай варты. А тут свадзьба. Фоткацца ідуць. Нявеста ўся ў белым, нават паліто не накінула на марозе. Ясна, іх павярнулі, нават хвілінкі не далі на адну фотку. Я задумаўся, чаго ж яны трэніруюцца, калі да 9 траўня ячшэ далёка. Значыць будуць якога хрэнсуса “брацкага” прымаць. А якога? Ня знаю. “Людзей, якія не чытаюць газэты, трэба забіваць. Маральна”. Такая ж фраза ўзгадалася мне ўвосень 1997 году, калі ладзіўся Першы Хурал. Падыходы да Палацу Спорту былі перакрытыя ўжо на Нямізе. Людзей, што прыйшлі пратэставаць супраць Хуралу, часткова “лакалізавалі” ў Траецкім. Спачатку ўсіх пускалі, пасьля не ўпускалі, але выпускалі. Пасьля і ня тое, і ня другое. Карціна атрымалася выдатная: дворыкі Траецкага запоўненыя мянтамі ў шлемах і зпроцігазамі на рамнях. Па кутах складаваныя шчыты. А кавярні запоўненыя публікай, якая сьпявае “нацыяналістычныя “ песьні. Пасярод усёй гэтай красаты з ЗАГСУ, які там жа ў Траецкім, выходзіць свадзьба. На тварах поўная разгубленасьць, і нават страх. Знаеце, прымхі ўсялякія, кшталту, як пажэнісься, так і далей… і ўсё такое. Свадзьбу выпусьцілі, а астатніх не хацелі. Першы раз бачыў, як старэйшы лейтэнант пасылаў падпалкоўніка. Падпалкоўнік: “Якога х я ты не выпускаеш людзей?!” – “Дык, бляць, палкоўнік загадаў!” – “Які на.. палкоўнік загадаў? Здымай ачапленьне!– “Ды ідзіце вы на … !” – “Я на… ідзі на…?!!” Карацей, ня ведаю як свадзьбе, а нам весела было. Пэўна, як той свадзьбе, якая ўзлагала цьвяты на пляцы Перамогі ў тым жа 1997-м, толькі 23 сакавіка. Ну мяркуйце. Выходзіце вы з машынаў, ідзеце да вечнага агня, тока цьввяты палажыць, а вакол тысячы людзей ідуць, скандуюць “Жыве Беларусь!”, “Луку на муку!” і д.п. Вось тая свадзьба зрэагавала адэкватна. Проста ля вечнага аня яны началі падскокваць, радасна махаць рукамі, і крычаць “Жыве Беларусь!”. Ну добра, калі вы разьняволеныя, і нават па свойму прадзьвінутыя людзі, навошта ў дзень рэгістрацыі вашых супружаскіх адносін перціся да помнікаў? Цікава было б паслухаць меркаваньні спэцыялістаў. Можа, гэта перажытак (вяртаньне) паганства. Можа такая сабе замена забароненага храма божага? Ведаю “нацыянальнасьвядомую пару”, якая ўскладала кветкі. Толькі не на Востраве сьлёз (у гэтым сумным месцы, па БТ ігрыва казалі, ёсьць такі выступ, за які маладыя мусяць патрымацца, каб прыплод быў), не да абэліску на Машэрава, і не на пляцы Перамогі, а да помнікаў Купалу і Багдановічу. Бедныя геніі… *** Што ж, у дзень атрыманьня пасьведчаньняў пра шлюб мы з жонкай вырашылі ня грэбаваць народнымі традыцыямі: усклалі букет пятрушкі да помніку бабе зь семкамі ля ўвахода ў Камароўку. ПРА ПРОСТАСЬЦЬ Калега распавёў, як у часе нейкай урачыстасьці выпадкова апынуўся за сьвяточным сталом побач з самімі Філярэтам. Сытуацыя вымушала да пэўнай камунікацыі. А як зьвяртацца да духоўнай асобы такога высокага рангу? Калега асьцярожна запытаўся. Філярэт адказаў: Зьвявяртайцеся да мяне проста – Владыко. Аднойчы быў на сустрэчы інтэлігенцыі з Філарэтам. На разьвітаньне той працягнуў руку - і зьдзівіўся, што я не паацалаваў яе, а проста паціснуў. ПРА РУСКІ ЯЗЫК Чаму варта павучыцца ў расейцаў, дык гэта прастаце ў стаўленьні да важных рэчаў. Напрыклад, да гісторыі і мовы. Вось нядаўна бачыў дакумэнтальны фільм пра рускага першапячатніка Івана Фёдарава. Вядоўца праграмы адзін раз абмоўвіўся пра Ф.Скарыну ў Празе і пра Пятра Мсьціслаўца (не спрабуючы патлумачыць паходжаньне прозьвішча). Паведаміў, што хутчэй за ўсё Іван Фёлараў – гэта псэўданім паляка з Кракава, і што калі Фёдараў з сынам уцякаў з Масквы, дык праз два дні дарогі перасёк граніцу Літвы. Без камантароў пра геаграфічныя паняцьці 16ст. Ну і Бог зь ім. А всоь сёньня паглядзеў праграму расейскай тэлевізіі пра “пуцешэствія”. Вядоўца распавядаў пра “рускіх Румыніі”, пра старавераў-казакаў, якія трыста гадоў таму пайшлі з Паўночнага Каўказу праз Турцыю, і заселі на румынскім баку Дунаю. «Тут всё перемешалось: русские слова и румынские», паведаміў вядоўца. Мясцовы майстар Іван Іваноў распавядаў пра тое, як робіць човен, і навогул пра жыцьцё. Гаворачы румынскімі інтанацыямі і смачна “гэкаючы”, апрача румынскіх, майстар ужываў сярод іншага такія вось лексычныя адзінкі: Не малі кудой – спытай – не будеш слухаць – не тарчэла – у ваду – распухаець – сьцягвае – толькі – трошкі – колькі гадоў не піў – у рот не бяру а так во – рускых – у Італію, у Бельгію – абтрусіў – паўмёрлі – я сам (у сэнсе адзін) … Вядоўца пытаецца: Так как вам проще говорить, по-румынски, или по-русски? Адказ: Па-руску лепш. ПРА МІСТЫЧНЫ ВЫПАДАК, альбо кампутарную непісьменнасьць. Гэта не прыкол. Гэта хутчэй жахалка. Мяркуйце самі. Сяджу за кампом, пішу тэкст, у якім ёсьць слова “Україна”… Ну вось ізноў гэты містычны момант. Альбо мая кампутарная безграматнасьць. Адкуль у слове “Україна” толькі што ўзялася літара “йі”? Калі камбінацыя з клявішаў, дык я яе ня ведаю… Калі праграмай закладзена аўтаматычна ўстаўляць у назву краіны, дык чаму во цяпер атрымліваецца “Украіна”? Калі гэта ўсё-ткі праграмныя дзялы, варта зрабіць каб "Белоруссию" на "Белаорусь" выпраўляла. "Белаорусь" Беларусь :)) ЗЯМЛЯНКІ-1 Мой двор ад суседняга аддзяляе такі ж пяціпавярховік, як і астатнія, што складаюць двары нашага кварталу. На тарцы дому насупраць год, як замаляваны “апазыцыйны” надпіс. Па дыяганалі ад тарца ў двух кроках стаіць штосьці кшталту трансфарматарнага вузла. На ім – на баку, які глядзіць на дзіцячы садок – таксама каля году красуе вялікая, сантымэтраў 40-50 у радыюсе нацыская свастыка. ЖЭС, які адкахзвае сярод іншага за замазваньне графіці месьціцца побач – за 100 мэтраў. Вось у гэтым ЖЭСе ў мяне некалькі месяцаў таму адбыўся дыялёг: Дзісьпечарская. Слушаю. Я б хацеў заказаць майстра на ўсталяваньне ўнітаза. Які ў вас? А якая розьніца? Мы ставім толькі “керамінаўскія” (“Керамін” – менскі завод. – аўт.) У мяне польскі… Не паставім. Але што за бязглузьдзіцу вы гаворыце! Ці ж вы кіруецеся якімі інструкцыямі ці законамі? Не мішайце работаць. ЗЯМЛЯНКІ-2 Ясна, дзісьпечарская цёця была пастаўленая на вочную стаўку зь кіраўніцтвам ЖЭСу. Невядома, ці яна выконывала “інструкцыі” таго самага начальства, ці кіравалася ўласным патрыятызмам альбо нянавісьцю да “панскай Польшчы”, але канфлікт быў зьліквідаваны за 28 сэкундаў прыбываньня ў кабінэце галоўнай інжынэршы. Зрэшты, я зрабіў як усе прадзьвінутыя жыльцы. Пазнаёміўся з сантэхнікам, і залацьвіў справу без ЖЭСу. Але мне трэба было набыць шлянг, які злучае ўнітаз з трубой, зь якой у бачок паступае вада. Сантэхнік заявіў, што самыя лепшыя ўнітазныя шлянгі бліжэй за ўсё прадаюцца ў магазіне “Сантэхніка” на вуліцы Кашавога. Хто ня быў у тым раёнчыку, можа паспрабаваць ўявіць сабе лобнае месца невялікага раёцэнтру. Нетаропкі тэмп жыцьця, усе свае, турыстаў “з гораду” не бывае… Праўда, да мэтро дзесяць хвілінаў хады, а да цэнтру Менску дзесяць хвілінаў язды на маршрутцы, альбо пятнаццаць – аўтобусам. Я чакаў убачыць магАзін у стылі “мардоўня”. Але ж! “Сантэхніку” адмайстравалі – не раўнуў супэрмаркет. Уяўлялася, што ва ўстанове такога шыку да цябе мусяць падбегчы, і разьбіцца, але знайсьці той самы патрэбны табе шлянг да ўнітазу, завярнуць у супэрклясную паперу, перавязаць стужачкай, і ў фірмовым пакеціку ўручыць са словамі, якія прымусяць вярнуцца цябе сюды яшчэ і яшчэ… І вось, стаў я чацьвертым у чаргу ў аддзеле, дзе прадаюцца шлянгі. 1-2-5-7… хвілінаў. Прадавачкі няма. Нарэшце, касірка, што назірала за ростам чаргі, узьнялася са свайго трону, і зьнікла за кулісамі. Праз паўхвіліны адтуль зьявілася ЯНА. Невялікага росту, хада перавалачка, круглая, невызначальнага ўзросту, у пярстнях і цэпачках, з благадушнай усьмешкай на твары, ЯНА закацілася за прылавак са словамі: Ох, ужо і памерці спакойна не дадуць! Прыхварэла трохі… Толькі прылегла, а тут ізноў… ЗЯМЛЯНКІ-3 Унітаз-такі паставілі. І рамонт у пакоях зрабілі. І паклікалі сяброў, каб адзначыць пераезд. І сярод іншага я захацеў купіць да стала салёных гуркоў. У нас побач асаблівы магазін. Ён завецца «Особый». Яшчэ нядаўна быў і “беларускамоўны” варыянт назвы – “Асобы”. З адной з асоб, якія працуюць у магазіне я пазнаёміўся за купляй гуркоў. Пытаю: Ці смачныя гуркі? Я іх не каштавала. Дык вунь жа ў суседнім аддзеле нашыя прадаюцца ў бочках. Нейкія яны вялікя… Дык парэжце, будуць маленькія. “Дзіўнавата рэклямуе свой тавар цёця”, падумаў я. А цёця працягнула: А гэтыя польскія. Не разумею, недазрэлыя саліць… Я папрасіў: Узважце мне адзін самы маленькі, я пакаштую, і вырашу ці купляць. Цёця залезла голай рукой, і выцягнула пальцамі гурок. Побач ляжалі спэцыяльныя шчыпцы. Абураюся: А што ж вы рукой цягаеце рукамі?!! Ой, ды я за дзень па тысячы разоў рукі мыю! Дык не эстэтычна ж… Дык такі гурок маленькі, што са шчыпчыкаў выпадае. А на базары апранаюць на руку пакет, і так цягаюць. Ну, дык то ж на базары… Тым больш у магазіне… Цёця з пафасам: Ну вось яшчэ! Буду я дзеля аднаго гурка пакет мачыць! Глобус Беларусі Ксюша разглядае сваю любімую дзіцячую энцыкляпэдыю. Ксюшы сярод іншага падабаюцца карцінкі пра старажытныя цывілізацыі. Паралельна па ТВ анансуюць тэлесэрыял "15" "пра лёсы савецкіх рэспублік пасьля распаду СССР". Ксюша: А пра Эгіпет там будзе? БІЗНЭС ПА-БЕЛАРУСКУ Вечар 8 сакавіка. Трэба ехаць, і абавязкова таксоўкай. Дзе-нідзе адказы, ціпа, у вашым раёне машыны няма. Але збольшага па-просту занята. І вось нарэшце падымаюць слухаўку ўслужбе “052”. Чуваць музыку, узрушаныя мужчынскія галасы, і сола жаночага сьмеху. Паднялі слухаўку, але нуль рэакцыі. Дзеля цікавасьці слухаю далей – радасны гармідар. Урэшце, праз пэўны час бадзёры мужчынскі голас паведамляе: Таксі не працуе. ПРА КЛАРУ ЦЭТЛІК… ЦІ ЦЭНЬНІК Насамрэч, Клару звалі Цэцкін. Ксюша сёньня (8 сакавіка) паведаміла, што ведае гісторыю сьвята 8 сакавіка: Клара Цэ… Ну-ну? Ну, на “Цэ”… Ну-ну!? Клара… Ну, эта Цэцкін жыла ў Нью-Ёрку, і хацела, каб жанчыны атрымлівалі больш грошай. Яна сабрала ўсіх жанчын, і зрабіла так, каб ўсе пра іх ведалі. Так узьнікла сьвята 8 сакавіка. *** P.S.: Ну што вы сьмяецеся! Нам так у школе сказалі. Надпіс на задняй этыкетцы "Советского шампанского": Срок хранения: с полиэтиленовой пробкой 9 мес., с корковой пробкой 12 мес." Дык па-расейску дрэва коркавае, ці пробкавае? Цікава, гэта асаблівасьці проста расейскай мовы, ці беларускай расейскай мовы? Я хвігею з гэнтых рускіх Філёлягі і філолагамі ня дрэмлюць. Вось, на віртуальнай мапе Менску “CityInfo 2.6.1” ў беларускамоўнай вэрсіі вуліца Дружная названая Сяброўнай. За Беларусь! Учора проста ў двары мянты заграблі пэнсіянэра Івана Палікарпавіча. Адбылося гэта так раптоўна, што небарака толькі лыпаў вачыма і мармытаў: "Я ж галасаваў за Лукашэнку " Галасаваў то галасаваў, але навошта казаць, што гэтая ўлада ўжо накралася, а новая толькі рвецца да кармушкі? Штрафануць дзеда за абразу Лукі, як піць даць. www.svaboda.org/articlesfeatures/politic Віленскі беларус Андранік Антанян. Для непадрыхтаванага чытача гучыць інтрыгоўна :)) Я 15 марта по работе общался с человеком, и он, разговаривая с коллегами, сказал, что 19 -го будет вместе с сыном на площади. На площади я его не встречал, но 26 опять по работе с ним встречался. Он разговаривал с соседями по посёлку: - А мы хотели на помощь твоему сыну подъехать… а 24 -го он был на площади? - Да, всю ночь! - Били кого? - - Да ! Крепко вломили! Всех забрали… Я собрался посочувствовать человеку, дать совет как передачу собрать… - За…ли эти оппозиционеры! Сын всю неделю в усилении сидит, не видит не семьи, не детей!… forums.tut.by/showflat.php?Board=article а вось вам падобнае: мая мама з суседкай пьбць гарбату ў кухні і маркоцяцца: - Зноў акцыя Зноў дзяцей у хаце не пабачым Зноў паб'юцца камэнтар: Андрэй амапавец, я - зацяты апазыцыяніст ПРА ІМЁНЫ Пытаюся ў Бартосіка: Як назавеце сына? Кажа, жонка ўжо кліча Данікам, а вось наконт поўнай формы ёсьць пытаньні. "Я ніякіх Данілаў-Даніілаў не хачу". А ў каталіцкай традыцыі як? Д-А-Н-І-ЭЛЬ, распеўна, з драматычным пафасам адказвае Бартосік, і сьмяецца. А мне было надта цікава, як залатвіцца канфлікт захаду-ўсходу. Бо Даніла надта па-ўсходнему, а Даніэль надта па-заходнему. Залез у слоўнік пана Ластоўскага, дзе знайшоў форму Данут. (Цікава, што ў палякаў мужчыны Даніэлі, а жанчыны Дануты). Сёньня (11.05) Бартосік распавёў пра разьвязаньне праблемы. Варыянт аказаўся блізкім да Ластоўскага, але які штуршок да разьвязаньня! Бартос кажа, еду ў мэтро, бачу на рэклямным плякаце выяву немаўляці на фоне мініральнай вады, якая завецца "ДАНАТ". Кажа, выходжду зь мэтро, шукаю краму, знаходжу там мініралку "ДАНАТ", і дома стаўлю на стол перад жонкай ёсьць ТАКОЕ імя. Так што, рабяты, за Даната Бартосіка! Угу. Будзе Додзік. Як у тым апавяданьні Даўлатава. А ці ня Донат? Ох-ох І яшчэ. Алькаголь, які разьліваюць на халяву на банкеце - гэта ЗЛО, ЗЛО, ЗЛО. Каму я напісала ўчора ўночы, прызнавайцеся. Не, лепш маўчыце. Але ў параўнаньні з тым, як я здавала, не працьверазеўшы, экзамен у аўташколе У мяне толькі ад згадкі пра той экзамен пачынаюцца рвотныя пазывы галаўныя болі. У машыне трываў бензінавы смурод, і я, заміж таго, каб сачыць за дарогай, сачыла за касьмічнымі войнамі ў галаве ды страўніку. Ня ў стане кантраляваць сутаргавыя рухі рук ды ног, я так газанула на эстакадзе, что ледзь ў той космас не паляцела. Ага, тады таксама заракалася. касмічны п'яніца гэта моцна, нават больш за 40 градусаў ПРА ІМЁНЫ-3 Сустрэў сёньня ў клюбе "Катакомбы" Хадановіча. Пытаюся, як дачку назвалі? Кажа Аленай. Кажа, спачатку хацелі на гонар Арлова назваць. Імя Вова даць. А пасьля пашкадавалі дзіця, маўляў цяжка ў жыцьці будзе, і далі простае беларускае імя. Пра_мовы Экспэрэмэнтуючы ў 1995 годзе ў Кіеве зь беларускай мовай, я замаўляў сабе "кубачак кавы, калі ласка", ды ўжываў усялякія іншыя слоўцы. Мяне не дзівіла, што мяне разумеюць. Мяне дзівіла, што іх нічога не дзівіла. Пазьней я зрабіў адно перадпалажэньне Учора маё перадпалажэньне пацьвердзіў знаёмец Павал Батуеў, які распавёў гісторыю пра сваё вяртаньне з Данбасу. Кажа, еду ў цягніку, пайшоў у тамбур папаліць. Там дзяўчына. Паліць. Разгаварыліся. Я размаўляў выключна літаратурнай беларускай мовай. Яна крыху зь цяжкасьцю, але разумела. А пасьля запыталася: Ты что, с Волыни? Чаму?! Какой-то странный у цебя акцент. Пра ГРАМ-ацеяў Я ня буду сільна выпендрывацца наконт бел.лацінкі, але я яе ведаю і выкарыстоўваю. Мне псыхалягічна было цяжка пераходзіць у інтэрнэце з клясычнай на сучасную ( з "х" і "zh"). Але. Дагэтуль веданьне правілаў бел.лацінкі часам шакуе-прыкалвае. Напрыклад, сайт "грамы" (www.hramy.com), які апынуўся не рэсурсам аматараў бухануць, а сайтам "Нашы касьцёлы", і не "грамы", а "храмы". Во даюць! "Во даюць!" Яны можа і не класічнай лацінкай пішуць, але табе за ўсё жыццё столькі не зрабіць, колькі гэтыя хлопцы зрабілі. Пішы свае фрашкі, аматар бухануць. Пра стараннасьсьць Адносна нядаўна быў на відэарэтраспэкцыі пэрформансаў Алеся Пушкіна. Перад паказам Пушкін уручыў запрашэньне. Я ўзяў. Алесь запытаўся, што ня так на картцы? Я не заўважыў. Сусед падказаў. На каляровай картцы было напісана: "ЗАПРАШЭНЬННЕ". Значыць Пушкін пісаў гэтак для тых, хто гэтак сама чытае. Значыць усё ОКьК. 2 Пішы свае фрашкі, аматар бухануць Чытай мае фрашкі, аматар крыўдаваць ў вочы кінуўся толькі Вітаўт Мартыненка. ВітаФт-кросавчег :) яго людзі на вуліцах шугаюцца. а пасьля ў жж з'яўляюцца запісы "бычыў белмоўнага бамжа" :)) Кантэкст паяпрэдняга допісу: balachon.livejournal.com/150908.html?thr Пра сьцягі (С.Квят зь Менску) У Львове ёсьць музэй нацыянальных сымбаляў народаў былога СССР. У Менску ёсьць Задзіночаньне Беларускіх Студэнтаў (ЗБС). У ЗБС ёсьць свой сымбаль – сьцяг: ва ўсю шырыню белага тла – чырвоны крыж. Зэбээсавец Сяржук Г. паехаў у Львоў на маладзёжную канфэрэнцыю й прадаў там сьцяг ЗБС за 50 рублёў, якія пасьпяхова прапіў (справа была да падвышэньня коштаў). Цяпер штандар ЗБС вісіць у Львоўскім Музэі. Наведнікі, як і супрацоўнікі музэя, шчыра ўпэўненыя, што гэта – нацыянальны й дзяржаўны сьцяг Беларусі. Пра беларускія грошы (С.Квят зь Менску) Студэнткі філфаку БДУ Воля Г. і Таня Ц. наведалі гэтым летам Смаленск. Аднойчы яны там палілі на лаве ў сквэрыку. Да іх падсеў дзядзька-смаленец, які, як высьветлілася пасьля, хацеў “стрэльнуць” у іх цыгарэтку. Дзядзька быў на добрым падпітку. Пачаў ён здалёк, маўляў, адкуль, дзўчаты, прыехалі? Паненкі вырашылі пажартаваць трохі, і сказалі, што зь Летувы. Спрабуючы весьці “сьвецкую размову”, дзядзька запытаўся якія з выгляду летувіскія літы, ажно раптам увесь загарэўся: “А ці бачылі вы беларускія грошы?!” – “Не!” – “Дык яны гэта… Яны як нашыя… Толькі замест Леніна на іх – тыгр!!!” Пра Леніна (С.Квят і сп.Ю. зь Менску) Сабралася неяк у Менску маладзёжная канфэрэнцыя. Пасьля паседжаньня нашыя студэнты павялі гасьцей-летувісаў беларускага піва пакаштаваць. Паселі ў бары, дзеляцца ўражаньнямі, плянцы барацьбы з камуцнізмам выпрацоўваюць, Летуву – Беларусь параўноўваюць. Увогуле, гады яны (камунімсты – аўт.), адпіваючы з куфля зазначыў Сяржук Г. Во, во, пацьвердзіла бабулька-прыбіральшчыца. – Правільна, сынок. Тут спэцыяльна для бабулькі пачалі выкрываць камуністаў, а яна падтаквала: Краіну да галечы давялі, у крамах шаром пакаці, у доме трубы цякуць… Тады Сяржук узяў ды выбухнуў: А Ленін сярод іх – галоўная сволач! Пяцісэкунднае маўчаньне… А вось Л-е-н-і-н-а ты не чапай… Бабулька, дык… …І швабраю разагнала блюзьнераў. Пра беларускага тыгра на грошах асабліва спадабалася. А ці ня ў Кіеве ён сьцяг загнаў? Навіна на сайце "Беларускага радыё для Беларусі" (www.belradio.fm): "У Наваполацку прыпыненае выданне газэты Хімік. Прычыны – у матэрыяле нашага карэспандэнта". Вось ужо ня думаў, што празь дзейнасьць "ЭРБ" пачнуць зачыняць газэты ў райцэнтрах ЭРБ - рэінкарнацыя Рацыі? Ці рэінканрацыя нацыі? Глюкі твае ці мае Стамі з калегам А.Н., і п’ем піва. Сьпёка – хто цяпер у Менску, ведае якая жахлівая… Прынцыпова па такой сьпёцы глюкі магчымыя. Перад тым разважалі пра розныя рэчы: А.Н. – з пункту гледжаньня ,бытавога рэалізму, я – з гледзішча мастацкага міталягізму. Абодва на гэтым тыдні рабілі апытаньні пра стаўленьне да “Дню Незалежнасьці а ля 3 ліпеня”. Літаральна пару дзён таму нашая беларуская гаворка натхніла дзядзьку са спакутаванымі вачыма папрасіць у нас 200 руб., якіх “не хапае на “бальшую”. Таму я не зьдзвіўся, калі такога ж неахайнага кшталту дзядзька павіншаваў нас “ с празьнікам”. Я меркаваў, што далей будзе просьба. Але папярэдзіў падзею пытаньнем: “А што за празьнік ізноў?” – Как какой? – Чынна перапытаў дзядзька, на шыі ў якога вісеў крыж. – День Независимости. – Дык ён жа быў тры дні таму! – А я па старому стылю лічу. Па старому – працягваецца, – дзядзька адказаў “сьцепенна”, і “прасьледваў” у сваім кірунку. Пра дасканаласьць-до: "У ЦУМе каля прылаўка дзядок павучае маладую прадавачку: — Я ў Японіі доўга працаваў: там да пакупкі пакецік выдаюць бясплатна. Прадавачка, ніякавата пасьміхаючыся: — У нас пакуль што ўсё платна. Дзед: — Вядома! Японія 4000 гадоў ішла да дасканаласьці, а мы толькі 15 Бабка, якая стаіць за ім у чарзе: — 10!" Праабрывіятуры скаротаў Сто разоў сутыкаўся з сытуацыяй, калі трэба расейскую абрывіятуру перакласьці на беларускую, і разумееш, што рабіць пераклад ня варта, бо па-просту не зразумеюць. Нават носьбіты беларускай мовы. Ну, напрыклад “система ПВО”. Сыстэма ППА? СПА? Альбо ЖРЭО, напрыклад. Хто з ходу разшыфруе? Жыльлёва-рамонтна-эксплуатацыйнае… аб’яднаньне? Абслугоўваньне? Ды хай сабе. ДРСУ ведаю, а ДРБУ – ня ведаю. Бо ніколі не сустракаў. Але я пра тое, як білінгвізм памножаны на прафэсійную хвалю можа выбіць чалавека з раўнвагі. Вось знаёмая, якая працуе ў прыватнай фірме, распавяла як рыхтавала да выданьня кніжку. Кажа, там верш быў пра тое, што, маўляў, кара не міне ні здраднікаў, ні прайдзісьветаў, ні юрліц…: Госпадзі, думаю, ну а нашу-та фірму за што?! апошняя фрашачка такая міленькая, мо самі прыдумалі? убачылі слова юрліца і прыдумалі? у кожным выпадку супэр. Сапраўды, сьмешна! 2 eva Ну такое не прыдумаеш праўда :)). Дарэчы, першая частка Фрашак рэдагуецца, плюс дапісваецца тое, што апублікуецца ўжо толдькі ў папяровым збрніку. Далей Фрашкі-2. Фрашкі ў вас супэр. А вось фрашку прыдумаў нехта са Свабоды "Ці падабаюцца беларусам памеры 60-90-60?" Рамбавідная фігура, бальшыня беларускіх мужчынаў такую і маюць. Аытаньнейка такое на сайце :) Пра віды і формы лідэрства :)) Мы з жонкай цяперкака безпрытульных сабак інакш як "лідэрамі" не называем. Хто ня бачыў сабачы сэкс? Часам "групавуху" назірае цэлы аўтобусны прыпынак. Стаіць чалавек сорак, а перад імі бегае зграйка кабялькоў самых неверагодных акрасаў, і ростам ад кішэннай шаўкі да сярэдніх памераў бычка. Кабялькі бегаюць за сучачкай: ну, як у сабак там нюхнуць, там нюхнуць Адзін спрабуе ззаду прыстроіцца, другі адштурхоўвае Сучачка радасна трасучы вушамі рушаць наперад, зграйка за ёю Дзесяцігадовая Ксюша, кіруючы пальцам на сучачку, бліснула веданьнем новага слова: Я знаю, хто гэта. Гэта лідэр! Пра немцаў Лёша Чэканас любіць распавядаць пра сваю бабулю. Дакладней пра ейную адну фразу. Бабуля ў дзяцінстве была пад акупацыяй. Яна распавядае пра цяжкі час, калі ўсе, хто мог, забіралі ў сялянаў каровы ды іншую жыўнасьць, пра тое, як яны дзеці хадзілі да нямецкіх салдатаў прасіць хлеб, і часам атрымлівалі цэлы бохан белага хлебу. Звычайна гісторыі заканчваецца фразай-падсумаваньнем: Гэээх Калі б не немцы, мы б у вайну не выжылі б. Што мне падабаецца ў гэтых фрашках - нечаканы ракурс, сьвежы погляд на вядомыя рэчы. Вэрк і рэпутацыя Скандалы, дданосы, флуд, самарэкляма, абразы і г.д., калі затаюцца ў пэўных межах, спрыяюць папулярнасьці "Літары". Але калі іх супадае па часе зашмат - гэта шкодзіць аўтарытэту нашага "гайд-парку". Чытачоў большае, аўтараў меншае. Найпросты спосаб павысіць адказнасьць аўтараў за свае постынгі - забараніць анаімныя подпісы чорнымі літарамі. Няхай чалавек кажа што хоча, але памятае, што рызыкуе сваёй рэпутацыяй. напiсаў werk 12.08.2006, 15:23 Дарагія ODA, АЖ, Вусатая nata, Заякот, Малпа, pan, не скажу, дзеўка Дрыпа, ціхар Пеця, lolik, arshanski! Ёсьць ідэя выкарыстаць некаторыя вашыя гісторыі ў якасьці бонус-трэку да папяровага выданьня “Фрашак”. Заўвагі, пажаданьні, прапановы вітаюцца :)) ПРА ПІВА, СОНЦА І СУБ'ЕКТЫЎНАЕ Ў РЭАЛІЗМЕ Разважаючы пра мастацтва і рэалізм, я ўзгадаў гісторыю з свайго першага візіту на "Басовішча". Гэта быў 1992 год. Я першы раз патрапіў за Жалезную Заслону, якая ляснула менш як год перад тым. Што мяне ўразіла ў вёсцы Гарадок Беластоцага ваяваодзтва гэта вясковая izba, на якой было напісана "PUNK CLUB". У беларускіх вёсках тады ведалі адно пра "мЭтал" ды "валну" Я прывёз з сабою бутэльку гарэлкі, і зрабіў "рускі бізнэс". Бутэльку прадаў, а на атрыманыя злотыя (сотні тысяч тых яшчэ злотых) набыў чатыры бутэлькі піва. Усё было файна, і канцэрт, і тусоўка Увечары я выпіў тыя чатыры бутэлькі, хтосьці яшчэ півам пачаставаў, я заваліўся спаць у чыімсьці намёце, а каля пятай раніцы піва папрасілася абратна у адпрацаваным варыянце. Я выбраўся з намёту. Раніца была ясная, сонейка пачынала ледзь-ледзь грэць. Я прыстроіўся побач з дрэвам, і пачаў працэс вызваленьня ад лішняй вадкасьці ў арганізме. Каму не вядомая радасьць вызваленьня! А надвор'е супэрскае Настрой быў фантастычны. Раптам я заўважыў, што мэтраў за пяць ад мяне тым жа вызваленьнем займаецца нейкі паляк. ПІсаў ён таксама доўга, і ўвесь час паўтараў слова "kurwa". Тое яму не падабалася, тое: і фэстываль, і музыка, і людзі І вось, заканчваючы працэс, ён падняў вочы дагары, і прамовіў апошнюю фразу, якая супала з фіналам "вызваленьня": "SŁOŃCE ROŹWIDNIAŁO BLAĆ!" abrykos 2006-09-06 09:16 pm UTC (ссылка) "Адразу пінаньне", бо мне цяжка ўявіць сабе 70-гадовага Законьнікава, і ягоных 80-гадовых паплечнікаў, якія ў сёньняшніх умовах СТВАРАЮЦЬ часопіс. У такім веку фізычна і маральна людзям трэба быць ганаровымі сябрамі рэдкалегіі, а не гарбаціцца на ізнос сіл." Законнікаву яшчэ няма 60-ці. нда а уражаньне ад многіх пісьменьнікаў, што ім па 100 :)) нда а журналюжкам па 10 :-) САМАЯ МІЛАЯ ФРАШКА ПРА ПЛОШЧУ "Здаецца, стаіш ты на майдане. Сэрца калоціцца. Змаганьне ідзе. А сэксу ўсё роўна хочацца". Сябры! Праект “Фрашкі да Пляшкі” скончаны. Большасьць публікаваных на гэтай галінцы гісторыяў аб’яднаныя адным гіпэртэкстам, а ўсё разам аформелна ў кніжку. Спадзяюся месяцы праз тры ўбачыць папяровы варыянт, і запрасіць на прэзэнтацыю. Працяг тэмы завецца "Фрашкі-2". Запрашаю наведаць, і далучыцца да праекту! “ Пляшкі” ўсё разам аформелна ". A dzie budzie prezentacyja? 2 A dzie budzie Ёсьць некалькі варыянтаў. Паведамлю канкрэтна бліжэй да падзеі. Спадзяюся, напрыканцы студзеня. Вы павiнны ўвайсьцi ў сыстэму або зарэгiстравацца (калi шчэ не зрабiлi гэтага), каб мець магчымасьць пiсаць камэнтары або навiны. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|