| |
• Адам Глобус [e,ф,8]
• Аксана Бязьлепкіна [e,2]
• Алесь Аркуш [i,e,ф,6]
• Алесь Разанаў [1]
• Аляксей Бацюкоў [e,2]
• Аліса Бізяева [i,e,ф,17]
• Андранік Антанян [i,e]
• Андрэй Дынько [i,e,ф,3]
• Андрэй Курэйчык [i,e]
• Андрэй Хадановіч [i,e,ф,12]
• Валерыя Кустава [i,e,2]
• Валянцiн Акудовiч [i,e,ф,1]
• Вольга Караткевіч [i,e]
• Віктар Сьлінко [2]
• Віктар Сямашка [i,e,1]
• Вінцэсь Мудроў [i,e,ф]
• Ганна Гершвін [e,1]
• Ганна Кiслiцына [i,e,ф,7]
• Зьміцер Арцюх [e,1]
• Зьміцер Бартосік [i,e,ф]
• Зьміцер Вішнёў [i,e,ф,3]
• Зьміцер Дзядзенка [e,1]
• Людка Сільнова [1]
• Людміла Рублеўская [i,e]
• Лявон Вашко [4]
• Лявон Вольскі [i,e]
• Лявон Юрэвiч [i,e,ф,2]
• Маnn Kurt [i,e,ф,14]
• Макс Шчур [e,2]
• Марыя Мартысевіч [i,e,2]
• Мікола Папека [i,e,1]
• Міра Лукша [i,e,1]
• Павал Сьвярдлоў [i,e,1]
• Павел Абрамовiч [i,e,3]
• Павел Надольскi [i,e]
• Палівач [e]
• Пятро Васючэнка [1]
• Севярын Квяткоўскі [i,e]
• Серж Мiнскевiч [i,e,ф,1]
• Славамір Адамовіч [1]
• Сяргей Астравец [i,e,1]
• Сяргей Сматрычэнка [e,1]
• Сяргей Шыдлоўскі [i,e,ф,1]
• Тацяна Сьлінка [e,ф]
• Уладзімер Арлоў [i,ф,1]
• Усевалад Гарачка [e,2]
• Францiш Богуш [e,1]
• Цiна Клыкоўская [e,1]
• Юрась Барысевіч [e,1]
• Юры Гумянюк [i]
• Ігар Бабкоў [e,7]
• Ігар Сiдарук [i,e]
• Ўжо ня дзевачка... [i,e,ф,1]
• Ільля Сін [i,e]
• Інэса Кур`ян [e]
• Ірына Хадарэнка [i,e,ф]
i - толькi iнфармацыя
е - ёсьць email
ф - ёсьць фота
лiчба - колькасьць матэрыялаў зьвязаных з аўтарам |
|
| | Няхай жыве кансумерызацыя !
 Маnn Kurt, 9 кастрычнiка 2002
Чым будзем закусваць "Усяслава Чарадзея" ?
Спадзяюся, не трэба даказваць, што нават у нашай беднай краіне разгортваецца няўхільны працэс “кансумерызацыі” грамадства. Традыцыйнае стаўленне да яго з боку г.зв. “інтэлігенцыі”, выхаванай у савецкай, а больш глыбока – у руска-візантыйскай – традыцыях, амаль адназначна адмоўнае. “Бездухоўнасць” – самы бяскрыўдны і банальны эпітэт у бок гэтай “заходняй пошасці”. Але калі ўсё ж паспрабаваць разважаць рацыянальна, дык давядзецца прызнаць, што “кансумерызацыя” – працэс непазбежны, і “змагацца” з ім - бяссэнсоўна.
Звычайна лічыцца, што “кансумерызацыя” знішчае культуру. Больш дакладна – яна стварае пагрозу культуры, перш за ўсё праз неразборлівасць. Але культура, каб абараніць сябе ў новых умовах, можа дзейнічаць больш разважліва. Трэба знаходзіць спосабы “ўбудавання” культуры ў спажыванне. На самой справе, выдзеліць “чыстую духоўную” ці “чыста матэрыяльную” культуру немагчыма – сёння, як і рэтраспектыўна ў любую мінулую эпоху. Нізкі ўзровень культуры ў Беларусі, як “духоўнай”, так і “матэрыяльнай”, выражаецца перш за ўсё ў неразборлівасці, непатрабавальнасці, калі чалавеку (спажыўцу) ўсё роўна, у якім доме ён жыве, якую кілбасу-сыр-бульбу есць, якое віно-піва п’е, якія відовішчы глядзіць, дзе вучацца ягоныя дзеці і г.д. Новыя тэхналогіі апрацоўкі мазгоў праз мас-медыя не спрыяюць выхаванню разборлівасці (= высокай культуры) – у гэтым сэнсе яны дзейнічаюць інстынктыўна-салідарна з ідэялагічным апаратам савецкай дзяржавы.
Калі прыняць, што спажыванне – не чыста фізіялагічны (біяхімічны) працэс, і што ён так ці інакш вымагае разважання над спажывецкім прадуктам, дык высокай культуры трэба засяродзіцца на змесце гэтага разважання. Спажыванне прадуктаў з даўняй гістарычнай традыцыяй (сыр “Roquefort”, гарбата “Twinings”, піва “Paulaner” ці “Leffe” і г.д. – або Наваградскі рыцарскі фэст, які таксама можна разглядаць як спажывецкі прадукт), у людзей, якія гэтую традыцыю ўсведамляюць і культывуюць, адбываецца не толькі праз рэцэптары смаку, зроку і г.д., але і праз пэўныя культурныя асацыяцыі. Задача культуры – развіць і ўдасканаліць, “ашляхетніць” гэтыя асацыяцыі. Больш таго, спажыванне ў многіх выпадках можна сумясціць з творчасцю – яскравым прыкладам чаго служыць кулінарыя. Можна пыхліва-паблажліва ставіцца да захаплення хатніх гаспадынь той жа кулінарыяй, але калі гутарка ідзе пра ўзнаўленне нейкіх даўніх гістарычных страў, звязаных з пэўнымі падзеямі, вядомымі асобамі – хіба ж гэта не творчасць і не культура ?
Вядома, буйным транснацыянальным манаполіям, вытворчым і інфармацыйным, патрэбны іншы тып спажыўца – які кіруецца не свядомасцю, а рэфлексамі (загадзя сфармаванымі). Такім спажыўцом (можна сказаць – такім грамадзянінам, калі разглядаць дзяржаўнае кіраванне як разнастайнасць “паслуг”) прасцей кіраваць, ён гарантуе ўстойлівы збыт прадукцыі, за якасць якой можна не клапаціцца.
У Беларусі амаль адсутнічаюць высокія стэрэатыпы спажывання, традыцыйныя прадукты, якія б культываваліся і ўдасканальваліся, якія б годна рэпрэзентавалі краіну, фарміравалі яе твар. Няма больш “смаргонскіх абаранкаў”, урэцкага ды налібоцкага шкла, “літоўскага” сыру, свержанскага фаянсу, слуцкіх ды гарадзенскіх паясоў і г.д. Густы, спажывецкія прыхільнасці не маюць гістарычнай пераемнасці, ў лепшым выпадку маюць асацыятыўныя сувязі з савецкім мінулым, у горшым – “наваробы” іміджмейкераў постмадэрнісцкай эпохі. Разбурэнне традыцый ідзе нават у такіх “моцных” краінах як Англія, Францыя ці Італія – але, магчыма, для нас гэта гістарычны шанц ? У нас усё так дрэнна, што можа быць толькі адносна лепш :-)
Усё гэта – аргументы на карысць таго, што спажывецкія традыцыі, спажывецкую культуру Беларусі трэба вывучаць і фарміраваць нанава. Маю на ўвазе і гісторыю, і сучасны стан – а галоўнае, пошук пераемнасці паміж імі.
 чытаць 19 камэнтараў, вэрсiя для друку | |
| |
